Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Πώς παράγεται η γνώση; Είναι η αλήθεια ίδια για όλους ή επηρεάζεται από την κοινωνία στην οποία ζούμε;
Ο Κοινωνιολόγος με Ειδίκευση στην Κοινωνιολογία της Γνώσης μελετά πώς οι κοινωνικές συνθήκες, οι ιστορικές συγκυρίες και οι πολιτισμικές δομές επηρεάζουν τον τρόπο που οι άνθρωποι σκέφτονται, ερμηνεύουν τον κόσμο και παράγουν γνώση. Δεν εξετάζει μόνο το «τι γνωρίζουμε», αλλά κυρίως το «πώς» και «γιατί» το γνωρίζουμε με έναν συγκεκριμένο τρόπο.
Η γνώση, για τον συγκεκριμένο επιστήμονα, δεν είναι ουδέτερη· διαμορφώνεται μέσα σε κοινωνικά πλαίσια.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Στην πράξη:
μελετά τους κοινωνικούς παράγοντες που επηρεάζουν την παραγωγή και τη διάδοση της γνώσης,
αναλύει πώς οι ιδέες, οι θεωρίες και τα επιστημονικά σχήματα συνδέονται με την εποχή και την κοινωνία που τα γέννησε,
εξετάζει ζητήματα αντικειμενικότητας ή σχετικότητας της γνώσης,
διερευνά φιλοσοφικά ερωτήματα (τι είναι γνώση, τι είναι επιστήμη) με κοινωνιολογική οπτική,
συγκρίνει τα πορίσματά του με εκείνα φιλοσόφων, ιστορικών και άλλων ερευνητών.
Ενώ ο φιλόσοφος αναζητά καθολικές κατηγορίες σκέψης, ο κοινωνιολόγος της γνώσης εξετάζει πώς αυτές οι κατηγορίες διαμορφώνονται μέσα σε συγκεκριμένα κοινωνικά περιβάλλοντα.
Εργάζεται κυρίως σε γραφείο, βιβλιοθήκες, πανεπιστήμια ή ερευνητικά ιδρύματα. Ως εκπαιδευτικός δραστηριοποιείται σε σχολική ή πανεπιστημιακή αίθουσα. Συχνά συμμετέχει σε συνέδρια και επιστημονικές συναντήσεις στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα ταιριάζει σε νέους που:
ενδιαφέρονται για τη φιλοσοφία, την επιστήμη και τη σχέση τους με την κοινωνία,
θέλουν να κατανοήσουν πώς διαμορφώνονται οι ιδέες και οι θεωρίες,
διαθέτουν κριτική και αναλυτική σκέψη,
έχουν υπομονή για θεωρητική και ερευνητική εργασία,
λειτουργούν με αντικειμενικότητα και επιστημονική δεοντολογία.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι καθαρά φιλοσοφικό επάγγελμα.
Δεν περιορίζεται στη διδασκαλία θεωριών χωρίς κοινωνική ανάλυση.
Δεν αφορά μόνο την ιστορία των ιδεών, αλλά τη μελέτη των κοινωνικών όρων παραγωγής τους.
Σπουδές
Σπουδές Κοινωνιολογίας παρέχονται στα Τμήματα:
του Παντείου Πανεπιστημίου,
του Πανεπιστημίου Κρήτης,
του Πανεπιστημίου Αιγαίου,
του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Η εξειδίκευση στην Κοινωνιολογία της Γνώσης πραγματοποιείται κυρίως σε μεταπτυχιακό επίπεδο.
Τομείς Απασχόλησης
Μπορεί να εργαστεί:
σε ερευνητικά κέντρα και ινστιτούτα,
σε δημόσιους και ιδιωτικούς οργανισμούς,
σε κοινωνικές και συμβουλευτικές υπηρεσίες,
σε υπουργεία και οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης,
σε μέσα μαζικής ενημέρωσης,
ως εκπαιδευτικός στη μέση ή ανώτατη εκπαίδευση.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σε προβληματίζει αν η γνώση είναι αντικειμενική ή κοινωνικά διαμορφωμένη;
Σε ενδιαφέρει να μελετάς πώς οι ιδέες επηρεάζονται από την εποχή και το περιβάλλον τους;
Θα ήθελες να ασχοληθείς με τη σχέση επιστήμης, κοινωνίας και πολιτισμού;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Ο Κοινωνιολόγος με ειδίκευση στην Κοινωνιολογία της Γνώσης μελετά και αναλύει τους κοινωνικούς παράγοντες που συντελούν στην παραγωγή της γνώσης και την ανάπτυξη διάφορων μορφών σκέψης.
Ειδικότερα, ερευνά τον τρόπο και τα μέσα μετάδοσης της γνώσης μέσα σε μια δεδομένη κοινωνία, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνουν κοινωνικά ο τρόπος σκέψης και οι μορφές συμπεριφοράς των ανθρώπων. Εξετάζει, ακόμη, την αντικειμενικότητα της γνώσης ή τη σχετικότητά της, αν δηλαδή είναι διαμορφωμένη σύμφωνα με το κοινωνικό περιβάλλον.
