Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Πώς μπορεί ένα σχολείο να γίνει πραγματικά «σχολείο για όλους»;
Ο Παιδαγωγός Δημοτικής Εκπαίδευσης με ειδίκευση στην Εκπαίδευση Κοινωνικά Ευπαθών Ομάδων σχεδιάζει και υλοποιεί εκπαιδευτικά προγράμματα που διευκολύνουν την ένταξη παιδιών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ή παιδιών που ανήκουν σε κοινωνικά ευάλωτες ομάδες στο δημοτικό σχολείο. Στόχος του είναι η ισότιμη συμμετοχή όλων των μαθητών στη μαθησιακή διαδικασία, χωρίς διακρίσεις και αποκλεισμούς.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Στην καθημερινή του πρακτική:
σχεδιάζει και εφαρμόζει προγράμματα δίγλωσσης και διαπολιτισμικής εκπαίδευσης,
αναπτύσσει στρατηγικές διδασκαλίας για μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες, νοητική υστέρηση ή κινητικά προβλήματα,
υποστηρίζει την ένταξη παιδιών μεταναστών, παλιννοστούντων, Ρομά και οικονομικών προσφύγων,
παρέχει παιδαγωγική συμβουλευτική στους γονείς,
συμμετέχει σε προγράμματα πρόληψης, διαγνωστικής αξιολόγησης και προαγωγής ψυχικής υγείας στο σχολείο.
Παράλληλα, συνεργάζεται με παιδοψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς, παιδίατρους και άλλους ειδικούς, ενώ αξιοποιεί τις νέες τεχνολογίες για την υποστήριξη της μάθησης και της κοινωνικοποίησης των μαθητών.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα αυτό ταιριάζει σε νέους που:
αγαπούν τα παιδιά και πιστεύουν στη δύναμη της εκπαίδευσης,
σέβονται τη διαφορετικότητα και απορρίπτουν τα στερεότυπα,
διαθέτουν υπομονή, επιμονή και διάθεση για προσφορά,
έχουν αυξημένες επικοινωνιακές δεξιότητες,
ενδιαφέρονται για την εκπαιδευτική έρευνα και τη συνεχή επιμόρφωση.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν περιορίζεται στη συμβατική διδασκαλία της ύλης ενός σχολικού βιβλίου.
Δεν αφορά μόνο τη μετάδοση γνώσεων, αλλά και την ψυχοκοινωνική στήριξη των μαθητών.
Δεν είναι κατάλληλο για άτομα που δεν μπορούν να διαχειριστούν σύνθετες κοινωνικές και συναισθηματικές καταστάσεις μέσα στη σχολική τάξη.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις Παιδαγωγός με αυτή την ειδίκευση;
Απαιτούνται σπουδές στα Παιδαγωγικά Τμήματα Δημοτικής Εκπαίδευσης των Πανεπιστημίων.
Η εξειδίκευση επιτυγχάνεται συνήθως σε μεταπτυχιακό επίπεδο, σε Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών στις Επιστήμες της Αγωγής με κατεύθυνση στην Εκπαίδευση Κοινωνικά Ευπαθών Ομάδων, στη Διαπολιτισμική Εκπαίδευση ή στην Ειδική Αγωγή.
Στο πλαίσιο των σπουδών διδάσκονται αντικείμενα όπως Παιδαγωγική, Εκπαιδευτική Ψυχολογία, Σχολική και Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμική Εκπαίδευση, Μεθοδολογία Έρευνας και αξιοποίηση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών.
Συνθήκες εργασίας
Οι συνθήκες εξαρτώνται από τον φορέα απασχόλησης. Στη δημόσια και ιδιωτική εκπαίδευση το ωράριο είναι συγκεκριμένο. Σε ερευνητικούς φορείς ή σε ιδιωτικό γραφείο μπορεί να είναι πιο ευέλικτο.
