Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Πώς επηρεάζει η κοινωνία τον τρόπο που μιλάμε; Και πώς η γλώσσα αποκαλύπτει ποιοι είμαστε;
Ο Κοινωνιολόγος με Ειδίκευση στην Κοινωνιολογία της Γλώσσας (Κοινωνιογλωσσολόγος) μελετά τη γλώσσα όχι μόνο ως μέσο επικοινωνίας, αλλά ως κοινωνικό φαινόμενο. Ερευνά πώς η κοινωνική τάξη, το φύλο, η ηλικία, η πολιτισμική ταυτότητα και το κοινωνικό περιβάλλον επηρεάζουν τον τρόπο που μιλάμε, γράφουμε και εκφραζόμαστε.
Η γλώσσα, για τον συγκεκριμένο επιστήμονα, είναι ένας κοινωνικός θεσμός: αποτυπώνει την κοινωνική πραγματικότητα και ταυτόχρονα τη διαμορφώνει.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Στην πράξη:
αναλύει τη δομή και την εξέλιξη της γλώσσας σε κοινωνικό πλαίσιο,
μελετά τη γλώσσα ως μηχανισμό κοινωνικής διαφοροποίησης,
ερευνά πώς οι γλωσσικές επιλογές συνδέονται με κοινωνική θέση και ταυτότητα,
εξετάζει τη γλώσσα ως εργαλείο διαμόρφωσης αντιλήψεων και στάσεων,
αναλύει λόγο (πολιτικό, εκπαιδευτικό, δημοσιογραφικό κ.ά.) με κοινωνιολογική οπτική.
Ερευνά, για παράδειγμα, πώς οι κοινωνικές ανισότητες αντανακλώνται στη γλωσσική χρήση ή πώς η γλώσσα λειτουργεί ως στοιχείο συλλογικής ταυτότητας.
Συνεργάζεται με γλωσσολόγους, κοινωνικούς ανθρωπολόγους, φιλοσόφους και άλλους επιστήμονες, ώστε να εμπλουτίζει την έρευνά του με διεπιστημονικές προσεγγίσεις.
Εργάζεται κυρίως σε γραφείο, πανεπιστήμια, ερευνητικά ινστιτούτα ή εκπαιδευτικούς οργανισμούς. Ως εκπαιδευτικός, δραστηριοποιείται σε σχολική ή πανεπιστημιακή αίθουσα.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα ταιριάζει σε νέους που:
ενδιαφέρονται για τη σχέση γλώσσας και κοινωνίας,
θέλουν να κατανοήσουν πώς η γλώσσα εκφράζει και διαμορφώνει κοινωνικές ταυτότητες,
διαθέτουν αναλυτική και κριτική σκέψη,
έχουν υπομονή και μεθοδικότητα στην έρευνα,
λειτουργούν με επιστημονική δεοντολογία και υπευθυνότητα.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι επάγγελμα φιλολόγου με έμφαση στη γραμματική ή τη λογοτεχνία.
Δεν περιορίζεται στη διδασκαλία γλωσσικών κανόνων.
Δεν αφορά μόνο την «ορθή» χρήση της γλώσσας, αλλά τη μελέτη της ως κοινωνικού φαινομένου.
Σπουδές
Σπουδές Κοινωνιολογίας παρέχονται στα Τμήματα:
του Παντείου Πανεπιστημίου,
του Πανεπιστημίου Κρήτης,
του Πανεπιστημίου Αιγαίου,
του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Η εξειδίκευση στην Κοινωνιολογία της Γλώσσας πραγματοποιείται κυρίως σε μεταπτυχιακό επίπεδο, με κατεύθυνση στην κοινωνιογλωσσολογία ή σε συναφή πεδία.
Τομείς Απασχόλησης
Μπορεί να εργαστεί:
σε ερευνητικά κέντρα και ινστιτούτα,
σε δημόσιους και ιδιωτικούς οργανισμούς,
σε κοινωνικές υπηρεσίες και συμβουλευτικούς φορείς,
σε διαφημιστικές εταιρείες και μέσα μαζικής ενημέρωσης,
σε υπουργεία και οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης,
ως εκπαιδευτικός στη μέση ή ανώτατη εκπαίδευση.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σε προβληματίζει πώς η γλώσσα επηρεάζει τον τρόπο που σκεφτόμαστε;
Σε ενδιαφέρει να μελετάς πώς η κοινωνία αλλάζει τον τρόπο που μιλάμε;
Θα ήθελες να ερευνάς πώς η γλώσσα συνδέεται με την κοινωνική ανισότητα ή την ταυτότητα;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Ο Κοινωνιολόγος με ειδίκευση στην Κοινωνιολογία της Γλώσσας μελετά και αναλύει τη σχέση της γλώσσας και του κοινωνικού περιβάλλοντος. Ειδικότερα, εξετάζει τη δομή της γλώσσας, την εξέλιξή της, το σημασιολογικό περιεχόμενο των λέξεων καθώς και τη γλώσσα ως σύστημα και κώδικα επικοινωνίας.
