Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Πώς επηρεάζουν τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας τον τρόπο που σκεφτόμαστε, ζούμε και αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο; Ποιος διαμορφώνει την «κοινή γνώμη» και με ποιους μηχανισμούς;
Ο Κοινωνιολόγος με ειδίκευση στην Κοινωνιολογία των Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας μελετά τα ΜΜΕ ως μια δυναμική κοινωνική διαδικασία μέσα από την οποία δημιουργείται, αναπαράγεται και μετασχηματίζεται η κουλτούρα μιας κοινωνίας. Αναλύει τον τρόπο με τον οποίο τα μέσα επικοινωνίας επηρεάζουν αξίες, στάσεις, πρότυπα ζωής και κοινωνικές συμπεριφορές.
Δεν εξετάζει μόνο το «τι λένε» τα μέσα, αλλά και πώς λειτουργούν, ποιοι τα ελέγχουν, ποιες κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις τα επηρεάζουν και πώς αυτά, με τη σειρά τους, επηρεάζουν την κοινωνία.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Στην πράξη:
μελετά την ιστορική εξέλιξη των ΜΜΕ και τις αλλαγές που επέφερε η τεχνολογική πρόοδος (π.χ.
δορυφορική μετάδοση, καλωδιακή τηλεόραση, ψηφιακά μέσα),
αναλύει τον κοινωνικό ρόλο των μέσων στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης,
διερευνά τους μηχανισμούς μέσω των οποίων τα ΜΜΕ συμβάλλουν στην εδραίωση συγκεκριμένων κοινωνικών και πολιτικών δομών,
εξετάζει τη σχέση τεχνολογικής εξέλιξης και νέων μορφών επικοινωνίας,
συγκρίνει τα πορίσματά του με έρευνες επικοινωνιολόγων και πολιτικών επιστημόνων.
Για παράδειγμα, μπορεί να ερευνήσει πώς τα μέσα προβάλλουν συγκεκριμένα πρότυπα ζωής και πώς αυτά επηρεάζουν τη συμπεριφορά και τις καταναλωτικές επιλογές των πολιτών.
Η εργασία του είναι κυρίως ερευνητική και αναλυτική, αλλά μπορεί να συνδυάζεται με διδασκαλία ή με συμμετοχή σε ομάδες ανάλυσης επικοινωνιακής πολιτικής.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα ταιριάζει σε νέους που:
ενδιαφέρονται για τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται η κοινή γνώμη,
θέλουν να κατανοήσουν τη σχέση εξουσίας, τεχνολογίας και επικοινωνίας,
διαθέτουν κριτική σκέψη και ικανότητα ανάλυσης κοινωνικών φαινομένων,
είναι παρατηρητικοί και μεθοδικοί στην έρευνα,
έχουν ευρύ πνεύμα και ενδιαφέρον για σύγχρονα κοινωνικά ζητήματα.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι δημοσιογραφία.
Δεν περιορίζεται στη διαχείριση ή παραγωγή περιεχομένου στα μέσα.
Δεν αφορά μόνο την τεχνολογία της επικοινωνίας, αλλά κυρίως τις κοινωνικές της διαστάσεις.
Σπουδές
Σπουδές παρέχονται στα Τμήματα Κοινωνιολογίας:
του Πάντειο Πανεπιστήμιο,
του Πανεπιστήμιο Κρήτης,
του Πανεπιστήμιο Αιγαίου,
του Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Σε μεταπτυχιακό επίπεδο προσφέρονται προγράμματα στη γνωστική περιοχή της Κοινωνικής Οργάνωσης και Κοινωνικής Μεταβολής, καθώς και στον Πολιτισμό και τις Κοινωνικές Πρακτικές, με μαθήματα σχετικά με την Κοινωνιολογία των ΜΜΕ, τα Συστήματα Κοινωνικού Ελέγχου, την Κοινωνία της Πληροφορίας και τις Νέες Τεχνολογίες.
