Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Ποιος είναι ο άνθρωπος που φροντίζει τον μεταξοσκώληκα και παράγει το φυσικό μετάξι;
Ο Καλλιεργητής Μεταξιού (Σηροτρόφος) είναι ο επαγγελματίας που εκτρέφει μεταξοσκώληκες, παρακολουθεί τον κύκλο ζωής τους και παραδίδει τα κουκούλια για την παραγωγή μεταξιού.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Ο σηροτρόφος:
εκκολάπτει τον μεταξόσπορο (αυγά της πεταλούδας),
τοποθετεί τα νεαρά σκουλήκια σε φύλλα μουριάς,
φροντίζει καθημερινά για την τροφή τους,
καθαρίζει τα υπολείμματα και ελέγχει τις συνθήκες υγιεινής,
ρυθμίζει θερμοκρασία και φωτισμό στον χώρο εκτροφής,
παρακολουθεί την ανάπτυξη μέχρι το στάδιο πλεξίματος του κουκουλιού.
Όταν ολοκληρωθεί το πλέξιμο:
ξεχωρίζει τα καλύτερα κουκούλια για παραγωγή νέου μεταξόσπορου,
τα υπόλοιπα τα επεξεργάζεται ώστε να διατηρηθεί ακέραιη η ίνα,
τα παραδίδει για επεξεργασία σε μεταξουργείο.
Σε πολλές περιπτώσεις καλλιεργεί και τις μουριές που αποτελούν την αποκλειστική τροφή των μεταξοσκωλήκων.
Συνθήκες εργασίας
Η εργασία πραγματοποιείται:
σε ειδικά διαμορφωμένες αίθουσες εκτροφής,
με ελεγχόμενη θερμοκρασία και υγρασία,
χωρίς σταθερό ωράριο (ιδιαίτερα την περίοδο εκτροφής).
Απαιτεί καθημερινή παρακολούθηση, συνέπεια και ακρίβεια, καθώς ένα λάθος μπορεί να επηρεάσει ολόκληρη την ετήσια παραγωγή.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα αυτό ταιριάζει σε νέους που:
αγαπούν τη φύση και την αγροτική παραγωγή,
διαθέτουν υπομονή και μεθοδικότητα,
είναι οργανωτικοί και συνεπείς,
έχουν επιχειρηματικό πνεύμα,
ενδιαφέρονται για την ποιότητα και την καινοτομία στην παραγωγή.
Η γνώση βασικών γεωπονικών αρχών αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι απλή γεωργική εργασία χωρίς επιστημονική γνώση.
Δεν είναι δραστηριότητα που αποφέρει άμεσο εισόδημα χωρίς σχεδιασμό.
Απαιτεί έλεγχο ποιότητας, παρακολούθηση της αγοράς και συνεργασία με αρμόδιους φορείς.
Σπουδές και κατάρτιση
Δεν υπάρχει ειδικό πρόγραμμα σπουδών αποκλειστικά για τη σηροτροφία.
Ωστόσο, χρήσιμες θεωρούνται σπουδές σε Γεωπονικά Τμήματα ή συναφείς αγροτικές ειδικότητες.
Σημαντικό ρόλο στην έρευνα και υποστήριξη του κλάδου έχει το Σηροτροφικό Εργαστήριο Αθηνών του Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, το οποίο στεγάζεται στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και παρέχει:
έλεγχο ποιότητας μεταξόσπορου,
δοκιμαστικές εκτροφές,
αναπηνιστήριο και έλεγχο ποιότητας μεταξιού,
επιστημονική καθοδήγηση στους σηροτρόφους.
Πού μπορείς να δουλέψεις;
ως ελεύθερος επαγγελματίας με δικό σου σηροτροφείο,
σε αγροτικούς συνεταιρισμούς,
σε υπηρεσίες του δημόσιου τομέα (αγροτικοί οργανισμοί, τοπική αυτοδιοίκηση),
σε ερευνητικά και γεωργικά κέντρα,
σε κέντρα σποροπαραγωγής ή γεωργικής έρευνας.
Η επιτυχία εξαρτάται από την ποιότητα παραγωγής, την τεχνογνωσία και την παρακολούθηση της διεθνούς αγοράς.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σου αρέσει να ασχολείσαι με ζωντανούς οργανισμούς και φυσικούς κύκλους;
Μπορείς να εργάζεσαι με συνέπεια χωρίς αυστηρό ωράριο;
Σε ενδιαφέρει η αγροτική επιχειρηματικότητα;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Αντικείμενο της εργασίας του αποτελεί η καλλιέργεια του μεταξοσκώληκα και η εξαγωγή του μεταξιού από αυτόν. Ειδικότερα, ο σηροτρόφος τοποθετεί το μεταξόσπορο, δηλαδή τα αυγά της πεταλούδας του μεταξοσκώληκα της περασμένης χρονιάς που έχει συλλέξει, αποθηκεύσει και διατηρήσει σε κατάλληλη θερμοκρασία ή τα προμηθεύεται από το εμπόριο, πάνω σε φύλλα μουριάς, αφού πρώτα το εκκολάψει σε κατάλληλη θερμοκρασία.
Τα φύλλα και τα σκουληκάκια μεταφέρονται σε ειδικές επιφάνειες, όπου παραμένουν μέχρι την πλήρη ανάπτυξή τους. Ο σηροτρόφος φροντίζει για την καθημερινή παροχή άφθονης τροφής από φύλλα μουριάς στους μεταξοσκώληκες, αφού αφαιρεθούν προηγουμένως τα υπολείμματα της προηγουμένης.
