Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Πώς μπορούμε να «δουλέψουμε» την ύλη σε διαστάσεις αόρατες στο ανθρώπινο μάτι;
Ο Νανοτεχνολόγος είναι ο επιστήμονας που μελετά και ελέγχει την ύλη σε νανοκλίμακα (0,1–100 νανόμετρα), σχεδιάζοντας και αναπτύσσοντας υλικά, συστήματα και διατάξεις με πρωτότυπες ιδιότητες λόγω του εξαιρετικά μικρού μεγέθους τους.
Τι κάνει στην πράξη και πού εργάζεται;
Ο νανοτεχνολόγος:
ερευνά φαινόμενα σε ατομικό και μοριακό επίπεδο,
αναπτύσσει «έξυπνα» υλικά με νέες λειτουργίες,
σχεδιάζει μικρο- και νανοδιατάξεις,
συμμετέχει σε ερευνητικά και τεχνολογικά προγράμματα,
συνεργάζεται με διεπιστημονικές ομάδες επιστημόνων.
Οι εφαρμογές της δουλειάς του εντοπίζονται:
στην ιατρική (στοχευμένη μεταφορά φαρμάκων, γονιδιακή θεραπεία),
στη διάγνωση και θεραπεία ασθενειών,
στην ενέργεια και το περιβάλλον,
στην πληροφορική και τα ηλεκτρονικά συστήματα,
στη βιομηχανία υλικών και καλλυντικών.
Η νανοτεχνολογία θεωρείται πεδίο αιχμής και επηρεάζει πολλούς κλάδους της σύγχρονης επιστήμης και τεχνολογίας.
Συνθήκες εργασίας
Ο νανοτεχνολόγος εργάζεται:
σε ερευνητικά εργαστήρια,
σε πανεπιστήμια,
σε τεχνολογικές και βιομηχανικές μονάδες,
σε γραφεία μελετών και ανάπτυξης.
Οι συνθήκες είναι συνήθως καλές, σε εργαστηριακό και γραφειακό περιβάλλον. Συχνά απαιτούνται συμμετοχές σε συνέδρια και συνεργασίες στο εξωτερικό.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα ταιριάζει σε νέους που:
αγαπούν τη φυσική, τη χημεία και τη βιολογία,
διαθέτουν αναλυτική και συνδυαστική σκέψη,
είναι παρατηρητικοί και μεθοδικοί,
δίνουν σημασία στην ακρίβεια και τη λεπτομέρεια,
έχουν υπομονή και επιμονή στην έρευνα,
διαθέτουν καλή γνώση ξένων γλωσσών.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι εφαρμοσμένη εργασία χωρίς θεωρητικό υπόβαθρο.
Δεν περιορίζεται σε έναν μόνο επιστημονικό κλάδο.
Δεν επιτυγχάνεται χωρίς ισχυρή επιστημονική κατάρτιση και μεταπτυχιακή εξειδίκευση.
Σπουδές
Δεν υπάρχουν προπτυχιακά τμήματα αποκλειστικά στη νανοτεχνολογία.
Απαιτείται βασικό πτυχίο σε:
Φυσική,
Χημεία,
Βιολογία,
Μηχανολογία,
Ηλεκτρολογία ή συναφές αντικείμενο.
Η εξειδίκευση πραγματοποιείται σε μεταπτυχιακό επίπεδο σε προγράμματα Νανοεπιστημών και Νανοτεχνολογίας, στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό.
Πού μπορεί να εργαστεί
Ο νανοτεχνολόγος μπορεί να απασχοληθεί:
σε ερευνητικούς οργανισμούς,
σε βιομηχανίες ηλεκτρονικών συστημάτων,
στη φαρμακοβιομηχανία και στη βιομηχανία καλλυντικών,
στην εκπαίδευση (μέση και ανώτατη),
σε αναπτυξιακές και τεχνολογικές εταιρείες.
Λίγες ερωτήσεις για να το σκεφτείς
Σε ελκύει η έρευνα σε τομείς αιχμής της επιστήμης;
Θα ήθελες να συμβάλεις σε καινοτομίες που επηρεάζουν την ιατρική και την τεχνολογία;
Μπορείς να αφιερωθείς σε μακροχρόνιες σπουδές και ερευνητική εργασία;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Ο νανοτεχνολόγος είναι ο εξειδικευμένος επιστήμονας που ασχολείται με διεργασίες και με κατασκευή διατάξεων και συστημάτων, με έλεγχο της ύλης στην Νανοκλίμακα, δηλαδή κλίμακα της τάξεως των 0,1 έως 100 νανομέτρων. Το επάγγελμα αυτό περιλαμβάνει την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη σε ατομικό, μοριακό και μικρομοριακό επίπεδο, καθώς επίσης το σχεδιασμό και τη δημιουργία νέων κατασκευών και μηχανημάτων με πρωτότυπες λειτουργίες λόγω του εξαιρετικά μικρού μεγέθους τους.