Τομείς Απασχόλησης
Μπορεί να εργαστεί:
σε δημόσιους και ιδιωτικούς οργανισμούς,
σε ερευνητικά κέντρα και ινστιτούτα,
σε διαφημιστικές εταιρείες και εταιρείες δημοσίων σχέσεων,
σε ΜΜΕ και συμβουλευτικές υπηρεσίες,
στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και σε υπουργεία,
στη δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σε προβληματίζει ο τρόπος με τον οποίο τα μέσα επηρεάζουν τη σκέψη και τη συμπεριφορά των ανθρώπων;
Σου αρέσει να αναλύεις μηνύματα, εικόνες και κοινωνικά πρότυπα;
Θα ήθελες να συμβάλεις στην κατανόηση της δύναμης της επικοινωνίας στη σύγχρονη κοινωνία;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Ο Κοινωνιολόγος με ειδίκευση στην Κοινωνιολογία των Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας μελετά και αναλύει τα ΜΜΕ ως επικοινωνιακή διαδικασία μέσω της οποίας δημιουργείται, τροποποιείται και μετασχηματίζεται η κουλτούρα μιας κοινωνίας.
Ειδικότερα, εξετάζει την ιστορική εξέλιξη των ΜΜΕ, τη λειτουργία τους, τα χαρακτηριστικά τους καθώς και τον κοινωνικό ρόλο που διαδραματίζουν στο ατομικό και κοινωνικό περιβάλλον. Ακόμη, ερευνά τις διεργασίες και τους μηχανισμούς μέσω των οποίων τα ΜΜΕ συμβάλλουν στην αναπαραγωγή και εδραίωση μιας συγκεκριμένης κοινωνικής τάξης πραγμάτων.
Για παράδειγμα, αντικείμενο μελέτης και έρευνας του συγκεκριμένου επιστήμονα αποτελούν ο τρόπος και οι μηχανισμοί με τους οποίους τα μέσα επικοινωνίας, προτρέπουν και ωθούν τα μέλη μιας κοινωνίας να υιοθετήσουν ένα ομοιόμορφο, ενιαίο τρόπο ζωής και συμπεριφοράς που διαμορφώνεται και προβάλλεται από την κρατική εξουσία, χωρίς καμία ουσιαστική συμμετοχή του «μέσου ανθρώπου» στη διαμόρφωσή του.
Ακόμη, ο συγκεκριμένος κοινωνιολόγος εξετάζει μια σειρά από ειδικότερα θέματα, όπως ο βαθμός στον οποίο η κοινωνική οργάνωση και η δυναμική του σύγχρονου καπιταλισμού καθορίζουν ή καθόρισαν την εξέλιξη και την πορεία των μαζικών επικοινωνιών, η σχέση που υπάρχει ανάμεσα στην τεχνολογική εξέλιξη και στην εμφάνιση νέων μορφών επικοινωνιών (δορυφόροι άμεσης μετάδοσης, καλωδιακή τηλεόραση κ.ά.), η συμβολή των ΜΜΕ στη δημιουργία πολιτιστικής κουλτούρας κ.ά.
Τέλος, ερμηνεύει τα δεδομένα που συλλέγει και συγκρίνει τα πορίσματά του με εκείνα άλλων ερευνητών (Επικοινωνιολόγων, Πολιτικών Επιστημόνων κ.ά.) που εργάζονται στο ίδιο πεδίο ή σε συναφή πεδία.
Συνθήκες Εργασίας:
Εργάζεται σε γραφείο και σχολική τάξη, όταν απασχολείται ως εκπαιδευτικός, με ωράριο που καθορίζεται από τη λειτουργία του σχολείου, ή ως υπάλληλος ακολουθώντας το ωράριο δημόσιων ή ιδιωτικών φορέων και οργανισμών.