Απαιτείται συχνά συμμετοχή σε συνέδρια και επιμορφωτικά προγράμματα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, ώστε να ενημερώνεται για τις σύγχρονες παιδαγωγικές προσεγγίσεις.
Πού μπορείς να δουλέψεις μετά;
Μπορεί να απασχοληθεί:
στη δημόσια και ιδιωτική εκπαίδευση,
σε διαπολιτισμικά σχολεία,
σε ιδρύματα φροντίδας παιδιών και δομές κοινωνικής πρόνοιας,
σε διαγνωστικά και συμβουλευτικά κέντρα,
σε ερευνητικά ινστιτούτα και πανεπιστήμια,
σε δομές δημιουργικής απασχόλησης παιδιών,
ως ελεύθερος επαγγελματίας.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Θέλεις να συμβάλεις στη δημιουργία ενός σχολείου χωρίς αποκλεισμούς;
Σε ενδιαφέρει η διαπολιτισμική εκπαίδευση και η παιδαγωγική ένταξης;
Μπορείς να συνεργάζεσαι με διαφορετικές επιστημονικές ειδικότητες;
Είσαι έτοιμος να επενδύσεις στη συνεχή επιμόρφωση και προσωπική εξέλιξη;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Αντικείμενο της εργασίας του αποτελούν η μελέτη, ο σχεδιασμός, η οργάνωση, η υλοποίηση και η αξιολόγηση σύγχρονων εκπαιδευτικών προγραμμάτων και παιδαγωγικών δραστηριοτήτων με στόχο τη διευκόλυνση της ένταξης των παιδιών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στο δημοτικό σχολείο.
Ειδικότερα, σχεδιάζει ολοκληρωμένα προγράμματα αγωγής και εκπαίδευσης παιδιών που ανήκουν σε κοινωνικά ευπαθείς ομάδες, όπως είναι οι μετανάστες, οι Τσιγγάνοι, οι παλιννοστούντες, οι οικονομικοί πρόσφυγες κ.λπ. χρησιμοποιώντας τη δίγλωσση εκπαίδευση και εφαρμόζοντας μοντέλα διαχείρισης της πολυπολιτισμικότητας στη σχολική τάξη. Ακόμη, αξιοποιεί εκπαιδευτικές προσεγγίσεις αναφορικά με την Ειδική Αγωγή και αναπτύσσει στρατηγικές διδασκαλίας παιδιών με δυσκολίες μάθησης, νοητική υστέρηση, κινητικά προβλήματα και διάφορες άλλες ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, στα πλαίσια της παιδαγωγικής της ένταξης.
Απώτερος σκοπός του είναι η δημιουργία ενός σχολείου για όλους τους μαθητές, χωρίς διακρίσεις, στιγματισμό και πιθανές αποκλίσεις παιδιών που απειλούνται με κοινωνικό αποκλεισμό. Παράλληλα, στα επαγγελματικά του καθήκοντα περιλαμβάνεται και η παιδαγωγική συμβουλευτική υποστήριξη των γονέων για την αντιμετώπιση επιμέρους δυσκολιών και προβλημάτων προσαρμογής του παιδιού στο σχολικό πλαίσιο.
Επίσης, ασχολείται με την επιστημονική έρευνα, το σχεδιασμό και την εφαρμογή προγραμμάτων πρωτογενούς και δευτερογενούς πρόληψης, διαγνωστικής αξιολόγησης και προαγωγής της ψυχικής υγείας στο χώρο του σχολείου και της οικογένειας και αξιοποιεί τις δυνατότητες της νέας τεχνολογίας διευκολύνοντας τη διαδικασία της μάθησης και γενικότερα της κοινωνικοποίησης και της ομαλής προσαρμογής στο σχολικό περιβάλλον. Επιπλέον, συνεργάζεται με άλλους επιστήμονες, όπως παιδοψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς, παιδίατρους κ.ά. για να φέρει σε πέρας το έργο του.