Ακόμη, ερευνά τη λειτουργία της γλώσσας ως συλλογικής ταυτότητας καθώς και την επίδραση του κοινωνικού περιβάλλοντος στη διαμόρφωση των γλωσσικών συστημάτων και κωδίκων συμπεριφοράς. Για παράδειγμα, η γλωσσολογική ανάλυση οδήγησε την κοινωνιολογική σκέψη στη μελέτη του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί η γλώσσα ως παράγοντας αποτύπωσης και έκφρασης της κοινωνικής πραγματικότητας και ταυτόχρονα ως τρόπος εγχάραξης της πραγματικότητας αυτής στα άτομα και ως μηχανισμός κοινωνικής διαφοροποίησης.
Επομένως, ο συγκεκριμένος επαγγελματίας ερευνά τη γλώσσα ως κοινωνικό θεσμό και όχι απλά ως μηχανισμό επικοινωνίας. Τέλος, ο Κοινωνιολόγος με ειδίκευση στην Κοινωνιολογία της Γλώσσας συνεργάζεται με άλλους εξειδικευμένους επιστήμονες (Γλωσσολόγους, Ανθρωπολόγους κ.ά.), προκειμένου να ενημερώνεται για τις εξελίξεις στους άλλους τομείς αλλά και να πλουτίζει τις γνώσεις του και να μεταφέρει μορφές έρευνας από τον ένα τομέα στον άλλο.
Συνθήκες Εργασίας:
Εργάζεται σε γραφείο και σχολική τάξη, όταν απασχολείται ως εκπαιδευτικός, με ωράριο που καθορίζεται από τη λειτουργία του σχολείου, ή ως υπάλληλος, ακολουθώντας το ωράριο δημόσιων ή ιδιωτικών επιχειρήσεων και οργανισμών.
Ως ερευνητής, εργάζεται σε γραφεία. Η εργασία του είναι πνευματική και μπορεί να διεξάγεται σε ποικίλους χώρους, όπως σε βιβλιοθήκες, σε πανεπιστήμια, ή στην κατοικία του, σε ωράρια που καθορίζει ο ίδιος.
Συχνά απαιτείται να μετακινείται στην Ελλάδα ή το εξωτερικό προκειμένου να ενημερώνεται για τις τελευταίες εξελίξεις στον τομέα του, να συμμετέχει σε επιστημονικά συνέδρια και έρευνες και να συνεργάζεται με άλλους επιστήμονες.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Χρειάζεται να διαθέτει ερευνητικό και αναλυτικό πνεύμα, υπευθυνότητα, δημιουργική και κριτική σκέψη, ευρύτητα ιδεών, επαγγελματική ευσυνειδησία και αντικειμενικότητα. Απαιτείται, ακόμη, να είναι υπομονετικός, επίμονος παρατηρητικός και να εργάζεται με ακρίβεια, προσοχή και ιδιαίτερη μεθοδικότητα.
Είναι υποχρεωμένος να τηρεί την επιστημονική δεοντολογία και πρακτική και να εκτελεί τα καθήκοντά του με υψηλό αίσθημα ευθύνης. Από τη στιγμή που η επιστήμη του είναι άμεσα συνδεδεμένη με άλλες ανθρωπιστικές επιστήμες, όπως η Ανθρωπολογία, η Φιλοσοφία κ.ά., είναι χρήσιμο να γνωρίζει και να ενημερώνεται για θέματα που αφορούν στους τομείς αυτούς, αλλά και να συνεργάζεται με τους άλλους επιστήμονες, ώστε να αποκτά μια ολοκληρωμένη και τεκμηριωμένη άποψη για το αντικείμενο της επιστημονικής του έρευνας.
Η ανάγκη για συνεργασία με άλλους ειδικούς προϋποθέτει ικανότητα στις διαπροσωπικές σχέσεις, επικοινωνιακές δεξιότητες και συνεχή ενημέρωση για τις σύγχρονες εξελίξεις στο αντικείμενο των δραστηριοτήτων του. Τέλος, η πολύ καλή γνώση εξειδικευμένων προγραμμάτων στον ηλεκτρονικό υπολογιστή και η άριστη γνώση ξένων γλωσσών διευκολύνουν την εργασία του.
Σπουδές:
Σπουδές παρέχονται στα Τμήματα Κοινωνιολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου, του Πανεπιστημίου Κρήτης, του Πανεπιστημίου Αιγαίου και του Ε.Κ.Π.Α.
Τομείς Απασχόλησης :
Εργάζεται σε δημόσιες και ιδιωτικές επιχειρήσεις, ινστιτούτα ή ερευνητικά κέντρα, οργανισμούς, κοινωνικές υπηρεσίες, νοσοκομεία, ιδρύματα, σωφρονιστικά καταστήματα, συμβουλευτικές υπηρεσίες, διαφημιστικές εταιρείες, υπουργεία, Τοπική Αυτοδιοίκηση, Μ.Μ.Ε. κ.ά.
Ακόμη, μπορεί να απασχοληθεί τόσο στον ιδιωτικό όσο και στο δημόσιο τομέα, ως εκπαιδευτικός στη μέση ή ανώτατη εκπαίδευση.