Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Πώς μπορεί η εκπαίδευση να συμβάλει ουσιαστικά στην προστασία του περιβάλλοντος;
Ο Παιδαγωγός με ειδίκευση στη Περιβαλλοντική Εκπαίδευση οργανώνει, υλοποιεί και αξιολογεί προγράμματα που στοχεύουν στην περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση μαθητών και πολιτών. Παράλληλα, συμβάλλει στον σχεδιασμό πολιτικών για την ενσωμάτωση της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης σε όλα τα επίπεδα της τυπικής και άτυπης εκπαίδευσης.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Στην επαγγελματική του δραστηριότητα:
σχεδιάζει και εφαρμόζει προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης,
διεξάγει έρευνα για την ανάπτυξη καινοτόμων εκπαιδευτικών μεθόδων,
αναπτύσσει εκπαιδευτικό υλικό και ψηφιακές εφαρμογές,
συνεργάζεται με φορείς που διαμορφώνουν περιβαλλοντική πολιτική,
προωθεί τη διάχυση των αποτελεσμάτων της έρευνας στο εκπαιδευτικό σύστημα και την κοινωνία.
Απώτερος στόχος του είναι η καλλιέργεια ενεργών πολιτών με κριτική σκέψη, ικανών να αναγνωρίζουν και να αντιμετωπίζουν περιβαλλοντικά ζητήματα, προωθώντας την αειφορία και την υπεύθυνη στάση ζωής.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα αυτό ταιριάζει σε νέους που:
αγαπούν τη φύση και ενδιαφέρονται για την περιβαλλοντική προστασία,
διαθέτουν κριτική σκέψη και δημιουργικότητα,
ενδιαφέρονται για την εκπαιδευτική έρευνα και την καινοτομία,
έχουν ικανότητα συνεργασίας με διαφορετικούς επιστημονικούς φορείς,
είναι εξοικειωμένοι με τις νέες τεχνολογίες.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν περιορίζεται στη διοργάνωση μεμονωμένων σχολικών δράσεων.
Δεν αφορά μόνο θεωρητική μελέτη περιβαλλοντικών θεμάτων, αλλά και εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών παρεμβάσεων.
Δεν είναι κατάλληλο για άτομα που δεν επιθυμούν διαρκή επιστημονική ενημέρωση και ερευνητική δραστηριότητα.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις Παιδαγωγός στη Περιβαλλοντική Εκπαίδευση;
Απαιτείται μεταπτυχιακή εξειδίκευση και ερευνητικό έργο.
Σε προπτυχιακό επίπεδο σπουδές μπορούν να γίνουν σε Παιδαγωγικές, Κοινωνικές ή Θετικές σχολές, καθώς η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση αποτελεί διεπιστημονικό πεδίο. Σε μεταπτυχιακό επίπεδο προσφέρονται Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών με αντικείμενο την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση.
Οι σπουδές περιλαμβάνουν θεματικές όπως Περιβαλλοντικές Επιστήμες, Μεθοδολογία Έρευνας, Περιβαλλοντική Ηθική, Σχεδιασμός Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων, Περιβαλλοντική Επικοινωνία και αξιοποίηση Νέων Τεχνολογιών.
Συνθήκες εργασίας
Οι συνθήκες εξαρτώνται από τον φορέα απασχόλησης. Στην εκπαίδευση το ωράριο είναι συνήθως συγκεκριμένο, ενώ η ενασχόληση με ερευνητικούς φορείς συνεπάγεται μετακινήσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό για συνέδρια και συνεργασίες.
Η εργασία μπορεί να συνδυάζει γραφειακή απασχόληση, έρευνα πεδίου και υλοποίηση δράσεων σε σχολικές ή κοινωνικές δομές.
Πού μπορείς να δουλέψεις μετά;
Μπορεί να απασχοληθεί:
στη δημόσια και ιδιωτική εκπαίδευση,
σε ερευνητικά ινστιτούτα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό,
σε πανεπιστημιακά ιδρύματα,
σε δήμους, υπουργεία και κυβερνητικούς φορείς,
σε μη κυβερνητικούς οργανισμούς περιβαλλοντικής προστασίας,
ως ελεύθερος επαγγελματίας.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σε ενδιαφέρει να συμβάλεις ενεργά στην αντιμετώπιση της περιβαλλοντικής κρίσης;
Θέλεις να συνδυάσεις εκπαίδευση και περιβαλλοντική πολιτική;
Απολαμβάνεις τη διεπιστημονική συνεργασία και την έρευνα;
Είσαι διατεθειμένος να συνεχίσεις με μεταπτυχιακές σπουδές και ερευνητική δραστηριότητα;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Αντικείμενο της εργασίας του είναι η οργάνωση, η υλοποίηση και η αξιολόγηση προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης σε όλα τα επίπεδα και τους τομείς της τυπικής και άτυπης εκπαίδευσης, καθώς και ο σχεδιασμός πολιτικών για τη διάδοση και τη θεσμοθέτηση της εκπαίδευσης αυτής.
