Κτηνίατρος – Ειδικός Φαρμακολογίας και Τοξικολογίας

Περιγραφή Επαγγέλματος:

Αντικείμενο της εργασίας του είναι η έρευνα των μηχανισμών δράσης των φαρμάκων, των αλληλεπιδράσεών τους και της δράσης τους στα ζώα, καθώς και των επιπτώσεων των τοξικών ουσιών και των φυτών κτηνιατρικού ενδιαφέροντος στα ζώα. Ειδικότερα, ασχολείται με τους μηχανισμούς δράσης των φαρμάκων και την επίδρασή τους στα διάφορα συστήματα (αυτόνομο νευρικό σύστημα, συμπαθητικό σύστημα, κεντρικό νευρικό σύστημα, πεπτικό σύστημα, καρδιοαγγειακό σύστημα, ουροποιητικό σύστημα, αναπνευστικό σύστημα, αναπαραγωγικό σύστημα) του ζωικού οργανισμού.

Επίσης, να μελετά το μεταβολισμό των φαρμάκων καθώς και τις αλληλεπιδράσεις διαφόρων φαρμάκων. Παράλληλα, μπορεί να ασχολείται με την ανάπτυξη και την έγκριση νέων φαρμάκων για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων τύπων νοσημάτων των ζώων. Ακόμη, είναι σε θέση να συμμετέχει σε διάφορες έρευνες σε βάθος χρόνου και να μελετά τη δράση συγκεκριμένων φαρμάκων, όπως για παράδειγμα των αντιμικροβιακών διάφορης δομής, με απώτερο σκοπό τη δημιουργία ανάλογων εμβολίων με αποτελεσματική δράση.

Επιπλέον, αντικείμενό του αποτελούν ο σχεδιασμός πειραματικών ερευνών για τη μελέτη της προέλευσης των τοξικών ουσιών στον οργανισμό των ζώων, την εκτίμηση της επικινδυνότητας από την πρόσληψη τροφών που έχουν εκτεθεί σε τοξικές ουσίες και την πιθανότητα εκδήλωσης νοσημάτων σε διάφορα ζωτικά όργανα ή επιμέρους συστήματα του ζωϊκού οργανισμού. Τέλος, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ενασχόλησή του με την αναλυτική τοξικολογία, την τοξοκινητική και τη συστηματική έρευνα για την ανίχνευση τοξικών ουσιών, την απομόνωσή τους και την απέκκρισή τους από το ζωικό οργανισμό.

Συνθήκες Εργασίας:

Εργάζεται τόσο σε γραφείο, όπου έχει στη διάθεσή του τον απαραίτητο υλικοτεχνικό εξοπλισμό για την οργάνωση και την επεξεργασία δεδομένων από τις τοξικολογικές και φαρμακευτικές του μελέτες, όσο και σε κτηνιατρεία ή άλλους χώρους όπου μπορεί να πραγματοποιήσει κλινικές εξετάσεις και να συλλέξει δείγματα για ανάλυση σε εξειδικευμένο εργαστήριο φαρμακολογίας και τοξικολογίας.

Συνήθως αποτελεί μέλος διεπιστημονικής ομάδας που έχει αναλάβει την εκτέλεση ενός συγκεκριμένου κλινικού ή πειραματικού έργου. Ακολουθεί συγκεκριμένο ωράριο εργασίας, αλλά είναι πιθανές και οι υπερωρίες σε περιόδους φόρτου εργασίας, ειδικά στις περιπτώσεις οργάνωσης και υλοποίησης μελετών.

Σε κάθε περίπτωση χρειάζεται να τηρεί των κώδικα δεοντολογίας του επαγγέλματός του και να λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα για τη διασφάλιση της προσωπικής του υγείας. Τέλος, συχνά, χρειάζεται να παρακολουθεί επιμορφωτικά σεμινάρια και να λαμβάνει μέρος σε επιστημονικά συνέδρια.

Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:

Απαιτείται συνδυασμός γνώσεων από τα πεδία της φαρμακευτικής, της βιοχημείας, της στατιστικής, της κτηνιατρικής επιδημιολογίας και της τεχνολογίας των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Ακόμη, χρειάζεται ενδιαφέρον για την έρευνα, αγάπη για τα ζώα, και σχολαστική τήρηση των κανόνων υγιεινής.

Επιπλέον, η καλή γνώση ξένων γλωσσών, η δυνατότητα για συχνές μετακινήσεις και η γνώση της εθνικής και ευρωπαϊκής νομοθεσίας αναφορικά με τον επαγγελματικό του τομέα διευκολύνουν τη δουλειά του.