Ως κοινωνικός ερευνητής εργάζεται σε γραφείο με όλο τον απαραίτητο εξοπλισμό. Η εργασία του είναι πνευματική και μπορεί να εκτελείται σε ποικίλους χώρους, όπως σε βιβλιοθήκες, σε γραφεία ακαδημαϊκών χώρων, ή στην κατοικία του, σε ωράρια που καθορίζει ο ίδιος.
Συχνά απαιτείται να μετακινείται στην Ελλάδα ή το εξωτερικό προκειμένου να ενημερώνεται για τις τελευταίες εξελίξεις στον τομέα του, να συμμετέχει σε επιστημονικά συνέδρια και έρευνες και να συνεργάζεται με άλλους επιστήμονες για την εκτέλεση μιας συγκεκριμένης εργασίας.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Εκτός από τη θεωρητική και την εμπειρική του κατάρτιση, οφείλει να αγαπά την έρευνα, να ανατρέχει στη σχετική βιβλιογραφία και να τηρεί την επιστημονική δεοντολογία και πρακτική. Ακόμη, πρέπει να είναι υπεύθυνος, παρατηρητικός, προσεκτικός, αντικειμενικός, διακριτικός, εχέμυθος, σοβαρός, συνεπής, οργανωτικός, υπομονετικός και ιδιαίτερα μεθοδικός και να διαθέτει συνθετική και αναλυτική ικανότητα, ευρύ πνεύμα, υπομονή και επιμονή.
Η ανάγκη για συνεργασία με άλλους επιστήμονες και η συμμετοχή σε επιστημονικά συνέδρια και μελέτες προϋποθέτουν ικανότητα στις διαπροσωπικές σχέσεις, επικοινωνιακές δεξιότητες και συνεχή ενημέρωση για τις σύγχρονες εξελίξεις στο αντικείμενο των δραστηριοτήτων του.
Τέλος, η πολύ καλή γνώση εξειδικευμένων προγραμμάτων στον ηλεκτρονικό υπολογιστή (στατιστικά πακέτα για τις κοινωνικές επιστήμες) και η άριστη γνώση ξένων γλωσσών διευκολύνουν την εργασία του.
Σπουδές:
Σπουδές παρέχονται στα Τμήματα Κοινωνιολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου, του Πανεπιστημίου Κρήτης, του Πανεπιστημίου Αιγαίου και του Ε.Κ.Π.Α.
Επιπλέον, σε μεταπτυχιακό επίπεδο προσφέρονται Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών, στη γνωστική περιοχή της Κοινωνικής Οργάνωσης και Κοινωνική Μεταβολή, και Πολιτισμός: Κοινωνικές Πρακτικές και Συγκρούσεις, όπου διδάσκονται μαθήματα, όπως Κοινωνιολογία των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, Συστήματα Κοινωνικού Ελέγχου, Σύγχρονες Τάσεις στην Κοινωνιολογία του Πολιτισμού και της Τέχνης, Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης, Όψεις της Σύγχρονης Ελληνικής Κοινωνίας, Η Κοινωνία της Πληροφορίας: Κοινωνιολογικές Προσεγγίσεις, Νέες Τεχνολογίες: Πολιτικές και Κοινωνικές Επιπτώσεις, Ειδικά θέματα στην Κοινωνιολογία του Πολιτισμού κ.ά.
Τομείς Απασχόλησης:
Εργάζεται σε δημόσιους και ιδιωτικούς οργανισμούς, επιχειρήσεις, ιδρύματα, διαφημιστικές εταιρείες, κοινωνικές υπηρεσίες, συμβουλευτικές υπηρεσίες, εταιρείες δημοσίων σχέσεων, Τοπική Αυτοδιοίκηση, ΜΜΕ, ινστιτούτα ή ερευνητικά κέντρα κ.ά.
Ακόμη, μπορεί να απασχοληθεί τόσο στον ιδιωτικό όσο και στο δημόσιο τομέα, ως εκπαιδευτικός στη μέση ή ανώτατη εκπαίδευση.