Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Ποιος «ζωντανεύει» την ιστορία ενός τόπου και τη μετατρέπει σε εμπειρία για τον επισκέπτη;
Ο Ξεναγός είναι ο επαγγελματίας που αναλαμβάνει την περιήγηση και την ενημέρωση επισκεπτών και τουριστών σε αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία, μουσεία και φυσικά αξιοθέατα, εξηγώντας την ιστορία, την πολιτιστική σημασία και τις ιδιαιτερότητες κάθε τόπου.
Τι κάνει στην πράξη και πού εργάζεται;
Ο ξεναγός:
συνοδεύει ομάδες τουριστών από τα ξενοδοχεία στους χώρους επίσκεψης,
παρουσιάζει την ιστορία, τη μυθολογία και την αρχιτεκτονική των μνημείων,
εξηγεί τα ήθη, τα έθιμα και τη σύγχρονη ζωή της περιοχής,
απαντά σε ερωτήσεις και απορίες των επισκεπτών,
συντονίζει το πρόγραμμα της εκδρομής (ημερήσιο ή πολυήμερο),
συνοδεύει την ομάδα σε μετακινήσεις, εστιατόρια και χώρους διαμονής,
ενίοτε αναλαμβάνει ρόλο εμψυχωτή σε πολιτιστικές εκδηλώσεις.
Συνεργάζεται με τουριστικά γραφεία και πρακτορεία και μπορεί να εργάζεται είτε ως ελεύθερος επαγγελματίας είτε με σχέση εξαρτημένης εργασίας.
Συνθήκες εργασίας
Το επάγγελμα έχει έντονα εποχιακό χαρακτήρα, με αυξημένη απασχόληση κατά την τουριστική περίοδο και περιορισμένη δραστηριότητα τους χειμερινούς μήνες.
Χαρακτηρίζεται από:
συνεχή μετακίνηση και πολύωρο περπάτημα,
εργασία σε εξωτερικούς χώρους και αντίξοες καιρικές συνθήκες,
πολύωρη ομιλία και έντονη χρήση της φωνής,
ακανόνιστο ωράριο, συχνά χωρίς σταθερές ημέρες αργίας,
πιθανές διανυκτερεύσεις εκτός τόπου κατοικίας.
Παρά τις απαιτήσεις, αποτελεί ένα δυναμικό και δημιουργικό επάγγελμα, ιδιαίτερα όταν οι ομάδες και οι εμπειρίες διαφέρουν κάθε φορά.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα ταιριάζει σε νέους που:
αγαπούν την ιστορία, τον πολιτισμό και τα ταξίδια,
διαθέτουν άνεση στον προφορικό λόγο και καλή άρθρωση,
έχουν κοινωνικότητα και ευχάριστη παρουσία,
οργανώνουν και συντονίζουν ομάδες με αποτελεσματικότητα,
αντιμετωπίζουν απρόοπτα με ψυχραιμία,
γνωρίζουν ξένες γλώσσες και απολαμβάνουν τη διαπολιτισμική επικοινωνία.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι απλή απαγγελία πληροφοριών από βιβλίο.
Δεν είναι σταθερή εργασία γραφείου.
Δεν είναι κατάλληλο για άτομα που δυσκολεύονται να μιλούν μπροστά σε κοινό.
Σπουδές
Σπουδές πραγματοποιούνται στις Σχολές Ξεναγών.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει μαθήματα όπως:
Αρχαιολογία (Προϊστορική, Κλασική, Βυζαντινή),
Ιστορία της Τέχνης και της Αρχιτεκτονικής,
Αρχαία και Νεότερη Ελληνική Ιστορία,
Μυθολογία και Λαογραφία,
Θρησκειολογία,
Ορθοφωνία και Τεχνική Ξενάγησης,
Τουριστική Ψυχολογία και Νομοθεσία,
Πρώτες Βοήθειες,
Οικολογία και Προστασία Περιβάλλοντος.
Η γνώση δύο ή περισσότερων ξένων γλωσσών αποτελεί βασική προϋπόθεση.
Τομείς Απασχόλησης
Ο ξεναγός μπορεί να απασχοληθεί:
σε υπηρεσίες του ΕΟΤ,
σε μεγάλα ταξιδιωτικά πρακτορεία,
ως ελεύθερος επαγγελματίας συνεργαζόμενος με τουριστικά γραφεία,
σε ξενοδοχειακές μονάδες,
σε εταιρείες που παρέχουν εξατομικευμένες υπηρεσίες σε επισκέπτες.
