Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Πώς διαμορφώνονται οι ρόλοι των φύλων στην κοινωνία; Γιατί εμφανίζονται ανισότητες και πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν;
Ο Κοινωνικός Ανθρωπολόγος – Ειδικός Ερευνητής Φυλετικών Θεμάτων μελετά την κοινωνική δομή και την εξέλιξη του ανθρώπου, εστιάζοντας ιδιαίτερα στις σχέσεις φύλου και στις κοινωνικές ανισότητες που συνδέονται με αυτές. Ερευνά πώς διαμορφώνονται οι αντιλήψεις, οι ρόλοι και οι προσδοκίες γύρω από το φύλο μέσα σε συγκεκριμένα κοινωνικά και πολιτισμικά πλαίσια.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Ο επαγγελματίας αυτός:
μελετά την κοινωνική οργάνωση και τις πολιτισμικές διαφοροποιήσεις,
παράγει συστηματική επιστημονική γνώση γύρω από τις γυναικείες σπουδές και τη μελέτη των φύλων,
αναλύει τον έμφυλο χαρακτήρα των κοινωνικών σχέσεων,
τεκμηριώνει μορφές κοινωνικής ανισότητας,
συμβάλλει στη διαμόρφωση πολιτικών ισότητας σε τομείς όπως η εκπαίδευση, η εργασία, η υγεία και η κοινωνική πολιτική.
Χρησιμοποιεί επιστημονικές μεθόδους, όπως η επιτόπια παρατήρηση και η ποιοτική και ποσοτική έρευνα. Σχεδιάζει, εφαρμόζει και αξιολογεί ερευνητικά προγράμματα, συνεργάζεται με άλλους επιστήμονες και συμμετέχει σε συνέδρια και επιστημονικές δράσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα ταιριάζει σε νέους που:
ενδιαφέρονται για τα κοινωνικά φαινόμενα και τις ανισότητες,
έχουν έντονη κοινωνική ευαισθησία και σεβασμό στη διαφορετικότητα,
διαθέτουν κριτική και συνθετική σκέψη,
έχουν διάθεση για συστηματική έρευνα και μακροχρόνια μελέτη,
είναι πρόθυμοι να συνεργαστούν με άλλους επιστήμονες και να αναλάβουν πρωτοβουλίες.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι απλή έκφραση προσωπικών απόψεων για κοινωνικά ζητήματα.
Δεν περιορίζεται σε θεωρητικές συζητήσεις χωρίς ερευνητική τεκμηρίωση.
Δεν αποτελεί επάγγελμα με άμεση επαγγελματική αποκατάσταση χωρίς εξειδίκευση και μεταπτυχιακές σπουδές.
Σπουδές
Σπουδές Κοινωνικής Ανθρωπολογίας προσφέρονται:
στο Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου,
στο Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου,
στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας (κατεύθυνση Κοινωνική Ανθρωπολογία) του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
Η εξειδίκευση σε θέματα φύλου και ισότητας πραγματοποιείται σε μεταπτυχιακά προγράμματα σχετικού γνωστικού αντικειμένου.
Τομείς Απασχόλησης
Μπορεί να εργαστεί:
στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και σε δημόσιους φορείς,
σε ερευνητικά κέντρα και ινστιτούτα,
σε οργανισμούς κοινωνικής προστασίας και παρέμβασης,
σε μη κυβερνητικές οργανώσεις,
στη δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Ο ρόλος του συνδέεται συχνά με το σχεδιασμό, την υλοποίηση και την αξιολόγηση προγραμμάτων που προωθούν την ισότητα των φύλων και την κοινωνική συνοχή.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σε ενδιαφέρει να ερευνάς σε βάθος κοινωνικά ζητήματα που επηρεάζουν τη ζωή των ανθρώπων;
Μπορείς να δουλεύεις με επιστημονική αυστηρότητα και αντικειμενικότητα;
Έχεις διάθεση να συμβάλεις ουσιαστικά στη διαμόρφωση κοινωνικών πολιτικών;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Αντικείμενο της εργασίας του κοινωνικού ανθρωπολόγου είναι η μελέτη της κοινωνικής δομής και της εξέλιξης του ανθρώπου στα διάφορα στάδια ανάπτυξής του στο πέρασμα των χρόνων. Στόχος του είναι η διαπίστωση των γενικών και ειδικών αρχών που διέπουν τις πολιτισμικές διαφορές και ομοιότητες ανάμεσα στις ανθρώπινες κοινωνίες.
Ο κοινωνικός ανθρωπολόγος που έχει ειδικευτεί σε φυλετικά θέματα ασχολείται με την παραγωγή συστηματικής γνώσης και έρευνας στο χώρο των γυναικείων σπουδών και της μελέτης των φύλων, την οργανωμένη εξέταση του έμφυλου χαρακτήρα των κοινωνικών σχέσεων και την τεκμηρίωση της κοινωνικής ανισότητας σε θέματα φύλου.
Επίσης, αντικείμενο των επαγγελματικών του ενδιαφερόντων αποτελεί η ανάπτυξη νέων ερευνητικών προσεγγίσεων σε γνωστικά αντικείμενα που μπορούν να αναδείξουν την παρουσία των γυναικών στο κοινωνικοοικονομικό, πολιτισμικό και επιστημονικό γίγνεσθαι, η διαμόρφωση πολιτικών σχετικά με την ισότητα των φύλων και η προώθηση της αρχής της ισότητας σε τομείς της κοινωνίας, όπως η εκπαίδευση, η απασχόληση, η κοινωνική πολιτική, η υγεία και η τέχνη.
