Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Έχεις σκεφτεί ποιος βοηθά έναν άνθρωπο που έρχεται από άλλη χώρα να επικοινωνήσει με μια δημόσια υπηρεσία, ένα σχολείο ή έναν εργοδότη;
Ο Πολιτισμικός Διαμεσολαβητής είναι ο επαγγελματίας που «γεφυρώνει» διαφορετικούς πολιτισμούς. Διευκολύνει την επικοινωνία μεταξύ υπηρεσιών και ατόμων που προέρχονται από διαφορετικό πολιτισμικό, γλωσσικό ή κοινωνικό υπόβαθρο, συμβάλλοντας στην κοινωνική ένταξη και στην αποφυγή παρεξηγήσεων ή αποκλεισμού.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Συνεργάζεται με κοινωνικούς λειτουργούς, ψυχολόγους, νομικούς, συμβούλους απασχόλησης και άλλα στελέχη φορέων, προκειμένου να διευκολύνει την επικοινωνία τους με μετανάστες, πρόσφυγες, παλιννοστούντες και άλλες ευπαθείς κοινωνικές ομάδες. Παρέχει πληροφόρηση και υποστήριξη, βοηθά τους ωφελούμενους να κατανοήσουν διαδικασίες και δικαιώματα και τους ενθαρρύνει να προσαρμοστούν στο νέο κοινωνικό και πολιτισμικό περιβάλλον.
Σε ορισμένες περιπτώσεις συνοδεύει τους εξυπηρετούμενους σε δημόσιες υπηρεσίες, λειτουργώντας ως γλωσσικός και πολιτισμικός «διερμηνέας». Παράλληλα, οργανώνει ή συμμετέχει σε δράσεις δικτύωσης, διαπολιτισμικές εκδηλώσεις και ημερίδες ευαισθητοποίησης, προωθώντας τον σεβασμό στη διαφορετικότητα και τη συνεργασία με την τοπική κοινωνία.
Το ωράριό του και οι αρμοδιότητές του διαμορφώνονται ανάλογα με τον φορέα απασχόλησης και το πρόγραμμα στο οποίο συμμετέχει.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα του Πολιτισμικού Διαμεσολαβητή ταιριάζει σε νέους:
που σέβονται και εκτιμούν τη διαφορετικότητα των πολιτισμών,
έχουν ανεπτυγμένες επικοινωνιακές δεξιότητες,
ενδιαφέρονται για θέματα κοινωνικής ένταξης και ανθρωπίνων δικαιωμάτων,
μπορούν να λειτουργούν με εχεμύθεια και επαγγελματική δεοντολογία,
διαθέτουν ενσυναίσθηση και ικανότητα κατανόησης διαφορετικών εμπειριών ζωής
και έχουν καλή γνώση ξένων γλωσσών και διάθεση για συνεργασία με ποικίλους φορείς.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι απλή μετάφραση ή διερμηνεία.
Δεν είναι διοικητική εργασία γραφείου χωρίς ανθρώπινη επαφή.
Δεν είναι ρόλος χωρίς ευθύνη, καθώς επηρεάζει την πορεία ζωής ευάλωτων ατόμων.
Δεν είναι κατάλληλο για όσους δεν μπορούν να διαχειριστούν διαφορετικές κουλτούρες με σεβασμό και ανοιχτό πνεύμα.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις Πολιτισμικός Διαμεσολαβητής;
Στην Ελλάδα δεν προσφέρονται ακόμη εξειδικευμένες προπτυχιακές σπουδές στο συγκεκριμένο αντικείμενο. Συναφείς γνώσεις μπορούν να αποκτηθούν μέσω σπουδών στις κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες, όπως Κοινωνική Εργασία, Κοινωνιολογία, Ψυχολογία ή Νομική.
Συχνά, άτομα που προέρχονται από τις ίδιες τις ομάδες-στόχο εκπαιδεύονται μέσω ειδικών προγραμμάτων κατάρτισης που υλοποιούνται από δημόσιους ή ιδιωτικούς φορείς.
