Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Ποιος μελετά τους «αόρατους» οργανισμούς που ζουν σε βάρος άλλων οργανισμών;
Ο Παρασιτολόγος είναι ο επιστήμονας που ασχολείται με τη μελέτη των παρασίτων, δηλαδή οργανισμών που χρησιμοποιούν φυτά, ζώα ή ανθρώπους ως ξενιστές για να επιβιώσουν και να αναπαραχθούν. Τα παράσιτα μπορεί να είναι ιοί, βακτήρια, σκώληκες, έντομα και πολλοί άλλοι μικροοργανισμοί.
Η έρευνά του εκτείνεται σε πολλά επίπεδα: από το μοριακό και κυτταρικό μέχρι το οικολογικό. Μελετά τους μηχανισμούς αναπαραγωγής, επιβίωσης και δράσης των παρασίτων, καθώς και την επίδρασή τους στον οργανισμό-ξενιστή και στο οικοσύστημα. Τα πορίσματά του είναι ιδιαίτερα χρήσιμα για την ιατρική, τη φαρμακευτική, την τοξικολογία και τη δημόσια υγεία.
Τι κάνει στην πράξη και πού εργάζεται;
Στην πράξη:
συλλέγει δείγματα από φυσικά περιβάλλοντα (βιότοπους),
αναλύει παράσιτα σε εργαστηριακές συνθήκες,
μελετά τη δομή, τη λειτουργία και τον κύκλο ζωής τους,
διερευνά τη σχέση παρασίτου – ξενιστή,
συμμετέχει σε ερευνητικά προγράμματα και δημοσιεύει επιστημονικά ευρήματα.
Η εργασία του πραγματοποιείται τόσο στο εργαστήριο όσο και στην ύπαιθρο. Σε ορισμένες περιπτώσεις εγκαθίσταται για διάστημα σε συγκεκριμένο οικοσύστημα προκειμένου να παρακολουθήσει και να καταγράψει τη δράση των παρασίτων.
Συνθήκες εργασίας
Η εργασία στο πεδίο μπορεί να είναι απαιτητική, με έλλειψη σταθερού ωραρίου και έκθεση σε δύσκολες περιβαλλοντικές συνθήκες. Στο εργαστήριο απαιτείται σχολαστική τήρηση κανόνων ασφαλείας, καθώς η επαφή με παθογόνους οργανισμούς ενέχει κινδύνους.
Η υπευθυνότητα και η προσοχή είναι κρίσιμες, καθώς τα ευρήματα συχνά σχετίζονται με ζητήματα δημόσιας υγείας και περιβαλλοντικής ισορροπίας.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα αυτό ταιριάζει σε νέους που:
ενδιαφέρονται για τη βιολογία και τους μικροοργανισμούς,
έχουν ερευνητική διάθεση και αναλυτικό πνεύμα,
διαθέτουν υπομονή και μεθοδικότητα,
αντέχουν τη δουλειά σε φυσικό περιβάλλον υπό απαιτητικές συνθήκες,
σέβονται αυστηρά τους κανόνες δεοντολογίας και ασφάλειας.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι απλή εργαστηριακή εργασία ρουτίνας.
Δεν αφορά μόνο τη μελέτη ασθενειών στον άνθρωπο, αλλά και τη γενικότερη οικολογική ισορροπία.
Δεν είναι κατάλληλο για όσους δυσκολεύονται να εργαστούν με βιολογικό υλικό ή σε πεδία έρευνας.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις Παρασιτολόγος;
Αποκλειστικές σπουδές παρασιτολογίας δεν προσφέρονται στη χώρα μας. Η βασική ακαδημαϊκή διαδρομή είναι μέσω των Τμημάτων Βιολογίας των Πανεπιστημίων.
Η εξειδίκευση επιτυγχάνεται σε μεταπτυχιακό και ερευνητικό επίπεδο, μέσα από εργαστηριακή εμπειρία και συμμετοχή σε ερευνητικά προγράμματα.
Πού μπορείς να εξελιχθείς;
Ο παρασιτολόγος μπορεί να εργαστεί:
σε πανεπιστημιακά εργαστήρια και ερευνητικά ινστιτούτα,
σε διαγνωστικά κέντρα και νοσοκομεία,
σε βιομηχανίες φαρμάκων, τροφίμων ή καλλυντικών,
σε οργανισμούς δημόσιας υγείας και περιβαλλοντικής προστασίας,
σε οικολογικές οργανώσεις ή ως επιστημονικός σύμβουλος.
Μπορεί επίσης να ακολουθήσει ακαδημαϊκή καριέρα ή να δραστηριοποιηθεί στη συγγραφή και επιστημονική αρθρογραφία.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σε ενδιαφέρει να κατανοήσεις πώς μικροσκοπικοί οργανισμοί επηρεάζουν ολόκληρα οικοσυστήματα;
Έχεις την υπομονή να δουλεύεις πολλές ώρες σε εργαστήριο;
Αντέχεις τις απαιτήσεις της έρευνας στο πεδίο;
Θα ήθελες να συμβάλεις στην πρόληψη και αντιμετώπιση ασθενειών;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Αντικείμενο της εργασίας του είναι η μελέτη των παρασίτων. Ειδικότερα, ερευνά οργανισμούς που χρησιμοποιούν άλλα είδη φυτών και ζώων σαν ξενιστές. Ο αριθμός των παρασίτων (ιοί, βακτήρια, σκουλήκια, έντομα και πολλά άλλα), ξεπερνούν τον αριθμό των ειδών, έμβιων και μη, που υπάρχουν στον πλανήτη. Κάθε είδος φιλοξενεί τουλάχιστον ένα παράσιτο, με το οποίο συμβιώνει, ενώ άλλα, όπως, για παράδειγμα, ο άνθρωπος, φιλοξενούν πάρα πολλά. Συχνά, τα παράσιτα έχουν δικά τους παράσιτα, τα παράσιτα αυτά δικά τους κ.ο.κ.