Τα αποτελέσματα της δουλειάς του χρησιμοποιούνται στις τεχνολογίες παραγωγής, στην υγεία και ποιότητα ζωής, στη διαχείριση του περιβάλλοντος, στην παραγωγή ενέργειας, στις μεταφορές και επικοινωνίες, στους υπολογιστές και την πληροφορική. Πιο συγκεκριμένα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ευρύτατα στα ηλεκτρομηχανικά συστήματα, ενώ παράλληλα έχουν βιοϊατρικές εφαρμογές όπως για παράδειγμα στη γονιδιακή θεραπεία, στη μεταφορά φαρμακευτικών ουσιών σε συγκεκριμένα σημεία του οργανισμού και στην ανακάλυψη νέων φαρμάκων.
Ειδικά στη διάγνωση και τη θεραπεία ασθενειών, η νανοτεχνολογία αναμένεται να φέρει σημαντικές αλλαγές σε ελάχιστα χρόνια. Επιστήμονες που συμμετείχαν σε ημερίδες για το έτος της φυσικής που διοργάνωσε το Τμήμα Φυσικών επιστημών του ΑΠΘ (Δεκέμβριος 2005), ανακοίνωσαν ότι σε πέντε χρόνια η εφαρμογή της νανοτεχνολογίας θα φέρει επανάσταση στο χώρο της ιατρικής. Ήδη προωθούνται ερευνητικά προγράμματα μέσω της νανοτεχνολογίας για την παρασκευή έξυπνων υλικών, που θα διευκολύνουν και θα επιταχύνουν τη διάγνωση και τη θεραπεία ασθενειών.
Συνθήκες Εργασίας:
Οι συνθήκες εργασίας αλλά και το ωράριο εργασίας του νανοτεχνολόγου εξαρτώνται από τον Ερευνητικό Οργανισμό, την εταιρία ή το βιομηχανικό χώρο στον οποίο απασχολείται. Εργάζεται σε συνθήκες καλές, σε γραφείο και σε εργαστήριο για την εφαρμογή και την υλοποίηση των αποτελεσμάτων των ερευνών του. Συχνά όμως απαιτείται να ταξιδεύει εντός και εκτός Ελλάδος προκειμένου να συμμετέχει σε επιστημονικά συνέδρια και να ενημερώνεται για τις εξελίξεις που συντελούνται στον τομέα του, ενώ παράλληλα έρχεται σε επαφή και συνεργάζεται με άλλους διεπιστημονικούς ερευνητές.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Η ενασχόληση με το επάγγελμα του Νανοτεχνολόγου απαιτεί συνδυαστική σκέψη και ευρύ φάσμα γνώσεων των επιστημονικών πεδίων της φυσικής, της χημείας, της βιολογίας και της μηχανολογίας. Ο νανοτεχνολόγος χρειάζεται να είναι παρατηρητικός, μεθοδικός, επινοητικός και να διακρίνεται για τη σημασία που δίνει στην ακρίβεια και τη λεπτομέρεια. Απαραίτητο ακόμη είναι να διαθέτει φαντασία, υπομονή, επιμονή αλλά κυρίως διάθεση για έρευνα και νέες ανακαλύψεις. Τέλος, η πολύ καλή γνώση ξένων γλωσσών και οι επικοινωνιακές δεξιότητες του διευκολύνουν το έργο του.
Σπουδές:
Σπουδές στη νανοτεχνολογία και στις Νανοεπιστήμες μπορούν να γίνουν σε μεταπτυχιακό επίπεδο στην Ελλάδα ή σε πανεπιστήμια του εξωτερικού. Επειδή στη χώρα μας δεν προσφέρονται απ’ ευθείας σπουδές για τη συγκεκριμένη ειδικότητα, ο ενδιαφερόμενος πρέπει απαραιτήτως να έχει βασικές σπουδές και πτυχίο στη φυσική, χημεία, βιολογία, μηχανολογία και ηλεκτρονική.
Σε μεταπτυχιακό επίπεδο σπουδές προσφέρονται σε Μεταπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών, όπως αυτό του Α.Π.Θ. στις Νανοεπιστήμες και Νανοτεχνολογίες.
Τομείς Απασχόλησης:
Οι απόφοιτοι των τμημάτων της νανοτεχνολογίας μπορούν να απορροφηθούν σε Ερευνητικούς Οργανισμούς, Επιχειρήσεις όπως κατασκευής ηλεκτρονικών μηχανημάτων, στη βιομηχανία φαρμάκων και καλλυντικών, στη Μέση και Ανώτατη εκπαίδευση, ιδιωτικά γραφεία μελετών και αναπτυξιακές εταιρείες.
Η ραγδαία εξέλιξη της νέας τεχνολογίας και η εφαρμογή της νανοτεχνολογίας αναμένεται να φέρει σημαντικές αλλαγές στις υπάρχουσες σήμερα τεχνολογίες παραγωγής, στην υγεία και ποιότητα ζωής, στη διαχείριση του περιβάλλοντος, στην παραγωγή ενέργειας, στις μεταφορές και επικοινωνίες, στους υπολογιστές και πληροφορική, στην εκπαίδευση και την έρευνα.