Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Ποιος μελετά πώς το διαδίκτυο, τα κοινωνικά δίκτυα και οι ψηφιακές τεχνολογίες αλλάζουν την κοινωνία;
Ο Κοινωνιολόγος με Ειδίκευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας είναι ο επιστήμονας που ερευνά πώς οι τεχνολογίες πληροφορίας και επικοινωνίας επηρεάζουν την εργασία, την εκπαίδευση, την οικονομία, την πολιτική συμμετοχή και την καθημερινή ζωή των ανθρώπων. Αναλύει αν η ψηφιακή εποχή δημιουργεί νέες ευκαιρίες ή νέες ανισότητες και εξετάζει αν η Κοινωνία της Πληροφορίας είναι πραγματικά «κοινωνία για όλους».
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Στην πράξη:
σχεδιάζει και υλοποιεί κοινωνικές έρευνες για τις επιπτώσεις των νέων τεχνολογιών,
συλλέγει και επεξεργάζεται ποιοτικά και ποσοτικά δεδομένα,
αναλύει στατιστικά στοιχεία σχετικά με τη χρήση του διαδικτύου και των ψηφιακών υπηρεσιών,
μελετά το ψηφιακό χάσμα και τις κοινωνικές ανισότητες στην πρόσβαση στην πληροφορία,
συντάσσει ερευνητικές εκθέσεις και προτάσεις πολιτικής για τη βελτίωση της ψηφιακής ένταξης,
αξιολογεί προγράμματα ψηφιακής διακυβέρνησης και κοινωνικής καινοτομίας.
Ερευνά ζητήματα που αφορούν την υγεία, την παιδεία, την εργασία, τα μέσα ενημέρωσης, τις τηλεπικοινωνίες και τον πολιτισμό, εξετάζοντας πώς οι πολίτες προσαρμόζονται στις ραγδαίες τεχνολογικές αλλαγές και κατά πόσο αυτές βελτιώνουν την ποιότητα ζωής τους.
Συνεργάζεται με κοινωνικούς ανθρωπολόγους, πολιτικούς επιστήμονες, ψυχολόγους, ειδικούς πληροφορικής και στελέχη δημόσιων και ιδιωτικών οργανισμών.
Εργάζεται κυρίως σε γραφείο, ερευνητικά ινστιτούτα, πανεπιστήμια, δημόσιους φορείς ή οργανισμούς που υλοποιούν προγράμματα ψηφιακής πολιτικής. Ως εκπαιδευτικός εργάζεται σε σχολική ή πανεπιστημιακή τάξη.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα ταιριάζει σε νέους που:
ενδιαφέρονται για την επίδραση της τεχνολογίας στην κοινωνία,
θέλουν να κατανοήσουν πώς οι ψηφιακές εξελίξεις επηρεάζουν την καθημερινή ζωή και την οικονομία,
διαθέτουν αναλυτική και κριτική σκέψη,
έχουν οργανωτικότητα και μεθοδικότητα στην έρευνα,
λειτουργούν με υπευθυνότητα, κοινωνική ευαισθησία και επιστημονική δεοντολογία.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι επάγγελμα προγραμματιστή ή τεχνικού πληροφορικής.
Δεν περιορίζεται στη χρήση υπολογιστών, αλλά επικεντρώνεται στην κοινωνική διάσταση της τεχνολογίας.
Δεν βασίζεται σε προσωπικές απόψεις για την τεχνολογία, αλλά σε επιστημονική έρευνα και τεκμηρίωση.
Σπουδές
Σπουδές Κοινωνιολογίας παρέχονται στα Τμήματα:
του Παντείου Πανεπιστημίου,
του Πανεπιστημίου Κρήτης,
του Πανεπιστημίου Αιγαίου,
του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Η εξειδίκευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας πραγματοποιείται συνήθως σε μεταπτυχιακό επίπεδο, μέσα από προγράμματα που εστιάζουν στην κοινωνική οργάνωση, την κοινωνική μεταβολή και τις επιπτώσεις των νέων τεχνολογιών.