Όταν οι μεταξοσκώληκες φτάσουν στην τέλεια ανάπτυξη τους παύουν να παίρνουν τροφή και ο σηροτρόφος τοποθετεί ανάμεσά τους μικρούς θάμνους, στους οποίους σκαρφαλώνουν. Κατόπιν, αρχίζει το πλέξιμο του κουκουλιού, μέσα στο οποίο κλείνεται ο μεταξοσκώληκας.
Μόλις σκαλώσει και ο τελευταίος μεταξοσκώληκας κι αρχίσει κι αυτός να πλέκει το κουκούλι του, ο σηροτρόφος παρακολουθεί με προσοχή το μέστωμα (σκλήρυνση) των κουκουλιών, ενώ ξεχωρίζει λίγα από αυτά, συνήθως τα καλύτερα, από τα οποία βγαίνουν αργότερα οι μεταξοπεταλούδες που θα γεννήσουν τα αυγά του μεταξόσπορου της επόμενης χρονιάς.
Τα υπόλοιπα εκτίθενται στον ήλιο για να πεθάνουν οι μεταξοσκώληκες κι έτσι να μην τρυπήσουν και καταστρέψουν τα κουκούλια. Στη συνέχεια παραδίδονται για επεξεργασία στον ειδικό μεταξουργό.
Συνθήκες Εργασίας:
Η καλλιέργεια και η φροντίδα του μεταξοσκώληκα γίνεται σε ειδικά διαμορφωμένα εργαστήρια, κάτω από ελεγχόμενες συνθήκες φωτισμού και θερμοκρασίας. Συνεπώς, η εργασία του καλλιεργητή μεταξιού πραγματοποιείται σε ειδική αίθουσα εκτροφής, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις καλλιεργεί και μουριές, ώστε να εξασφαλίζει την τροφή των μεταξοσκωλήκων. Δεν έχει συγκεκριμένο ωράριο εργασίας.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Χρειάζεται αγάπη για τη φύση και επιχειρηματικό πνεύμα. Γνώσεις γεωπονικής θα ήταν επίσης πολύ χρήσιμες. Ακόμη, πρέπει να είναι οργανωτικός, μεθοδικός, συνεπής και ιδιαίτερα προσεκτικός κατά την καλλιέργεια του μεταξοσκώληκα, καθώς από την ποιότητα της παραγωγής του κρίνεται το εισόδημα ενός ολόκληρου έτους.
Η ενημέρωση για τις εξελίξεις της γεωπονικής επιστήμης, η στενή συνεργασία με το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και η παρακολούθηση της διεθνούς αγοράς συμβάλλουν στην επιτυχή άσκηση του επαγγέλματός του.
Σπουδές:
Δεν υπάρχει πρόγραμμα σπουδών πάνω σε αυτό το αντικείμενο.
Τομείς Απασχόλησης:
Μπορεί να απασχοληθεί ως ελεύθερος επαγγελματίας με δικό του σηροτροφείο ή να συμμετέχει σε κάποιο συνεταιρισμό. Ανάλογα με το επίπεδο εκπαίδευσής του, μπορεί να εργαστεί στο δημόσιο ή τον ιδιωτικό τομέα, στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, σε γεωργικούς οργανισμούς, σε κέντρα σποροπαραγωγής, σε σταθμούς γεωργικής έρευνας. Ακόμη, μπορεί να εργαστεί στο Σηροτροφικό Εργαστήριο Αθηνών του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων που στεγάζεται στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Το εργαστήριο αυτό έπαιξε σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της σηροτροφίας στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια των τελευταίων 90 χρόνων. Με δαπάνες του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, διατηρεί μορεώνα με 25 ποικιλίες μουριάς για τις εκτροφές μεταξοσκωλήκων. Υπάρχει αίθουσα εκτροφών μεταξοσκωλήκων με πλήρως ελεγχόμενες συνθήκες όπου πραγματοποιούνται όλες οι δοκιμαστικές εκτροφές των υβριδίων που παράγονται στην Ελλάδα ή εισάγονται από το εξωτερικό και πρόκειται να διανεμηθούν στους σηροτρόφους της Ελλάδος.
Ακόμη υπάρχει αίθουσα με αναπηνιστήριο και όργανα ελέγχου της ποιότητας του παραγόμενου μεταξιού. Οι εγκαταστάσεις αυτές παίζουν σημαντικό ρόλο στην εκπαίδευση και την έρευνα των φοιτητών του Γ.Π.Α. Μερικές από τις αρμοδιότητες του Σηροτροφικού Εργαστηρίου Αθηνών είναι η δημιουργία προδιαγραφών για το μεταξόσπορο (αυγά του μεταξοσκώληκα) που εισάγεται από το εξωτερικό σε συνεργασία με το Τμήμα Σηροτροφίας και Μελισσοκομίας του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ο έλεγχος της ποιότητας καθώς και για τυχόν ασθένειες του μεταξόσπορου πριν διανεμηθεί στους σηροτρόφους, και η παροχή πληροφοριών και συμβουλών για την εκτροφή μεταξοσκώληκα, την καλλιέργεια της μουριάς και για διάφορα συστήματα εκμετάλλευσης.