Σπουδές:

Σπουδές μπορούν να γίνουν στο Τμήματα  Κτηνιατρικής των Α.Ε.Ι. Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα.

Παράλληλα, στο Τμήμα Κτηνιατρικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας λειτουργεί Πρόγραμμα Κλινικής ή Εργαστηριακής Μετεκπαίδευσης, το οποίο απευθύνεται σε κτηνιάτρους καθώς και σε αποφοίτους συναφών με την κτηνιατρική επιστήμη Τμημάτων Α.Ε.Ι. Η διάρκεια της μετεκπαίδευσης είναι δωδεκάμηνη, αν και υπό ορισμένες προϋποθέσεις μπορεί να κυμαίνεται από έναν έως 24 μήνες. Σκοποί του προγράμματος είναι η παροχή μεταπτυχιακής κλινικής ή εργαστηριακής εμπειρίας, η παροχή εξειδικευμένης γνώσης, η ενημέρωση για τα πλέον σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα και η εκπαίδευση στην αναζήτηση, στην αξιολόγηση και στην εφαρμογή των σύγχρονων επιστημονικών δεδομένων.

Η μετεκπαίδευση περιλαμβάνει πρωτίστως κλινική ή εργαστηριακή άσκηση ή συνδυασμό αυτών των δύο, καθώς και παρακολούθηση διαλέξεων, συμμετοχή σε φροντιστηριακές ασκήσεις, συγγραφή επιστημονικών άρθρων κ.λπ. Επιπρόσθετα, παρέχει τη δυνατότητα για απόκτηση Διδακτορικού Διπλώματος σε όλα τα γνωστικά αντικείμενα των μελών Δ.Ε.Π. του συγκεκριμένου τμήματος, μετά από σπουδές διάρκειας τουλάχιστον έξι διδακτικών εξαμήνων.

Μπορεί επίσης κάποιος να φοιτήσει στη Στρατιωτική Σχολή Σ.Σ.Α.Σ, Τμήμα Κτηνιατρικής Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, στο οποίο η φοίτηση διαρκεί δέκα εξάμηνα, οι δε απόφοιτοι ονομάζονται -κατά κλάδο- ανθυπολοχαγοί, σημαιοφόροι, ανθυποσμηναγοί.

Τομείς Απασχόλησης :

Μπορεί να εργαστεί τόσο στο δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, σε πανεπιστημιακά ιδρύματα, σε ερευνητικά κέντρα σε διάφορους τομείς της κτηνιατρικής επιστήμης που χρηματοδοτούνται από την Ε.Ε., σε διαγνωστικά κέντρα νοσημάτων ζώων, στην παραγωγή και διάθεση κτηνιατρικών φαρμάκων, σε εργαστήρια για τον έλεγχο των ζωοανθρωπονόσων, στο Τμήμα Λοιμωδών και Παρασιτικών Νόσων του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, στις κτηνιατρικές υπηρεσίες των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων, στον Εθνικό Φορέα Ελέγχου Τροφίμων, στο Κτηνιατρικό Τμήμα του Υγειονομικού Σώματος των Ενόπλων Δυνάμεων, στην Αστυκτηνιατρική Υπηρεσία της Ελληνικής Αστυνομίας, στον Οργανισμό Γεωργικών Ασφαλίσεων, στην Αγροτική Τράπεζα της Ελλάδος, στον Ελληνικό Οργανισμό Γάλακτος, στο Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας, στην Ελληνική Κτηνιατρική Εταιρεία, σε αγροτικά και σε ιδιωτικά κτηνιατρεία, σε βιομηχανικά σφαγεία επεξεργασίας και τυποποίησης κρέατος και κρεατοσκευασμάτων, σε βιομηχανίες τροφίμων, σε γαλακτοβιομηχανίες, σε ιδιωτικές κτηνοτροφικές μονάδες βοοειδών ή αιγοπροβάτων ή χοίρων ή πτηνών, στην εκτροφή και παθολογία ιπποειδών, σε ιχθυοτροφικές μονάδες, στην εμπορία κτηνιατρικών ειδών και στις βιομηχανίες ζωοτροφών κ.α., αλλά και ως ιδιώτης κτηνίατρος ασχολούμενος με την εκτροφή και περίθαλψη των παραγωγικών ζώων κ.ά.