Λίγες ερωτήσεις για να το σκεφτείς
Σου αρέσει να μιλάς μπροστά σε ομάδες ανθρώπων;
Αντέχεις την πολύωρη ορθοστασία και τις μετακινήσεις;
Θα σε ενδιέφερε να εκπροσωπείς τον πολιτισμό της χώρας σου σε επισκέπτες από όλο τον κόσμο;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Ο ξεναγός ασχολείται με την ενημέρωση, περιήγηση και ξενάγηση των επισκεπτών και των τουριστών στους αρχαιολογικούς χώρους, τα ιστορικά μνημεία, τις φυσικές ομορφίες και τα αξιοθέατα μιας χώρας, εξηγώντας τη σημασία τους καθώς και την ιστορία των μνημείων και των καλλιτεχνικών έργων. Πιο συγκεκριμένα, ο ξεναγός συνοδεύει τους τουρίστες από τα ξενοδοχεία που διαμένουν στους τόπους που θέλουν να επισκεφτούν, τους οδηγεί σε συγκεκριμένους χώρους και τους εξηγεί αναλυτικά την ιστορία, την αξία και τη σημασία αυτού που βλέπουν, για τον παγκόσμιο πολιτισμό και την ανθρωπότητα.
Συχνά αναφέρεται και εξηγεί τις παραδόσεις, τα ήθη και τα έθιμα των ντόπιων κατοίκων, αλλά και τις ιδιαιτερότητες της σύγχρονης ζωής των κατοίκων των περιοχών που επισκέπτονται και απαντά σε ερωτήσεις και απορίες των επισκεπτών. Σε ορισμένες περιπτώσεις αναλαμβάνει το ρόλο του εμψυχωτή, για την ψυχαγωγία των τουριστών που παρακολουθούν πολιτιστικές εκδηλώσεις.
Ο ξεναγός συνεργάζεται με τα τουριστικά γραφεία που οργανώνουν τις ομάδες και τις ξεναγήσεις των τουριστών και αναλαμβάνει την περιήγηση και την ξενάγησή τους, ακολουθώντας το πρόγραμμα των επισκέψεων, που μπορεί να είναι ημερήσιο ή πολυήμερο, οπότε ο ξεναγός διανυκτερεύει μαζί με την ομάδα του. Κατά τη διάρκεια της διαδρομής, δίνει πληροφορίες στην ομάδα για τα διάφορα μέρη που συναντούν, σταματά για να τους δείξει κάποιο αξιοθέατο και προετοιμάζει τα μέλη της ομάδας για τον τελικό προορισμό τους. Όταν φτάσουν εκεί αναφέρεται στα αρχαιολογικά και μυθολογικά στοιχεία, στις αρχιτεκτονικές και ιστορικές λεπτομέρειες των μνημείων και του τόπου γενικότερα.
Συνοδεύει το γκρουπ σε εστιατόρια και καταστήματα, προτείνει στα μέλη του θέματα για φωτογράφηση και διανυκτερεύει μαζί τους όταν προβλέπεται στο πρόγραμμα. Η εργασία του περιλαμβάνει και την περιγραφή της σύγχρονης ζωής του τόπου.
Συνθήκες Εργασίας:
Η έντονη επαγγελματική δραστηριοποίηση τους μήνες που διαρκεί η τουριστική περίοδος και η μειωμένη επαγγελματική απασχόληση τη χειμερινή περίοδο, προσδίδουν εποχιακό χαρακτήρα στο επάγγελμα του ξεναγού. Η επαναλαμβανόμενη ξενάγηση στους ίδιους χώρους μειώνει πιθανόν σταδιακά το εργασιακό ενδιαφέρον, ενώ οι συνθήκες εργασίας, ορισμένες τουλάχιστον πλευρές τους, συγκαταλέγονται στα αρνητικά του επαγγέλματος.
Ο ξεναγός ταξιδεύει, περπατά και κινείται συνεχώς μαζί με τους τουρίστες, εργάζεται τις περισσότερες ώρες στην ύπαιθρο κάτω από αντίξοες καιρικές συνθήκες, αναγκάζεται λόγω εργασίας να μιλάει πολύ, μετακινείται με τα τουριστικά λεωφορεία για πολλές ώρες και συχνά χρειάζεται να ξεκινά πολύ νωρίς, ώστε να προλάβει να ολοκληρώσει το πρόγραμμα επίσκεψης στους αρχαιολογικούς χώρους, μουσεία κ.λπ. Πολλές φορές αναγκάζεται να διανυκτερεύσει μακριά από τον τόπο της μόνιμης κατοικίας του, δεν ακολουθεί κανονικό και συγκεκριμένο ωράριο εργασίας και δεν έχει ημέρες αργίας. Είναι όμως μία εργασία που αμείβεται καλά.
