Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Η υγεία είναι μόνο ιατρικό ζήτημα ή και κοινωνικό;
Ο Κοινωνιολόγος με ειδίκευση στην Κοινωνιολογία της Υγείας μελετά πώς η κοινωνία οργανώνει την ιατρική περίθαλψη και πώς οι κοινωνικές συνθήκες επηρεάζουν την υγεία, την ασθένεια, τη ζωή και τον θάνατο. Εξετάζει τη σχέση ιατρικής γνώσης και κοινωνίας, αλλά και τα ηθικά ζητήματα που προκύπτουν γύρω από θέματα όπως η ευθανασία, τα δικαιώματα των ασθενών και η ισότιμη πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας.
Δεν βλέπει την υγεία μόνο ως βιολογικό φαινόμενο, αλλά ως κοινωνική πραγματικότητα που συνδέεται με την οικονομία, τις ανισότητες, την πολιτική και τις πολιτισμικές αντιλήψεις κάθε κοινωνίας.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Στην πράξη:
μελετά τη λειτουργία των νοσοκομείων και των δομών υγείας,
αναλύει τις σχέσεις μεταξύ γιατρών, ασθενών, νοσηλευτικού και διοικητικού προσωπικού,
ερευνά πώς ορίζεται κοινωνικά η ασθένεια και πώς αντιμετωπίζεται,
διερευνά τις κοινωνικές ανισότητες στην πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας,
εξετάζει θέματα δημόσιας υγείας, κοινωνικής ασφάλισης και πρόληψης,
συμμετέχει σε επιτροπές χάραξης πολιτικής για την οργάνωση και βελτίωση των υπηρεσιών υγείας.
Η εργασία του είναι κυρίως ερευνητική και αναλυτική. Μπορεί να εργάζεται σε πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, νοσοκομεία, οργανισμούς υγείας ή σε δημόσιες υπηρεσίες. Συνεργάζεται συχνά με ιατρούς, ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς, οικονομολόγους και άλλους ειδικούς.
Μπορεί επίσης να διδάσκει στη δευτεροβάθμια ή τριτοβάθμια εκπαίδευση ή να εργάζεται ως σύμβουλος σε ζητήματα ηθικής και δικαιωμάτων στον χώρο της υγείας.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα ταιριάζει σε νέους που:
ενδιαφέρονται για τη σύνδεση υγείας και κοινωνίας,
ευαισθητοποιούνται σε θέματα κοινωνικών ανισοτήτων και δικαιωμάτων,
διαθέτουν ερευνητικό και αναλυτικό πνεύμα,
μπορούν να συνεργάζονται σε διεπιστημονικές ομάδες,
εργάζονται με υπευθυνότητα, αντικειμενικότητα και επιστημονική συνέπεια.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι επάγγελμα ιατρού ή επαγγελματία παροχής ιατρικής φροντίδας.
Δεν περιορίζεται στην κλινική διάγνωση και θεραπεία ασθενειών.
Δεν ασχολείται μόνο με στατιστικά δεδομένα, αλλά με την κοινωνική ερμηνεία της υγείας και της ασθένειας.
Σπουδές
Σπουδές Κοινωνιολογίας παρέχονται στα Τμήματα:
του Παντείου Πανεπιστημίου,
του Πανεπιστημίου Κρήτης,
του Πανεπιστημίου Αιγαίου,
του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Οι απόφοιτοι μπορούν να συνεχίσουν τις σπουδές τους σε μεταπτυχιακό και διδακτορικό επίπεδο, με εξειδίκευση σε θέματα κοινωνιολογίας της υγείας, δημόσιας υγείας ή κοινωνικής πολιτικής.
Τομείς Απασχόλησης
Μπορεί να εργαστεί:
σε νοσοκομεία και ιδρύματα,
σε ερευνητικά κέντρα και ινστιτούτα,
σε υπουργεία και επιτροπές χάραξης πολιτικής υγείας,
σε κοινωνικές και συμβουλευτικές υπηρεσίες,
σε σωφρονιστικά καταστήματα,
ως σύμβουλος σε ζητήματα ηθικής και δικαιωμάτων ασθενών,
στη δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σε ενδιαφέρει να κατανοήσεις γιατί δεν έχουν όλοι οι άνθρωποι ίση πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας;
Θα ήθελες να συμβάλεις στη βελτίωση των πολιτικών πρόληψης και δημόσιας υγείας;
Σε απασχολεί η κοινωνική διάσταση της ασθένειας και της φροντίδας;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Ο Κοινωνιολόγος με ειδίκευση στην Κοινωνιολογία της Υγείας ερευνά, μελετά και ερμηνεύει τον τρόπο με τον οποίο η κοινωνία οργανώνει την ιατρική περίθαλψη. Ειδικότερα, ασχολείται με την ανάδειξη και προβολή της κοινωνικής διάστασης της ιατρικής γνώσης για την υγεία, την ασθένεια, τη ζωή και το θάνατο, καθώς και για τα ζητήματα ηθικής (π.χ., ευθανασία).
Ιδιαίτερο αντικείμενο έρευνας αποτελούν τόσο το νοσοκομείο όσο και οι σχέσεις οι οποίες αναπτύσσονται μεταξύ των γιατρών, των ασθενών και των υπόλοιπων εμπλεκόμενων ομάδων (νοσηλευτικό και βοηθητικό προσωπικό κ.ά.), στη διαδικασία οργάνωσης και λειτουργίας των υπηρεσιών υγείας.