Αναλυτικότερα, και σύμφωνα με το Π.Δ. 344/2000, το οποίο καθορίζει τις επαγγελματικές και επιχειρηματικές δραστηριότητες, στις οποίες είναι υποχρεωτική η απασχόληση κτηνιάτρων, οι πτυχιούχοι Τμημάτων Κτηνιατρικής μπορούν να απασχοληθούν:

Σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις ζωϊκής ή μεικτής παραγωγής, σε γεωργοκτηνοτροφικές ή κτηνοτροφικές βιομηχανίες, τράπεζες, εταιρείες, φυσικά ή νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου, στη δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Στην πρόληψη και καταπολέμηση των οποιασδήποτε αιτιολογίας νοσημάτων των θηλαστικών ζώων, πτηνών, ιχθύων, λοιπών υδρόβιων σπονδυλωτών, ωφέλιμων εντόμων, καθώς στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη των παραπάνω ειδών.

Στην ίδρυση και λειτουργία ιατρείων, κλινικών και ενδιαιτημάτων μικρών και μεγάλων ζώων, άγριων ζώων και πτηνών, καθώς και κτηνιατρικών μικροβιολογικών, βιοχημικών, παθολογοανατομικών και ιστολογικών εργαστηρίων.

Σε κτηνιατρικές πράξεις, επεμβάσεις, κτηνιατροδικαστικές εκθέσεις, πιστοποιήσεις θανάτου ζώων ανεξαρτήτως αιτίας, καθώς και έκδοση κτηνιατρικών γνωματεύσεων και βεβαιώσεων.

Στην ίδρυση και λειτουργία εργαστηρίων ελέγχου τροφίμων ζωϊκής προελεύσεως.

Στο σχεδιασμό και εφαρμογή της ανάλυσης επικινδυνότητας των τροφίμων στα κρίσιμα σημεία ελέγχου, στις βιομηχανίες παραγωγής, επεξεργασίας, μεταποίησης και τυποποίησης τροφίμων ζωϊκής προέλευσης.

Στον προγραμματισμό, έλεγχο και εκτέλεση της τεχνητής σπερματέγχυσης.

Στην εφαρμογή, εκτέλεση και έλεγχο της μετεμφύτευσης γονιμοποιημένων ωαρίων στα θηλαστικά ζώα.

Στην παραγωγή, τυποποίηση, συσκευασία, εμπορία και διάθεση των κτηνιατρικών φαρμάκων, βιολογικών προϊόντων ζωϊκής προέλευσης ή άλλων φαρμακευτικών ουσιών για κτηνιατρική χρήση.

Στη χορήγηση κτηνιατρικών συνταγών, απαραίτητων για την εμπορία, διάθεση και χρήση των κτηνιατρικών φαρμακευτικών προϊόντων.

Στην ίδρυση και λειτουργία κτηνιατρικών φαρμακείων και φαρμακαποθηκών.

Στην παραγωγή, εμπορία, διάθεση, έλεγχο και τυποποίηση ζωοτροφών, συμπυκνωμάτων, προσθετικών, καθώς και κτηνοτροφικών μηχανημάτων, εργαλείων και σκευών.

Στη διοίκηση, διαχείριση, εκμετάλλευση και αξιοποίηση των βοσκοτόπων.

Σε δραστηριότητες ζωϊκής φύσης και των προϊόντων της.

Σε ζωολογικούς κήπους, πάρκα, εθνικούς δρυμούς, υδροβιότοπους και εκτροφεία θηραμάτων.

Στην παραγωγή, επιλογή και εμπορία ζωϊκού αναπαραγωγικού υλικού.

Στη διαλογή, επεξεργασία, τυποποίηση και βιομηχανική επεξεργασία, ζωϊκών και αλιευτικών προϊόντων, πρωτογενών και δευτερογενών, στον ποιοτικό, τεχνολογικό και υγειονομικό έλεγχό τους, καθώς και στη διατήρηση, διακίνηση και διαφήμιση αυτών.

Στην οργάνωση και λειτουργία ζωαγορών, σφαγείων, κρεαταγορών, ιχθυοσκαλών, ψυκτικών χώρων και λοιπών εγκαταστάσεων παραγωγής και εμπορίας ζωικών προϊόντων.

Στη σύνταξη μελετών για τη δημιουργία, επέκταση και εκσυγχρονισμό κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων και εγκαταστάσεων παραγωγής και εμπορίας ζωϊκών προϊόντων.

Σε δραστηριότητες σχετικές με την προστασία, αξιοποίηση και διατήρηση της ισορροπίας του φυσικού περιβάλλοντος.

Σε συγκεντρώσεις κτηνοτροφικών προϊόντων.

Σε συστηματικές απεντομώσεις και απολυμάνσεις χώρων και πλοίων.

Σε εργασίες σχετικές με την ασφάλιση του ζωϊκού κεφαλαίου και της ζωϊκής παραγωγής.

Στην παροχή γνωμοδοτήσεων σε ινστιτούτα και οργανώσεις καταναλωτών.