Ο παρασιτολόγος ασχολείται, λοιπόν, με την ανάλυση και τη μελέτη των παρασίτων σε επίπεδο μοριακό, κυτταρικό, ιστολογικό, οργανικό και οικολογικό. Καταγράφει τη δράση τους, ανακαλύπτει ολοένα και περισσότερα είδη και αποκαλύπτει τους πολύπλοκους μηχανισμούς που διέπουν την αναπαραγωγή και την επιβίωσή τους. Η σύγχρονη επιστημονική έρευνα ρίχνει φως, στον κυριαρχικό τους ρόλο και στην ικανότητά τους να αποκτούν τον πλήρη έλεγχο στον οργανισμό του ξενιστή τους και να καταστρέφουν, για παράδειγμα, το ανοσοποιητικό του σύστημα.
Πολλοί ειδικοί μάλιστα θεωρούν πως ήταν ένας από κύριους παράγοντες στην εξέλιξη των ειδών, καθώς διαδραματίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στην ισορροπία του περιβάλλοντος που τα φιλοξενεί. Τα συμπεράσματα που προκύπτουν από τη μελέτη των παρασίτων χρησιμοποιούνται για ερευνητικούς ή διαγνωστικούς σκοπούς και συνήθως αποτελούν ιδιαίτερα χρήσιμο υλικό για την επιστήμη της ιατρικής, της τοξικολογίας και της φαρμακευτικής.
Συνθήκες Εργασίας:
Εργάζεται τόσο σε εργαστήριο, όσο και στη φύση. Δουλεύει μόνος του ή σε συνεργασία με άλλους επιστήμονες. Η εργασία του στη φύση είναι κουραστική, αφού συνήθως εργάζεται χωρίς ωράριο και πολλές φορές κάτω από αντίξοες συνθήκες. Συχνά, εγκαθίσταται για κάποιο χρονικό διάστημα σε έναν βιότοπο, όπου παρακολουθούν και καταγράφουν τον τρόπο δράσης των παρασίτων και μελετούν τις συνθήκες ανάπτυξής τους.
Είτε εργάζεται στην ύπαιθρο είτε στο εργαστήριο πρέπει να τηρεί σχολαστικά τους κανόνες ασφαλείας και αυτοπροστασίας, καθώς μπορεί να προσβληθεί από επικίνδυνους ιούς και να θέσει σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Πρέπει να διαθέτει ερευνητικό πνεύμα, υπομονή, επιμονή, παρατηρητικότητα και μεθοδικότητα. Ακόμα, χρειάζεται καλή φυσική κατάσταση και αντοχή, γιατί πολλές φορές αντιμετωπίζει αντίξοες συνθήκες όταν εργάζεται στην ύπαιθρο.
Απαραίτητα προσόντα είναι επίσης η πολύ καλή γνώση ξένων γλωσσών και εξειδικευμένων προγραμμάτων στον ηλεκτρονικό υπολογιστή. Τέλος, καθώς συχνά χειρίζεται ευαίσθητα ζητήματα γύρω από την εξέλιξη των ειδών και την ισορροπία του οικοσυστήματος οφείλει να ακολουθεί τον κώδικα δεοντολογίας που διέπει το επάγγελμά του.
Σπουδές:
Σπουδές αποκλειστικά στο αντικείμενο της παρασιτολογίας δεν προσφέρονται στη χώρα μας. Σχετικές σπουδές όμως παρέχονται στα Τμήματα Βιολογίας των Πανεπιστημίων. Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα.
Τομείς Απασχόλησης:
Μπορεί να απασχοληθεί τόσο στον ιδιωτικό όσο και στο δημόσιο τομέα, αλλά και ως εκπαιδευτικός στη μέση ή ανώτατη εκπαίδευση, μετά από παρακολούθηση παιδαγωγικών μαθημάτων. Ακόμη, μπορεί να εργαστεί ως εργαστηριακός βιολόγος σε εργαστήρια πανεπιστημίων, σε ερευνητικά ινστιτούτα, όπως στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, στο ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος, στο Ερευνητικό Ινστιτούτο Παστέρ, στο Εθνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών, στο Ινστιτούτο Ωκεανογραφικών και Αλιευτικών Ερευνών, σε υπηρεσίες υπουργείων, οργανισμών και φορέων Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Ακόμη, μπορεί να εργαστεί σε μικροβιολογικά εργαστήρια, διαγνωστικά κέντρα, νοσοκομεία, βιομηχανίες παραγωγής τροφίμων, φαρμάκων και καλλυντικών, σε οικολογικές οργανώσεις, αλλά και ως επιστημονικός σύμβουλος σε ιδιωτικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ειδικότητάς του.
Επιπλέον, μπορεί να εργαστεί στα ΜΜΕ, σε εκδοτικούς οίκους ως εξειδικευμένος επιστημονικός συνεργάτης και να ασχοληθεί με την αρθρογραφία σε επιστημονικά περιοδικά.