Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Πώς μπορεί να βελτιωθεί το σχολείο ως θεσμός και ως καθημερινή εκπαιδευτική εμπειρία;
Ο Παιδαγωγός με ειδίκευση στη Σχολική Παιδαγωγική μελετά το σχολείο ως κοινωνικό θεσμό, ερευνά τη λειτουργία του και αξιολογεί τη διδακτική διαδικασία. Ασχολείται με την επιστημονική παιδαγωγική έρευνα στο σχολικό περιβάλλον, με στόχο τη βελτίωση των αναλυτικών προγραμμάτων και της εκπαιδευτικής πρακτικής.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Στην επαγγελματική του δραστηριότητα:
οργανώνει και υλοποιεί παιδαγωγικές έρευνες στο σχολικό πλαίσιο,
αναλύει προγράμματα σπουδών και σχολικά εγχειρίδια,
μελετά την αλληλεπίδραση μαθητή και εκπαιδευτικού,
αξιολογεί τη διδακτική διαδικασία σε σχέση με τις σχολικές επιδόσεις και την κοινωνικοποίηση,
υποβάλλει προτάσεις για την αναμόρφωση των αναλυτικών προγραμμάτων.
Παράλληλα, συνεργάζεται με παιδοψυχολόγους, κοινωνιολόγους, σχολικούς συμβούλους και άλλους ειδικούς, ενώ μπορεί να συμμετέχει στον σχεδιασμό και την υλοποίηση επιμορφωτικών προγραμμάτων για εκπαιδευτικούς και στελέχη της εκπαίδευσης.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα αυτό ταιριάζει σε νέους που:
ενδιαφέρονται για τη λειτουργία και τον ρόλο του σχολείου στην κοινωνία,
αγαπούν την παιδαγωγική επιστήμη και την έρευνα,
διαθέτουν κριτική σκέψη και αναλυτική ικανότητα,
έχουν υπομονή και επιμονή στη μελέτη και ανάλυση δεδομένων,
επιδιώκουν να συμβάλουν στη βελτίωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν περιορίζεται στη διδασκαλία σε σχολική τάξη.
Δεν αφορά μόνο τη θεωρητική μελέτη, αλλά και την εφαρμοσμένη έρευνα και αξιολόγηση.
Δεν είναι κατάλληλο για άτομα που δεν ενδιαφέρονται για επιστημονική τεκμηρίωση και συνεχή επιμόρφωση.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις Παιδαγωγός στη Σχολική Παιδαγωγική;
Απαιτείται μεταπτυχιακή εξειδίκευση στη Σχολική Παιδαγωγική.
Σε προπτυχιακό επίπεδο σπουδές μπορούν να γίνουν σε Παιδαγωγικές, Ανθρωπιστικές ή Κοινωνικές σχολές. Σε μεταπτυχιακό επίπεδο προσφέρονται Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών με κατεύθυνση στη Σχολική Παιδαγωγική.
Οι σπουδές περιλαμβάνουν αντικείμενα όπως Παιδαγωγική Θεωρία, Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης, Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγηση Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων.
Συνθήκες εργασίας
Οι συνθήκες εξαρτώνται από τον φορέα απασχόλησης. Σε δημόσιους ή ιδιωτικούς εκπαιδευτικούς οργανισμούς το ωράριο είναι συγκεκριμένο. Σε ερευνητικά ιδρύματα ή σε ιδιωτικό γραφείο μπορεί να είναι πιο ευέλικτο.
Συχνά απαιτείται συμμετοχή σε συνέδρια και επιμορφωτικά σεμινάρια στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, καθώς και συστηματική μελέτη της σχετικής βιβλιογραφίας.
Πού μπορείς να δουλέψεις μετά;
Μπορεί να απασχοληθεί:
στη δημόσια και ιδιωτική εκπαίδευση,
στο Υπουργείο Παιδείας,
σε ερευνητικά ινστιτούτα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό,
σε κέντρα κοινωνικών ερευνών,
σε πανεπιστημιακά ιδρύματα,
σε φορείς σχεδιασμού και υλοποίησης εκπαιδευτικών προγραμμάτων,
σε εταιρείες εκπαιδευτικής τεχνολογίας,
ως ελεύθερος επαγγελματίας.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σε ενδιαφέρει να μελετάς το σχολείο ως κοινωνικό θεσμό;
Θέλεις να συμβάλεις στη βελτίωση των αναλυτικών προγραμμάτων;
Απολαμβάνεις την επιστημονική έρευνα και την ανάλυση δεδομένων;
Είσαι διατεθειμένος να συνεχίσεις με μεταπτυχιακές σπουδές και ερευνητική δραστηριότητα;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Αντικείμενο της εργασίας του είναι η οργάνωση, η πραγματοποίηση και η αξιολόγηση επιστημονικής παιδαγωγικής έρευνας στο σχολικό περιβάλλον. Ειδικότερα, ασχολείται με την έννοια του σχολείου ως θεσμού της κοινωνίας, μελετά την προέλευση και την εξέλιξή του, εξετάζει τις βασικές λειτουργίες του και δίνει έμφαση στην παιδαγωγική αλληλεπίδραση μεταξύ μαθητή και εκπαιδευτικού στη σχολική τάξη.