Στην ίδρυση μονάδων εκτροφής πειραματοζώων.

Σε επιχειρήσεις παραγωγής και εμπορίας ιχθυογενετικού υλικού και στην παραγωγή, τυποποίηση και έλεγχο ιχθυοτροφών.

Στην ανάπτυξη προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών, για την οργάνωση, διαχείριση και έλεγχο των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων.

Στον έλεγχο υπολειμμάτων από τη χρήση κτηνιατρικών φαρμακευτικών ουσιών σε προϊόντα και στο περιβάλλον.

Στην πιστοποίηση γεωργοκτηνοτροφικών προϊόντων.

Στη συλλογή, αξιολόγηση, συντήρηση, πιστοποίηση και χρησιμοποίηση γενετικών πόρων.

Στην παρακολούθηση των παραγωγικών διαδικασιών στις γεωργοκτηνοτροφικές επιχειρήσεις, καθώς και στην πιστοποίηση των σχετικών διαδικασιών για την έκδοση πιστοποιητικών ολικής ποιότητας.

Στον τεχνολογικό και περιβαλλοντολογικό έλεγχο στις γεωργοκτηνοτροφικές επιχειρήσεις, καθώς και στην πιστοποίηση των σχετικών διαδικασιών για την έκδοση των αντίστοιχων πιστοποιητικών.

Παράλληλα, οι Στρατιωτικοί Κτηνίατροι, απόφοιτοι της ΣΣΑΣ υπηρετούν στην Κτηνιατρική Υπηρεσία των Ενόπλων Δυνάμεων (Στρατό, Ναυτικό και Αεροπορία) και ασχολούνται με τον έλεγχο των τροφίμων και των νερών που καταναλώνονται από τις Ένοπλες Δυνάμεις, τόσο εντός όσο και εκτός των συνόρων της χώρας (σε ειρηνευτικές αποστολές), την αναπαραγωγή σκύλων – φρουρών, την εκπαίδευση και την υγειονομική τους κάλυψη, τη συμβολή στη μέτρηση του βαθμού μόλυνσης του περιβάλλοντος από φυσικά και χημικά αίτια και τον εντοπισμό τυχόν προσβολής με ραδιολογικές, βιολογικές και χημικές ουσίες.

Οι Κτηνιατρικές Μονάδες των Ενόπλων Δυνάμεων είναι: το Κέντρο Βιολογικών Ερευνών Στρατού στην Αθήνα, το Γ’ Κτηνιατρικό Νοσοκομείο στη Θεσσαλονίκη, το Κέντρο Εκπαιδεύσεως Νοσηλείας Κτηνιατρικού στη Λάρισα, τα Αποσπάσματα Κτηνιατρικής Υποστήριξης της Αλεξανδρούπολης, της Σούδας, της Τρίπολης, των Ιωαννίνων και της Κοζάνης και το Κέντρο Εκπαιδεύσεως Φρουρών – Σκύλων στην Αθήνα (υπάγεται στο ΓΕΑ) και το συστεγαζόμενο Κέντρο Εκπαίδευσης Γερακιών. Εκτός από τις θέσεις αυτές, οι στρατιωτικοί κτηνίατροι υπηρετούν και σε διοικητικές θέσεις Επιτελείων Σχηματισμών, με αντικείμενο το συντονισμό και την άσκηση κτηνιατρικού έργου στην περιοχή ευθύνης του Σχηματισμού. Τέλος, οι στρατιωτικοί κτηνίατροι έχουν το δικαίωμα, κατά τον ελεύθερο χρόνο τους, να ασκούν ιδιωτικό επάγγελμα σχετικό με τις σπουδές τους (π.χ. έρευνα, εκπαίδευση, εργαστηριακός έλεγχος τροφίμων, ιατρείο μικρών κατοικίδιων ζώων κ.ά.).

Η εξειδίκευση στη φαρμακολογία και την τοξικολογία προσφέρει θετικές διεξόδους εργασίας τόσο στο δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ενασχόληση με την έρευνα και το σχεδιασμό πειραματικών μελετών αναφορικά με την τοξικολογία και τον υπολογισμό της συχνότητας ανάπτυξης συγκεκριμένων νοσημάτων στα ζώα λόγω της πρόσληψης τροφών με τοξικές ουσίες, που μπορούν να οδηγήσουν σε χημική καρκινογένεση, στη μεταλλαξιογένεση ή ακόμη και την τερατογένεση, με ανυπολόγιστους κινδύνους για τη δημόσια υγεία από την κατανάλωση τροφίμων ζωϊκής προέλευσης που περιέχουν αυτές τις ουσίες.