Ειδικότερα, ασχολείται με την εκπόνηση συστηματικής έρευνας στο πεδίο της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης τόσο σε θεωρητικό επίπεδο, όσο και σε επίπεδο εφαρμογής, με στόχο την καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης, την παραγωγή νέων ιδεών και την ανάπτυξη καινοτόμων εκπαιδευτικών μεθόδων και τεχνικών. Στη συνέχεια επιχειρεί τη διάχυση των αποτελεσμάτων της έρευνας στο εκπαιδευτικό σύστημα και τους κοινωνικούς θεσμούς, και γενικότερα στους φορείς που συμμετέχουν στη διαμόρφωση, τη λήψη και τον έλεγχο αποφάσεων για την προστασία του φυσικού, ανθρωπογενούς και πολιτισμικού περιβάλλοντος.
Απώτερος σκοπός του είναι η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης και η ενίσχυση της συνειδητής συμμετοχής των πολιτών στην αντιμετώπιση της περιβαλλοντικής κρίσης και την πραγμάτωση του ιδανικού της αειφορίας. Προκειμένου να επιτύχει την πρόληψη, αντιμετώπιση και αποκατάσταση των περιβαλλοντικών ζητημάτων που σχετίζονται με πολλαπλά φαινόμενα ρύπανσης, εξάντλησης φυσικών πόρων και εξαφάνισης ειδών χλωρίδας και πανίδας κ.λπ., αναζητά κατάλληλα συστήματα και τρόπους εκπαίδευσης και αγωγής των μαθητών/πολιτών με σκοπό να τους καταστήσει ενεργούς και ικανούς να αναγνωρίζουν, να κατανοούν, να αναλύουν και να δρουν με κριτικό τρόπο σε καθημερινό επίπεδο, προς την κατεύθυνση της προστασίας του περιβάλλοντος.
Δίνει έμφαση στην καλλιέργεια της δημιουργικής σκέψης και μάθησης, η οποία αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την υιοθέτηση μη παθητικών στάσεων απέναντι στο περιβάλλον και την επινόηση και παραγωγή καινοτόμων ιδεών, πρακτικών και μέσων με κοινωνική χρησιμότητα και θετική επίδραση στο περιβάλλον. Επίσης, αξιοποιεί τα σύγχρονα πληροφοριακά και επικοινωνιακά μέσα και αναπτύσσει καινοτόμες εκπαιδευτικές εφαρμογές, ώστε να κρατήσει ενεργό το ενδιαφέρον των μαθητών και να καλλιεργήσει την κριτική τους σκέψη και ικανότητα παρουσιάζοντας ποικίλες διαστάσεις των περιβαλλοντικών ζητημάτων και ζητώντας τη συνδρομή τους για την υιοθέτηση ενεργειών περιβαλλοντικής προστασίας και επίτευξης της αειφορίας.
Για τη διευκόλυνση του έργου του αναπτύσσει συνεργασίες με ερευνητικά ιδρύματα και άλλους φορείς της χώρας και του εξωτερικού που ασχολούνται με την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, ενώ παράλληλα επιχειρεί την ανάπτυξη ενός ανθρώπινου δικτύου από ερευνητές και θεωρητικούς που προέρχονται από διαφορετικούς επιστημονικούς τομείς και είναι δυνατόν να συμβάλουν στην ενσωμάτωση της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης σε όλα τα επίπεδα των εκπαιδευτικών συστημάτων και όλες τις σφαίρες της κοινωνικής και επαγγελματικής ζωής.