Πού μπορείς να δουλέψεις μετά;
Μπορεί να απασχοληθεί σε δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, σε κοινωνικές υπηρεσίες, σε δομές στήριξης ευπαθών ομάδων, σε μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, σε Κέντρα Πληροφόρησης και Υποστήριξης, σε δομές απασχόλησης, καθώς και σε οργανισμούς που υλοποιούν προγράμματα κοινωνικής ένταξης και διαπολιτισμικής συνεργασίας.
Μπορεί επίσης να συνεργάζεται με διεθνείς οργανισμούς και φορείς που δραστηριοποιούνται στον τομέα της μετανάστευσης και της κοινωνικής πολιτικής.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σε ενδιαφέρει να βοηθάς ανθρώπους που δυσκολεύονται να ενταχθούν σε ένα νέο περιβάλλον;
Σου αρέσει να συνεργάζεσαι με διαφορετικές κουλτούρες;
Έχεις υπομονή και ικανότητα ενεργητικής ακρόασης;
Μπορείς να λειτουργείς με σεβασμό, εχεμύθεια και επαγγελματική υπευθυνότητα;
Σε ελκύει ένα επάγγελμα με έντονο κοινωνικό και ανθρωπιστικό χαρακτήρα;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Αντικείμενο της εργασίας του είναι η συνεργασία με τα στελέχη ενός φορέα παροχής συνοδευτικών υποστηρικτικών υπηρεσιών με σκοπό τη διευκόλυνση της επικοινωνίας και συνεργασίας μεταξύ των επαγγελματιών και των ανθρώπων που υφίσταται ή απειλούνται από κοινωνικό αποκλεισμό, όπως είναι οι μετανάστες, οι παλιννοστούντες, οι πρόσφυγες και οι Τσιγγάνοι.
Ειδικότερα, ο πολιτισμικός διαμεσολαβητής υποστηρίζει τους συμβούλους απασχόλησης και τα υπόλοιπα στελέχη των φορέων (όπως ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς, νομικούς κ.λπ.) κατά την επικοινωνία τους με τους εξυπηρετούμενους, συνεργάζεται με φορείς της τοπικής κοινωνίας και της ευρύτερης κοινότητας προς όφελος της ομάδας – στόχου, παρέχει υπηρεσίες πληροφόρησης και υποστήριξης των ενδιαφερόμενων με στόχο την ενθάρρυνση και την ενδυνάμωσή τους προκειμένου να προσαρμοστούν πιο εύκολα στο νέο πολιτισμικό περιβάλλον.
Επίσης, πραγματοποιεί δράσεις δικτύωσης με φορείς και υπηρεσίες ενημέρωσης και στήριξης αλλοδαπών και άλλων ευπαθών κοινωνικών ομάδων και συμμετέχει ενεργά στο σχεδιασμό, την προετοιμασία και την υλοποίηση διαπολιτισμικών φεστιβάλ, εκδηλώσεων και ημερίδων ευαισθητοποίησης της κοινής γνώμης, των εργοδοτών και των πολιτειακών παραγόντων.
Τέλος, τα καθήκοντά του μπορεί να διαφοροποιούνται ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ομάδας – στόχου που υποστηρίζει, τη φιλοσοφία του φορέα απασχόλησής του, καθώς και του προγράμματος που καλείται να υλοποιήσει στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων του.
Συνθήκες Εργασίας:
Ανάλογα με το φορέα στον οποίο απασχολείται καθορίζονται το καθημερινό του ωράριο και οι επιμέρους δραστηριότητές του. Σε γενικές γραμμές εργάζεται σε γραφείο,όπου υποδέχεται τους ενδιαφερόμενους, τους πληροφορεί για διάφορα κοινωνικά, εκπαιδευτικά και εργασιακά θέματα και τους υποστηρίζει στην προσπάθειά τους για κοινωνική ένταξη.