Επίσης, συμβάλλει στην ανανέωση των φιλοσοφικών ερωτημάτων προβάλλοντας και διερευνώντας φιλοσοφικά προβλήματα και ερωτήματα, όπως τι είναι γνώση, τι είναι επιστήμη κ.ά., πάντοτε, όμως, στη βάση του κοινωνιολογικού στοχασμού.
Για παράδειγμα, ενώ ο φιλόσοφος προσπαθεί να εδραιώσει κατηγορίες και να διατυπώσει αξιώματα που οργανώνουν την ανθρώπινη σκέψη και τη γνώση της ανθρώπινης συμπεριφοράς, ο Κοινωνιολόγος με ειδίκευση στην Κοινωνιολογία της Γνώσης χρησιμοποιεί τη φιλοσοφική συστηματοποίηση για να περιγράψει με πληρέστερους θεωρητικά όρους την κοινωνική πραγματικότητα που ερευνά.
Τέλος, ερμηνεύει τα δεδομένα που συλλέγει και συγκρίνει τα πορίσματά του με εκείνα άλλων ερευνητών (Φιλοσόφων, Ιστορικών κ.ά.), που εργάζονται στο ίδιο ή σε συναφή πεδία.
Συνθήκες Εργασίας:
Εργάζεται σε γραφείο και σχολική τάξη όταν απασχολείται ως εκπαιδευτικός, με ωράριο που καθορίζεται από τη λειτουργία του σχολείου, ή ως υπάλληλος, ακολουθώντας το ωράριο δημόσιων ή ιδιωτικών επιχειρήσεων και οργανισμών.
Ως κοινωνικός ερευνητής, εργάζεται σε γραφείο. Η εργασία του είναι πνευματική και μπορεί να εκτελείται σε ποικίλους χώρους, όπως σε βιβλιοθήκες, σε πανεπιστήμια, ή στην κατοικία του, σε ωράρια που μπορεί να καθορίζει ο ίδιος.
Συχνά απαιτείται να μετακινείται στην Ελλάδα ή το εξωτερικό προκειμένου να ενημερώνεται για τις τελευταίες εξελίξεις στον τομέα του, να συμμετέχει σε επιστημονικά συνέδρια και έρευνες και να συνεργάζεται με άλλους επιστήμονες.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Η συνθετότητα και η πολυπλοκότητα των κοινωνιών μέσα στις οποίες γεννιούνται, αναπτύσσονται και διαμορφώνονται οι ανθρώπινες σχέσεις και συμπεριφορές, καθιστούν το επάγγελμα του συγκεκριμένου ειδικού απαραίτητο για τη μελέτη, κατανόηση και ερμηνεία των διάφορων κοινωνικών φαινομένων.
Ο Κοινωνιολόγος με ειδίκευση στην Κοινωνιολογία της Γνώσης είναι απαραίτητο να προσεγγίζει με νηφαλιότητα και αντικειμενικότητα το θέμα του και να προχωρά με επιστημονικό τρόπο και μεθοδολογία στην κατανόηση και την ερμηνεία του.
Ο συγκεκριμένος επαγγελματίας χρειάζεται ακόμη να διαθέτει ανοιχτό μυαλό, κριτική και αναλυτική σκέψη, ερευνητικό πνεύμα, υπευθυνότητα, συνέπεια, οξύνοια, διορατικότητα, ευστροφία, αυτοπεποίθηση, ψυχραιμία, αποφασιστικότητα και αυξημένη κοινωνική ευαισθησία.
Ακόμη, η ευχέρεια στις διαπροσωπικές σχέσεις, η ικανότητα επικοινωνίας και η τήρηση της επιστημονικής δεοντολογίας και πρακτικής είναι απαραίτητα προσόντα για την άσκηση του επαγγέλματος.
Στην περίπτωση της ενασχόλησης με τη διδασκαλία απαιτείται μεταδοτικότητα, ευγένεια, κατανόηση, ευσυνειδησία και πνεύμα ομαδικής συνεργασίας. Τέλος, η καλή γνώση ξένων γλωσσών και η χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών, θεωρούνται χρήσιμα εφόδια για την άσκηση του επαγγέλματος.
Σπουδές:
Σπουδές παρέχονται στα Τμήματα Κοινωνιολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου, του Πανεπιστημίου Κρήτης, του Πανεπιστημίου Αιγαίου και του Ε.Κ.Π.Α.
Οι πτυχιούχοι μπορούν να συνεχίσουν τις σπουδές τους σε μεταπτυχιακό επίπεδο.
Τομείς Απασχόλησης:
Εργάζεται σε δημόσιες και ιδιωτικές επιχειρήσεις, ινστιτούτα ή ερευνητικά κέντρα, οργανισμούς, νοσοκομεία, ιδρύματα, κοινωνικές υπηρεσίες, συμβουλευτικές υπηρεσίες, υπουργεία, Τοπική Αυτοδιοίκηση, Μ.Μ.Ε. κ.ά.
Ακόμη, μπορεί να απασχοληθεί τόσο στον ιδιωτικό όσο και στο δημόσιο τομέα, ως εκπαιδευτικός στη μέση ή ανώτατη εκπαίδευση.