Ο ξεναγός χρειάζεται να βρίσκει τρόπους για να κινεί την προσοχή και το ενδιαφέρον του ακροατηρίου του, ώστε η ξενάγηση να μη γίνεται κουραστική ή ανιαρή. Πρόκειται γενικά για ένα ενδιαφέρον επάγγελμα. Όταν τα πρόσωπα που συναντούν και τα μέρη που επισκέπτονται είναι κάθε φορά διαφορετικά και τους προσφέρουν ξεχωριστές εμπειρίες, με αποτέλεσμα το επάγγελμά τους να γίνεται ιδιαίτερα ενδιαφέρον και συναρπαστικό
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Η αγάπη για τη φύση, τα ταξίδια και την παράδοση, η κοινωνικότητα, η ευχάριστη παρουσία, η ευγένεια και οι οργανωτικές ικανότητες είναι προσόντα που τον χαρακτηρίζουν. Επίσης πρέπει να είναι πρόθυμος στο να πληροφορεί και να εξυπηρετεί τους επισκέπτες που συνοδεύει, να έχει καλή μνήμη, υπομονή και επιμονή αλλά και την ικανότητα να αντιμετωπίζει πιθανές δυσκολίες στα μεταφορικά μέσα ή στα ξενοδοχεία, αποτελούν βασικά προσωπικά χαρακτηριστικά εκείνου που θα ασκήσει το επάγγελμα του ξεναγού.
Παράλληλα δε, η αμεσότητα στην επικοινωνία, η ζωντάνια, το κέφι, η καλή άρθρωση και η σαφήνεια του προφορικού λόγου, η γλαφυρότητα στις περιγραφές, η ικανότητα να ψυχολογεί τους ανθρώπους και να διακρίνει συμπεριφορές, προβλέποντας τις αντιδράσεις, τα ενδιαφέροντα και τις ανάγκες τους, όπως επίσης η συλλογική λειτουργία και ο συντονισμός των ομάδων που συνοδεύει και ξεναγεί, αποτελούν αναγκαία εφόδια για μια καλή σταδιοδρομία.
Ακόμη, η ευρεία μόρφωση, η γνώση δύο ή και περισσοτέρων ξένων γλωσσών, η βαθιά γνώση για την ιστορία, τη σύγχρονη ζωή των τόπων που ξεναγεί καθώς και των εκθεμάτων που επισκέπτονται οι τουρίστες, η γεωγραφία, οι έγκυρες και ακριβείς πληροφορίες για όσα συμβαίνουν ή προσφέρονται στον τόπο εργασίας του και αφορούν άμεσα ή έμμεσα τους ξένους επισκέπτες, συμβάλλουν στην επιτυχή και αποδοτική άσκηση του επαγγέλματός του.
Σπουδές:
Σπουδές ξεναγού μπορούν να γίνουν στις Σχολές Ξεναγών.
Το πρόγραμμα σπουδών στις Σχολές Ξεναγών περιλαμβάνει τα εξής μαθήματα: Προϊστορική Αρχαιολογία, Κλασική Αρχαιολογία, Βυζαντινή Αρχαιολογία, Ιστορία της Τέχνης, Βοτανική Γεωγραφία, Γεωλογία – Παλαιοντολογία, Ελληνική Κοινωνία, Ελληνική Οικονομία, θρησκειολογία, Λαογραφία- Λαϊκή Τέχνη, Νεοελληνική Λογοτεχνία, Αρχαία Ελληνική Μυθολογία, Ιστορία Αρχ. Ελληνικού θεάτρου, Ιστορία ελληνικής μουσικής & χορών, Ιστορία Νεώτερης Ελληνικής Αρχιτεκτονικής, Ρυθμολογία, Οικολογία – Προστασία Περιβάλλοντος, Ορθοφωνία, Πρώτες βοήθειες, Τεχνική Ξενάγησης, Φραγκοκρατία, Τουριστική Ψυχολογία, Ιστορία Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας, Χριστιανική Λατρεία & Εικονογραφία, Τουριστική και Αρχ/κή Νομοθεσία, Αρχαία Ιστορία, Βυζαντινή Ιστορία και Νεότερη Ιστορία.
Τομείς Απασχόλησης:
Ο ξεναγός μπορεί να απασχοληθεί:
σε υπηρεσίες του ΕΟΤ,
σε μεγάλα ταξιδιωτικά πρακτορεία με σχέση εξαρτημένης εργασίας,
ως ελεύθερος επαγγελματίας συνεργαζόμενος με τουριστικά πρακτορεία ή με τις υπηρεσίες του ΕΟΤ,
με μεγάλα ξενοδοχεία ή με εταιρείες που εξυπηρετούν ιδιωτικά κάποιον ξένον επισκέπτη τους.