Τομείς Απασχόλησης
Μπορεί να εργαστεί:
σε δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς που σχεδιάζουν και υλοποιούν προγράμματα ψηφιακής πολιτικής,
σε υπουργεία (Δικαιοσύνης, Εσωτερικών, Παιδείας κ.ά.),
στην Τοπική Αυτοδιοίκηση,
σε ερευνητικά κέντρα, όπως το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών,
σε οργανισμούς και παρατηρητήρια που μελετούν την Κοινωνία της Πληροφορίας,
σε ευρωπαϊκά προγράμματα τοπικής και περιφερειακής ανάπτυξης,
ως εκπαιδευτικός στη μέση ή ανώτατη εκπαίδευση.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σε προβληματίζει αν όλοι έχουν ίση πρόσβαση στην ψηφιακή γνώση;
Σε ενδιαφέρει να μελετάς πώς το διαδίκτυο αλλάζει την εργασία και τις ανθρώπινες σχέσεις;
Θα ήθελες να συμβάλεις στη διαμόρφωση πολιτικών που μειώνουν το ψηφιακό χάσμα;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Ο κοινωνιολόγος με ειδίκευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας μελετά και αναλύει κατά πόσον οι τεχνολογίες πληροφορίας και επικοινωνίας αλλάζουν τον τρόπο εργασίας, διασκέδασης, επικοινωνίας και συναλλαγής των ανθρώπων και αλλάζουν τις βάσεις του οικονομικού ανταγωνισμού. Ειδικότερα, ερευνά το βαθμό στον οποίο η Κοινωνία της Πληροφορίας είναι μια κοινωνία για όλους, χωρίς διακρίσεις σε πληροφοριακά έχοντες και μη έχοντες, όπου διαφυλάσσονται τα δικαιώματα του πολίτη καθώς και η ελευθερία έκφρασης και πληροφόρησης.
Εκπονεί μελέτες, συλλέγει και επεξεργάζεται ποιοτικά και ποσοτικά στοιχεία για την Κοινωνία της Πληροφορίας, όπου η απόκτηση, αποθήκευση, επεξεργασία, αποτίμηση, μεταβίβαση και διάχυση πληροφοριών οδηγεί στη δημιουργία γνώσης και στην ικανοποίηση αναγκών ατόμων και επιχειρήσεων διαδραματίζοντας έτσι κεντρικό ρόλο στην οικονομική δραστηριότητα, την παραγωγή πλούτου και την ευημερία των πολιτών.
Συνήθως, ανάλογα με το πλαίσιο εργασίας του, αναλαμβάνει κοινωνικές έρευνες σε τομείς όπως η υγεία, η παιδεία, η εργασία, η οικονομία, οι μεταφορές, ο πολιτισμός, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, οι υπηρεσίες τηλεπικοινωνίας κ.λπ. Επίσης, μελετά τον τρόπο με τον οποίο βιώνουν οι πολίτες τους ραγδαίους ρυθμούς ανάπτυξης των τεχνολογιών πληροφορικής, τους τρόπους προσαρμογής τους στα νέα δεδομένα και τις ευκαιρίες ανάπτυξης, και κυρίως το βαθμό διευκόλυνσης και βελτίωσης της ποιότητας της καθημερινής τους ζωής.
Για να φέρει σε πέρας το έργο συνεργάζεται με άλλους επιστήμονες, όπως κοινωνικούς ανθρωπολόγους, πολιτικούς ερευνητές, ψυχολόγους, ειδικούς πληροφορικής κ.ά.
Συνθήκες Εργασίας:
Ως ερευνητής, εργάζεται σε γραφείο με όλο τον απαραίτητο εξοπλισμό. Η εργασία του είναι πνευματική και μπορεί να εκτελείται σε ποικίλους χώρους, όπως βιβλιοθήκες, πανεπιστήμια, ερευνητικά ινστιτούτα, ή στην κατοικία του, σε ωράρια που είναι δυνατόν να καθορίζει ο ίδιος.