Συνθήκες Εργασίας:
Οι εργασιακές συνθήκες σχετίζονται άμεσα με το φορέα απασχόλησής του. Σε περίπτωση που εργάζεται στο χώρο της εκπαίδευσης, το ωράριό του είναι συγκεκριμένο, ενώ η επαφή του με τους μαθητές διαφοροποιεί την καθημερινότητά του. Η απασχόληση σε κάποιον ερευνητικό φορέα του δίνει τη δυνατότητα να πραγματοποιεί αρκετά ταξίδια τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό και να συμμετέχει σε επιστημονικά συνέδρια και επιμορφωτικά σεμινάρια.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Η ενασχόληση με το συγκεκριμένο επάγγελμα απαιτεί αγάπη για τη φύση, ενεργητική συμμετοχή σε ερευνητικές δραστηριότητες και ανάπτυξη πρωτοβουλιών. Ο επιστήμονας που ασχολείται με την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση πρέπει να έχει βασικές γνώσεις από διαφορετικά επιστημονικά πεδία, όπως τα Παιδαγωγικά, η Οικονομία του Περιβάλλοντος, η Διαχείριση Οικοσυστημάτων, η Διάθεση Αποβλήτων, η Στατιστική και η Μεθοδολογία Έρευνας κ.ά.
Ακόμη, οφείλει να είναι εξοικειωμένος με τις νέες τεχνολογίες, να παρακολουθεί τις επιστημονικές εξελίξεις στον τομέα του και να ακολουθεί τον κώδικα δεοντολογίας του επαγγέλματός του.
Απαραίτητες προϋποθέσεις για την άσκηση του επαγγέλματος είναι η κριτική σκέψη, η αξιοποίηση μεθόδων και τεχνικών δημιουργικής μάθησης, η γνώση τρόπων σχεδιασμού επιμορφωτικών προγραμμάτων και εκπαιδευτικού υλικού και η εξοικείωση με τις αρχές και τις μεθόδους της περιβαλλοντικής επικοινωνίας.
Σπουδές:
Η ενασχόληση με το συγκεκριμένο επάγγελμα απαιτεί μεταπτυχιακή εξειδίκευση και ερευνητικό έργο. Σπουδές σε προπτυχιακό επίπεδο παρέχονται σε όλες τις παιδαγωγικές, κοινωνικές και θετικές σχολές, χωρίς να είναι δεσμευτικό το γνωστικό αντικείμενο, εφόσον η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση αποτελεί διεπιστημονικό πεδίο.
Σπουδές σε μεταπτυχιακό επίπεδο παρέχονται σε Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών, όπως για παράδειγμα αυτό του Τμήματος Επιστημών της Προσχολικής Αγωγής και του Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού του Πανεπιστημίου Αιγαίου, το οποίο οργανώνει και λειτουργεί Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών με αντικείμενο την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση.
Το αντικείμενο του ανωτέρω Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών είναι η μεταπτυχιακή εξειδίκευση επιστημόνων καθώς και η ανάπτυξη εκπαιδευτικής και ερευνητικής δραστηριότητας σε θέματα θεωρητικής πλαισίωσης της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, σχεδιασμού και εφαρμογής εκπαιδευτικών και επικοινωνιακών προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και σχεδιασμού πολιτικών για την ενσωμάτωση της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στην τυπική και άτυπη εκπαίδευση.
Προσφέρονται μαθήματα, όπως Εισαγωγή στις Επιστήμες Αγωγής, Εισαγωγή στις Περιβαλλοντικές Επιστήμες, Ανάλυση Περιβαλλοντικών Ζητημάτων, Μέθοδοι Κοινωνικής Έρευνας, Περιβαλλοντική Ηθική, Μέθοδοι και Τεχνικές της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, Παραδείγματα και Μεθοδολογία Αξιολόγησης στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, Σχεδιασμός Προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης με τη Μέθοδο Project, Περιβαλλοντική Επικοινωνία, Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση ως εργαλείο της Περιβαλλοντικής Πολιτικής, Η ενσωμάτωση της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και Επικοινωνίας σε Φορείς και Επιχειρήσεις, Σχεδιασμός και Διαχείριση Προγράμματος, Εφαρμογές Νέων Τεχνολογιών στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, Ξενόγλωσσα Κείμενα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης κ.ά.
Τομείς Απασχόλησης:
Μπορεί να απασχοληθεί στην ιδιωτική και δημόσια εκπαίδευση αναλαμβάνοντας την οργάνωση και την υλοποίηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων περιβαλλοντικής αγωγής, σε ερευνητικά ινστιτούτα του εσωτερικού και του εξωτερικού, σε κέντρα κοινωνικών ερευνών, σε πανεπιστημιακά ιδρύματα, σε δήμους, σε υπουργεία, σε κυβερνητικούς φορείς και μη κυβερνητικούς οργανισμούς που επιδιώκουν την ευαισθητοποίηση των πολιτών σε θέματα περιβαλλοντικής προστασίας, ή ως ελεύθερος επαγγελματίας.