Συνθήκες Εργασίας:
Οι συνθήκες εργασίας ποικίλλουν και σχετίζονται άμεσα με το φορέα απασχόλησής του. Σε περίπτωση που απασχολείται στο χώρο της δημόσιας ή ιδιωτικής εκπαίδευσης, το ωράριο εργασίας είναι συγκεκριμένο. Όταν εργάζεται σε ερευνητικό φορέα ή διατηρεί δικό του γραφείο, είναι δυνατόν να καθορίζει ο ίδιος το ωράριό του.
Συχνά χρειάζεται να μετακινείται τόσο στην Ελλάδα όσο στο εξωτερικό προκειμένου να συμμετέχει σε συνέδρια και να ενημερώνεται για τα αποτελέσματα σύγχρονων ερευνών στον τομέα του.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Για να ασκήσει κανείς αυτό το επάγγελμα πρέπει να διαθέτει αγάπη για τα παιδιά, σεβασμό στη διαφορετικότητα, άρτια επαγγελματική κατάρτιση, επαγγελματική ευσυνειδησία, επιμονή, υπομονή, και κυρίως διάθεση για προσφορά. Οφείλει να εμπνέει σεβασμό και εμπιστοσύνη, να μην έχει στερεοτυπικές αντιλήψεις, να διαθέτει ευγένεια, κατανόηση, προθυμία και ευχάριστη διάθεση. Ακόμη, είναι ανάγκη να έχει αυξημένη παρατηρητικότητα, συγκέντρωση, εγρήγορση και επικοινωνιακές δεξιότητες.
Επίσης, χρειάζεται να διακρίνεται από έντονο ερευνητικό ενδιαφέρον, υψηλό αίσθημα ευθύνης, συνέπεια και ήθος. Τέλος, η τήρηση του κώδικα δεοντολογίας, η γνώση ξένων γλωσσών, η δεξιότητα στη χρήση εξειδικευμένων προγραμμάτων στον ηλεκτρονικό υπολογιστή και η συνεχής ενημέρωση για τις εξελίξεις στον τομέα του θεωρούνται απαραίτητες προϋποθέσεις για την άσκηση του επαγγέλματος.
Σπουδές:
Σπουδές παρέχονται στα Παιδαγωγικά Τμήματα Δημοτικής Εκπαίδευσης των Πανεπιστημίων. Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα.
Σε Μεταπτυχιακό επίπεδο σε Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών, όπως αυτό του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων στις Επιστήμες της Αγωγής, το οποίο περιλαμβάνει τις παρακάτω ειδικεύσεις: Εκπαίδευση Κοινωνικά Ευπαθών Ομάδων, Ψυχολογία, Συμβουλευτική, Φυσικές Περιβαλλοντικές Επιστήμες και Γλώσσα και Παιδική Λογοτεχνία.
Διδάσκονται μαθήματα, όπως Παιδαγωγική Επιστήμη, Εκπαιδευτική Ψυχολογία, Διδακτική Μεθοδολογία, Σχολική Παιδαγωγική, Κοινωνική Παιδαγωγική, Θέματα Παιδαγωγικής Ένταξης, Διαπολιτισμική Εκπαίδευση, Επιστημολογία, Μεθοδολογία Επιστημονικής Έρευνας, Αξιοποίηση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών στην επεξεργασία και ανάλυση ερευνητικών δεδομένων κ.ά.
Τομείς Απασχόλησης:
Μπορεί να απασχοληθεί στην ιδιωτική και δημόσια εκπαίδευση, σε διαπολιτισμικά σχολεία, σε ιδρύματα φροντίδας παιδιών, σε ερευνητικά ινστιτούτα και οργανισμούς της Ελλάδας και του εξωτερικού, σε κέντρα κοινωνικών ερευνών, σε πανεπιστημιακά ιδρύματα, σε Ιδρύματα Κοινωνικής Πρόνοιας, σε διαγνωστικά – συμβουλευτικά κέντρα, σε διάφορες δομές δημιουργικής απασχόλησης παιδιών ή ως ελεύθερος επαγγελματίας.