Χρησιμοποιεί μεθόδους παιδαγωγικής έρευνας και τεχνικές συλλογής δεδομένων επιχειρώντας να διερευνήσει τα προγράμματα διδασκαλίας και να αναλύσει επιμέρους στοιχεία από τα σχολικά εγχειρίδια. Απώτερος σκοπός του είναι η κριτική προσέγγιση του έργου του εκπαιδευτικού από κοινωνιολογική σκοπιά, η αξιολόγηση των προγραμμάτων διδασκαλίας σε σχέση με τις σχολικές επιδόσεις των μαθητών, αλλά και ο έλεγχος του αποτελέσματος της διδακτικής διαδικασίας σε σχέση με κοινωνικά χαρακτηριστικά και παράγοντες σχολικής κοινωνικοποίησης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η υποβολή προτάσεων για την τροποποίηση των αναλυτικών προγραμμάτων ώστε να ανταποκρίνονται στις εκπαιδευτικές ανάγκες των μαθητών, τους στόχους της διδακτικής διαδικασίας και τις μακροκοινωνιολογικές λειτουργίες του σχολείου, όπως η προσφορά γνώσεων και η κοινωνική ενσωμάτωση. Τέλος, συνεργάζεται με άλλους επιστήμονες, όπως παιδοψυχολόγους, σχολικούς συμβούλους, κοινωνικούς ερευνητές, κοινωνιολόγους, ειδικούς παιδαγωγούς κ.ά., ενώ είναι δυνατόν να λαμβάνει μέρος στην οργάνωση επιμορφωτικών προγραμμάτων για στελέχη της εκπαίδευσης.
Συνθήκες Εργασίας:
Οι συνθήκες εργασίας ποικίλλουν και σχετίζονται άμεσα με το φορέα απασχόλησής του. Σε περίπτωση που απασχολείται σε ιδιωτικό ή δημόσιο εκπαιδευτικό φορέα, το ωράριο εργασίας είναι συγκεκριμένο. Όταν εργάζεται σε ερευνητικό φορέα ή διατηρεί δικό του γραφείο, είναι δυνατόν να καθορίζει ο ίδιος το ωράριό του.
Συχνά χρειάζεται να μετακινείται τόσο στην Ελλάδα όσο στο εξωτερικό προκειμένου να συμμετέχει σε συνέδρια και να ενημερώνεται για τα αποτελέσματα των σύγχρονων ερευνών στο αντικείμενο των επαγγελματικών του δραστηριοτήτων, αλλά και να παρακολουθεί επιμορφωτικά σεμινάρια.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Για να ασκήσει κανείς το συγκεκριμένο επάγγελμα πρέπει να αγαπάει τα παιδιά και να διαθέτει άρτια παιδαγωγική κατάρτιση, επαγγελματική ευσυνειδησία, ευρύ πεδίο γνώσεων σε διάφορους θεματικούς τομείς, και κυρίως διάθεση για προσφορά. Επίσης, χρειάζεται ενδιαφέρον για την έρευνα, υψηλό αίσθημα ευθύνης, συνέπεια και ήθος.
Ακόμη, απαιτούνται παρατηρητικότητα, επιμονή και υπομονή, ψυχικό σθένος και επικοινωνιακές δεξιότητες. Πρέπει ακόμα να έχει ικανότητα αντοχής στην πίεση που προκαλεί ο φόρτος εργασίας σε περιπτώσεις που συμμετέχει σε συνέδρια και άλλες επίπονες δραστηριότητες που απαιτούν συγκέντρωση και εγρήγορση.
Τέλος, η τήρηση του κώδικα δεοντολογίας, η χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή και η συνεχής ενημέρωση για τις εξελίξεις στον τομέα του θεωρούνται βασικές προϋποθέσεις για την άσκηση του επαγγέλματος.
Σπουδές:
Η ενασχόληση με το συγκεκριμένο επάγγελμα απαιτεί μεταπτυχιακή εξειδίκευση. Σπουδές σε προπτυχιακό επίπεδο παρέχονται σε όλες τις παιδαγωγικές, ανθρωπιστικές και κοινωνικές σχολές, τις λεγόμενες «καθηγητικές».
Σπουδές σε μεταπτυχιακό επίπεδο παρέχονται σε Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών, όπως για παράδειγμα αυτό του Τμήματος Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής του Α.Π.Θ., το οποίο οργανώνει και λειτουργεί Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών, στους τομείς Σχολική Παιδαγωγική και Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση (Διά βίου Εκπαίδευση).
Τομείς Απασχόλησης:
Μπορεί να απασχοληθεί στη δημόσια και ιδιωτική εκπαίδευση, στο υπουργείο Παιδείας, σε ερευνητικά ινστιτούτα του εσωτερικού και του εξωτερικού, σε κέντρα κοινωνικών ερευνών, σε πανεπιστημιακά ιδρύματα, σε φορείς που σχεδιάζουν και υλοποιούν εκπαιδευτικά και επιμορφωτικά προγράμματα, σε εταιρείες εξειδικευμένων τεχνολογικών εφαρμογών και λογισμικών προγραμμάτων στο χώρο της εκπαίδευσης, αλλά και ως ελεύθερος επαγγελματίας.
Διαθέτει εξάλλου τις απαραίτητες γνώσεις και τις δεξιότητες, ώστε να ανταποκριθεί με επάρκεια στις σύγχρονες εκπαιδευτικές ανάγκες τόσο στο δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα και να εφαρμόσει με επιτυχία καινοτόμα εκπαιδευτικά προγράμματα στο γνωστικό του αντικείμενο.