Όταν απασχολείται ως εκπαιδευτικός εργάζεται σε γραφείο και σχολική τάξη, με ωράριο που καθορίζεται από τη λειτουργία του σχολείου, ενώ ως υπάλληλος ακολουθεί το ωράριο των δημόσιων ή ιδιωτικών επιχειρήσεων και οργανισμών.
Συχνά απαιτείται να μετακινείται στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό προκειμένου να ενημερώνεται για τις τελευταίες εξελίξεις στον τομέα του, να συμμετέχει σε επιστημονικά συνέδρια και έρευνες και να συνεργάζεται με άλλους επιστήμονες.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Χαρακτηρίζεται από έντονη ερευνητική διάθεση, άρτια επιστημονική κατάρτιση, κριτική ικανότητα, επινοητικότητα και δημιουργικότητα. Ακόμη, πρέπει να διαθέτει ευρύτητα πνεύματος, αναλυτική σκέψη, υπευθυνότητα, συνέπεια, ευστροφία, αυτοπεποίθηση, ψυχραιμία, αποφασιστικότητα και αυξημένη κοινωνική ευαισθησία.
Ακόμη, η ευχέρεια στις διαπροσωπικές σχέσεις, οι επικοινωνιακές δεξιότητες και η τήρηση της επιστημονικής δεοντολογίας και πρακτικής είναι απαραίτητα προσόντα για την άσκηση του επαγγέλματος. Στην περίπτωση της ενασχόλησης με τη διδασκαλία απαιτούνται μεταδοτικότητα, ευγένεια, κατανόηση, ευσυνειδησία και πνεύμα συνεργασίας.
Τέλος, η καλή γνώση ξένων γλωσσών και η χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή (ιδιαίτερα η χρήση του διαδικτύου και η γνώση στατιστικών πακέτων για τις κοινωνικές επιστήμες) διευκολύνουν τη δουλειά του.
Σπουδές:
Σπουδές παρέχονται στα Τμήματα Κοινωνιολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου, του Πανεπιστημίου Κρήτης, του Πανεπιστημίου Αιγαίου και του Ε.Κ.Π.Α.
Επιπλέον, σε μεταπτυχιακό επίπεδο προσφέρονται Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών, στη γνωστική περιοχή της Κοινωνικής Οργάνωσης και Κοινωνική Μεταβολή, και Πολιτισμός: Κοινωνικές Πρακτικές και Συγκρούσεις. Ακολουθώντας κανείς την πρώτη κατεύθυνση, έχει τη δυνατότητα να εντρυφήσει σε σύγχρονα ζητήματα της κοινωνιολογίας μέσα από τη διδασκαλία μαθημάτων, όπως Νέες Τεχνολογίες: Πολιτικές και Κοινωνικές Επιπτώσεις, Η Κοινωνία της Πληροφορίας: Κοινωνιολογικές Προσεγγίσεις, Κοινωνιολογικές θεωρίες της οικονομικής ζωής, Παγκοσμιοποίηση και Ανάπτυξη κ.ά.
Τομείς Απασχόλησης:
Μπορεί να εργαστεί ως κοινωνικός ερευνητής και επιστημονικός συνεργάτης σε δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς που ασχολούνται με το σχεδιασμό, την οργάνωση, τη διαχείριση και την υλοποίηση ερευνητικών προγραμμάτων της Κοινωνίας της Πληροφορίας.
Επίσης, μπορεί να απασχοληθεί σε διάφορες κοινωνικές υπηρεσίες, σε υπουργεία (Δικαιοσύνης, Δημόσιας Τάξης, Εσωτερικών, Παιδείας κ.λ.π.), στην Ειδική Γραμματεία για την Κοινωνία της Πληροφορίας του Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών, στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, σε ερευνητικά κέντρα, όπως το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών, στο Ελληνικό Παρατηρητήριο για την Κοινωνία της Πληροφορίας, σε Ευρωπαϊκά Κοινοτικά Προγράμματα Τοπικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης κ.α.
Επιπλέον, μπορεί να εργαστεί ως εκπαιδευτικός στη μέση ή ανώτατη εκπαίδευση.