Επίσης, ερευνά τον τρόπο με τον οποίο η κοινωνία ορίζει και αντιμετωπίζει την αρρώστια και τον θάνατο και αναλύει τις αιτίες των κοινωνικών ανισοτήτων που εμφανίζονται στις υπηρεσίες υγείας και περίθαλψης μιας κοινωνίας. Ακόμη, ερευνά μια σειρά από θέματα που προάγουν την κοινωνική αξία και τη χρησιμότητα της προστασίας της δημόσιας υγείας, όπως τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης, η στελέχωση, η διάρθρωση και οι επαγγελματικοί ρόλοι του προσωπικού των ιατρικών μονάδων, τα σύγχρονα προβλήματα υγείας και η αντιμετώπισή τους, οι διατροφικές συνήθειες κ.ά.
Τέλος, με βάση τις διάφορες κοινωνικές έρευνές του πάνω στο χώρο της υγείας μπορεί να συμμετέχει σε ειδικές επιτροπές προκειμένου να βοηθά στη χάραξη γενικότερης πολιτικής στα θέματα της υγείας και της πρόληψης (π.χ., δημιουργία νέων οργανισμών και φορέων παροχής υπηρεσιών υγείας σε νέες περιοχές κ.ά.).
Συνθήκες Εργασίας:
Ο Κοινωνιολόγος με ειδίκευση στην Κοινωνιολογία της Υγείας μπορεί να εργάζεται σε γραφείο και σχολική τάξη, όταν απασχολείται ως εκπαιδευτικός, με ωράριο που καθορίζεται από τη λειτουργία του σχολείου, ή ως υπάλληλος ακολουθώντας το ωράριο δημόσιων ή ιδιωτικών φορέων. Ως κοινωνικός ερευνητής, εργάζεται σε γραφείο.
Η εργασία του είναι πνευματική και μπορεί να εκτελείται σε ποικίλους χώρους, όπως σε βιβλιοθήκες, σε γραφεία ακαδημαϊκών χώρων, σε φορείς παροχής υπηρεσιών υγείας κ.ά., σε ωράρια που ποικίλλουν.
Συχνά απαιτείται να μετακινείται τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό προκειμένου να ενημερώνεται για τις τελευταίες εξελίξεις στον τομέα της κοινωνιολογίας της υγείας, να συμμετέχει σε επιστημονικά συνέδρια και έρευνες σχετικές με τους θεσμούς της υγείας και να συνεργάζεται με άλλους διεπιστημονικούς επαγγελματίες (ιατρούς, οικονομολόγους, ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς κ.ά.), για την εκτέλεση μιας συγκεκριμένης εργασίας.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Ο Κοινωνιολόγος με ειδίκευση στην Κοινωνιολογία της Υγείας, εκτός από τη θεωρητική και εμπειρική του κατάρτιση, οφείλει να είναι ευαίσθητος σε θέματα υγείας και ασθένειας, υπεύθυνος, προσεκτικός και αντικειμενικός.
Είναι υποχρεωμένος να τηρεί την επιστημονική δεοντολογία και πρακτική, να είναι διακριτικός, να έχει εχεμύθεια, σοβαρότητα και δημιουργική σκέψη. Η κατανόηση των κοινωνικών φαινομένων της υγείας και της ασθένειας, η διερεύνησή τους και η αιτιολόγησή τους απαιτούν να διαθέτει ερευνητικό πνεύμα, συνθετική και αναλυτική ικανότητα, ανοιχτό μυαλό, παρατηρητικότητα, συνέπεια, οργάνωση, υπομονή, ακρίβεια, επιμονή και ιδιαίτερη μεθοδικότητα.
Η ανάγκη για συνεργασία με άλλους επιστήμονες και η συμμετοχή σε επιστημονικά συνέδρια και μελέτες προϋποθέτουν ικανότητα στις διαπροσωπικές σχέσεις, επικοινωνιακές δεξιότητες και συνεχή ενημέρωση για τις σύγχρονες εξελίξεις στο αντικείμενο των δραστηριοτήτων του.
Τέλος, η πολύ καλή γνώση εξειδικευμένων προγραμμάτων στον ηλεκτρονικό υπολογιστή (στατιστικά προγράμματα κ.ά.) και η άριστη γνώση ξένων γλωσσών διευκολύνουν της δουλειά του.
Σπουδές:
Σπουδές παρέχονται στα Τμήματα Κοινωνιολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου, του Πανεπιστημίου Κρήτης, του Πανεπιστημίου Αιγαίου και του Ε.Κ.Π.Α.
Οι πτυχιούχοι μπορούν να συνεχίσουν τις σπουδές τους σε μεταπτυχιακό και διδακτορικό επίπεδο.
Τομείς Απασχόλησης:
Εργάζεται σε νοσοκομεία, ιδρύματα, σωφρονιστικά καταστήματα, κοινωνικές και συμβουλευτικές υπηρεσίες, υπουργεία, ειδικές επιτροπές χάραξης πολιτικής σε θέματα υγείας και πρόληψης, ερευνητικά κέντρα κ.ά.
Ακόμη, απασχολείται ως σύμβουλος για θέματα δικαιωμάτων, ζητημάτων ηθικής και κατανόησης του θεσμικού και νομοθετικού πλαισίου που διέπει τις σχέσεις ιατρών και ασθενών.
Τέλος, μπορεί να απασχοληθεί τόσο στον ιδιωτικό όσο και στο δημόσιο τομέα, ως εκπαιδευτικός στη μέση ή ανώτατη εκπαίδευση.