Επιπλέον, μέσω του ερευνητικού του έργου επιδιώκει τη σύνδεση των παρεχόμενων γνώσεων με τις διεθνείς εξελίξεις στις σχετικές επιστήμες, τις ερευνητικές κατευθύνσεις και τις συναφείς ειδικότητες και τη διάχυση της μελέτης του έμφυλου χαρακτήρα των κοινωνικών σχέσεων με στόχο την ευαισθητοποίηση του εκπαιδευτικού-ακαδημαϊκού δυναμικού σε θέματα ισότητας και φύλου, της πολιτείας, αλλά και της ολόκληρης κοινωνίας.
Η ερευνητική του εμπειρία βασίζεται σε επιστημονικές μεθόδους και εργαλεία, ενώ δίνει ιδιαίτερη σημασία σε έναν ειδικό τύπο έρευνας, την επιτόπια παρατήρηση, που εμπλέκει τον ερευνητή σε άμεση, καθημερινή και μακρόχρονη σχέση με τους ανθρώπους που μελετά. Η ερευνητική αυτή πρακτική, εφαρμοσμένη στον ελλαδικό χώρο, αποτελεί βασικό στοιχείο για τη μελέτη της ελληνικής κοινωνίας, των αντιλήψεων και των πεποιθήσεων των ανθρώπων αναφορικά με το φύλο, στο πλαίσιο συγκεκριμένων κοινωνικών δομών, σχημάτων και οργανώσεων.
Συνθήκες Εργασίας:
Ανάλογα με το φορέα απασχόλησής του καθορίζονται το καθημερινό του ωράριο και οι επιμέρους δραστηριότητές του. Σε γενικές γραμμές εργάζεται σε συνθήκες πλήρως εξοπλισμένου και κατάλληλα διαμορφωμένου γραφείου, όπου σχεδιάζει, εφαρμόζει και αξιολογεί ερευνητικά προγράμματα σε σχέση με ποικίλες διαστάσεις της έννοιας του φύλου.
Έχει στη διάθεσή του όλα τα σύγχρονα μέσα πληροφόρησης και πρόσβασης στη γνώση, χειρίζεται με ευκολία στατιστικά πακέτα, εφαρμογές επεξεργασίας κειμένου και προγράμματα παρουσιάσεων, ενώ συνεχώς ενημερώνεται για θέματα του άμεσου ενδιαφέροντός του μέσω συμμετοχής του σε συνέδρια και επιμορφωτικά σεμινάρια.
Συνεργάζεται με καταξιωμένους επαγγελματίες του χώρου για την υλοποίηση μακροχρόνιων ερευνών, ενώ είναι δυνατόν να μετακινείται στους γεωγραφικούς χώρους όπου διαμένουν οι πληθυσμοί που ερευνά.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Η υψηλή επιστημονική του κατάρτιση, το ενδιαφέρον για την έρευνα, η συνθετική ικανότητα χαρακτηρίζουν την προσωπικότητά του. Επίσης, πρέπει να διαθέτει υψηλό πνευματικό επίπεδο, κριτική σκέψη, ευρύ πνεύμα, δημιουργικότητα, μεθοδικότητα και συνέπεια.
Ακόμη, η ικανότητα για ανάληψη πρωτοβουλιών, η υπευθυνότητα, ο σεβασμός στη διαφορετικότητα των φύλων και των ανθρώπων και το επιστημονικό ήθος αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την άσκηση του συγκεκριμένου επαγγέλματος.
Τέλος, η δυνατότητα συχνών μετακινήσεων για τη διεξαγωγή των ερευνών του και οι επικοινωνιακές δεξιότητες είναι απαραίτητα για την άσκηση του επαγγέλματός του.
Σπουδές:
Σπουδές Κοινωνικής Ανθρωπολογίας προσφέρονται στο Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου, στο Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου (Μυτιλήνη) καθώς και στο Τμήμα Ιστορίας Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας (κατεύθυνση Κοινωνική Ανθρωπολογία)του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας (Βόλος).
Σε μεταπτυχιακό επίπεδο σε Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών στο γνωστικό αντικείμενο για Θέματα Φύλου και Ισότητας.
Τομείς Απασχόλησης:
Μπορεί να απασχοληθεί στο δημόσιο τομέα και την Τοπική Αυτοδιοίκηση σε θέσεις σχεδιασμού, συντονισμού, παρακολούθησης και αξιολόγησης προγραμμάτων κοινωνικής προστασίας και κοινωνικής παρέμβασης, καθώς και σε θέσεις που έχουν ως αντικείμενό τους τη διάγνωση κοινωνικών αναγκών, προγράμματα πρόνοιας, πολιτιστικά προγράμματα σχετικά με την ισότητα των φύλων κ.ά.
Επίσης, μπορεί να απασχοληθεί σε ερευνητικά κέντρα, ινστιτούτα, Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου ή Ιδιωτικού Δικαίου με αρμοδιότητες σε θέματα κοινωνικής προστασίας και παρέμβασης (λ.χ., νοσοκομεία, ασφαλιστικούς οργανισμούς κ.λπ.), μη κυβερνητικούς οργανισμούς και σε ιδιωτικούς φορείς που ασχολούνται με το σχεδιασμό, την υλοποίηση, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση προγραμμάτων κοινωνικής παρέμβασης για την ισότητα των δύο φύλων. Τέλος, μπορεί να εργαστεί ως καθηγητής στη δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια εκπαίδευση.