Σε ορισμένες περιπτώσεις τους συνοδεύει σε δημόσιες υπηρεσίες λόγω των γλωσσικών τους δυσκολιών και συνεργάζεται με διάφορους συλλόγους και εκπρόσωπους της ομάδας – στόχου. Συνεργάζεται με άλλους επιστήμονες για την υλοποίηση προγραμμάτων κοινωνικής παρέμβασης, ενώ συχνά απασχολείται υπερωριακά, κυρίως σε περιόδους διοργάνωσης και υλοποίησης διαφόρων εκδηλώσεων.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Προϋπόθεση για την άσκηση του επαγγέλματος αποτελούν αφενός η ευαισθητοποίηση όσον αφορά τις προσωπικές αξίες, πιστεύω και προκαταλήψεις απέναντι στους πληθυσμούς – στόχο και αφετέρου η προσωπική ανάπτυξη και η ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων, που επιτυγχάνεται μέσα από βιωματική εκπαίδευση και συνεχή προσπάθεια.
Επίσης, απαιτείται αίσθημα ευθύνης, υψηλό πνευματικό επίπεδο, λογική και κριτική σκέψη, ευρύτητα πνεύματος, δημιουργικότητα, μεθοδικότητα και συνέπεια. Ακόμη, η ικανότητα για ανάληψη πρωτοβουλιών, η υπευθυνότητα, ο σεβασμός στη διαφορετικότητα, η εχεμύθεια, η τήρηση του κώδικα δεοντολογίας και το επιστημονικό ήθος είναι βασικές προϋποθέσεις για την άσκηση του επαγγέλματος.
Τέλος, η δυνατότητα συχνών μετακινήσεων για τη δικτύωση με διάφορους φορείς και υπηρεσίες, οι επικοινωνιακές δεξιότητες και η γνώση όσο το δυνατόν περισσότερων ξένων γλωσσών.
Σπουδές:
Προς το παρόν στη χώρα μας δεν προσφέρονται σπουδές στο συγκεκριμένο αντικείμενο. Συναφείς γνώσεις και δεξιότητες μπορεί να αποκτήσει κανείς μέσω σπουδών στο χώρο των κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών.
Συνήθως, ασχολούνται με αυτό το αντικείμενο άτομα που προέρχονται από την ίδια την ομάδα – στόχο, τα οποία εκπαιδεύονται ως πολιτισμικοί διαμεσολαβητές στα πλαίσια διάφορων, ευρωπαϊκών κυρίως, προγραμμάτων που υλοποιούνται από φορείς παροχής συνοδευτικών υποστηρικτικών υπηρεσιών σε συνεργασία με εξειδικευμένα κέντρα επαγγελματικής κατάρτισης.
Τομείς Απασχόλησης:
Μπορεί να απασχοληθεί τόσο στο δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, στην Υπηρεσία των Ειδικών Κοινωνικών Ομάδων του ΟΑΕΔ, στο Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης, στο Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, στο Κέντρο Συμπαράστασης Παλιννοστούντων, Μεταναστών και Προσφύγων, στα Κέντρα Παροχής Συνοδευτικών Υποστηρικτικών Υπηρεσιών.
Στα Κέντρα Πληροφόρησης και Υποστήριξης Κοινωνικά Ευπαθών Ομάδων (Μεταναστών, Παλιννοστούντων, Αιτούντων ʼσυλο, Τσιγγάνων, Προσφύγων κ.λπ.), στις κοινωνικές υπηρεσίες του δημόσιου τομέα, στον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό, στα Κέντρα Επαγγελματικής Κατάρτισης, σε μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, σε Δομές Στήριξης της Απασχόλησης και σε ιδιωτικούς φορείς που ασχολούνται με το σχεδιασμό, την υλοποίηση, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση προγραμμάτων κοινωνικής παρέμβασης για την υποστήριξη της διαφορετικότητας κ.ά.