Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Ποιος οργανώνει, ταξινομεί και τεκμηριώνει το ιστορικό υλικό ώστε να μπορεί να αξιοποιηθεί σωστά από την επιστημονική έρευνα;
Ο Ιστορικός Τεκμηριωτής είναι ο ειδικός που συλλέγει, οργανώνει, αξιολογεί και διαχειρίζεται ιστορικά τεκμήρια (αρχεία, επιγραφές, φωτογραφίες, προφορικές μαρτυρίες κ.ά.) ώστε να είναι αξιόπιστα, προσβάσιμα και επιστημονικά αξιοποιήσιμα.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Ο ιστορικός τεκμηριωτής:
συλλέγει και καταγράφει ιστορικό υλικό από διαφορετικές χρονικές περιόδους,
οργανώνει και περιγράφει αρχεία με επιστημονικά κριτήρια,
αξιολογεί την αξιοπιστία και την αποδεικτική αξία των πηγών,
συγκροτεί εξειδικευμένα αρχεία (επιγραφικά, φωτογραφικά, ψηφιακά, προφορικής ιστορίας κ.ά.),
ασχολείται με την ψηφιοποίηση και την ηλεκτρονική διαχείριση ιστορικού υλικού,
παράγει εκπαιδευτικό και εποπτικό υλικό για την υποστήριξη της έρευνας και της διδασκαλίας.
Παρακολουθεί τις εξελίξεις στη μεθοδολογία και την τεχνολογία της τεκμηρίωσης και συνεργάζεται με αρχαιολόγους, κοινωνιολόγους, φιλολόγους και άλλους επιστήμονες για την ορθή αξιοποίηση των πηγών.
Εργάζεται σε γραφείο, βιβλιοθήκες, αρχεία, μουσεία ή σε σχολική τάξη όταν ασκεί εκπαιδευτικό έργο. Συχνά μετακινείται για έρευνα ή συμμετοχή σε συνέδρια και επιστημονικά προγράμματα.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα αυτό ταιριάζει σε νέους που:
αγαπούν την ιστορική έρευνα και τη μελέτη πηγών,
έχουν αναλυτική και συνθετική σκέψη,
διαθέτουν μεθοδικότητα και οργανωτική ικανότητα,
δίνουν σημασία στη λεπτομέρεια,
επιδιώκουν αντικειμενικότητα και τεκμηριωμένη γνώση.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν περιορίζεται στην απλή αφήγηση της Ιστορίας.
Δεν βασίζεται σε προσωπικές ερμηνείες χωρίς τεκμήρια.
Δεν είναι μόνο εργασία γραφείου· περιλαμβάνει έρευνα πεδίου και συνεργασίες.
Δεν είναι μηχανική καταγραφή στοιχείων· απαιτεί κριτική σκέψη και επιστημονική ευθύνη.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις Ιστορικός Τεκμηριωτής;
Σπουδές προσφέρονται σε μεταπτυχιακό επίπεδο από το Τμήμα Ιστορίας του Ιονίου Πανεπιστημίου, στο γνωστικό αντικείμενο «Ιστορία και Τεκμηρίωση σε Σύγχρονα Ζητήματα».
Συνήθως προηγείται προπτυχιακό πτυχίο σε Ιστορία ή συναφές αντικείμενο. Η γνώση ξένων γλωσσών και η εξοικείωση με ηλεκτρονικά εργαλεία τεκμηρίωσης και βάσεις δεδομένων θεωρούνται σημαντικά προσόντα.
Πού μπορείς να δουλέψεις μετά;
Μπορεί να εργαστεί:
ως ερευνητής σε πανεπιστήμια και ινστιτούτα μελετών,
σε βιβλιοθήκες, αρχεία, μουσεία και πολιτιστικούς οργανισμούς,
ως επιμελητής ιστορικών εκδόσεων και τεκμηρίων,
ως εκπαιδευτικός στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση,
στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, εφόσον διαθέτει διδακτορικό δίπλωμα.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σε ενδιαφέρει να οργανώνεις και να ταξινομείς πληροφορίες με συστηματικό τρόπο;
Σου αρέσει να εργάζεσαι με αρχεία, έγγραφα και ψηφιακές βάσεις δεδομένων;
Απολαμβάνεις την έρευνα και τη διασταύρωση πηγών;
Θα ήθελες να συμβάλεις στη διατήρηση και ανάδειξη της ιστορικής μνήμης;
Σε ελκύει ο συνδυασμός Ιστορίας και σύγχρονης τεχνολογίας;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Αντικείμενο της εργασίας του είναι η έρευνα, η μελέτη, η οργάνωση, η συλλογή, η περιγραφή, η παραγωγή, η διαχείριση, η κριτική και η αξιολόγηση τεκμηρίων (αρχεία, επιγραφές κ.ά.), ιστορικού ενδιαφέροντος, από διάφορες χρονικές περιόδους.
Πιο συγκεκριμένα, ο ιστορικός τεκμηριωτής παρακολουθεί συστηματικά, καταγράφει και συγκεντρώνει ιστορικό υλικό προκειμένου να αξιοποιείται στη συνέχεια με ορθό και επιστημονικό τρόπο από την ιστορική έρευνα. Παράλληλα, αξιολογώντας τις πληροφορίες που συλλέγει από το αποθεματικό των ιστορικών πηγών διερευνά τρόπους τεκμηρίωσης και κριτικής των πηγών αυτών έτσι ώστε να βοηθά τους ιστορικούς να ερμηνεύουν αντικειμενικά τα διάφορα ιστορικά γεγονότα που τους ενδιαφέρουν.
Ακόμη, ασχολείται με την παραγωγή εκπαιδευτικού, εποπτικού και βοηθητικού υλικού για τη στήριξη και προαγωγή της έρευνας, διδασκαλίας και επιστημονικής ενημέρωσης. Επίσης, παρακολουθεί τις εξελίξεις της μεθοδολογίας και τεχνολογίας της τεκμηρίωσης γραπτών πηγών και συνεργάζεται με διάφορους φορείς που παράγουν ή διαχειρίζονται ιστορικό και πολιτιστικό υλικό.
Επιπλέον, για να ερμηνεύει αντικειμενικά τα ιστορικά γεγονότα που μελετά συγκροτεί και τηρεί διάφορα είδη αρχείων,όπως αρχείο επιγραφικών τεκμηρίων, ψηφιακό αρχείο κειμένων ιστορικού ενδιαφέροντος, αρχείο φωτογραφικών τεκμηρίων αρχαιολογικού και λαογραφικού ενδιαφέροντος, αρχείο προφορικής ιστορίας κ.ά.
Τέλος, ασχολείται με την ψηφιοποίηση του ιστορικού υλικού που κρίνεται απαραίτητο να αποθηκευτεί σε ψηφιακή μορφή και συνεργάζεται με άλλους επιστήμονες (αρχαιολόγους, γεωγράφους, κοινωνιολόγους κ.ά.) για τη διευκόλυνση του έργου του.
Συνθήκες Εργασίας:
Ο ιστορικός τεκμηριωτής εργάζεται σε γραφείο και σχολική τάξη, όταν απασχολείται ως εκπαιδευτικός, με ωράριο που καθορίζεται από τη λειτουργία του σχολείου, ή ως ερευνητής σε γραφεία ή βιβλιοθήκες, σε ωράρια που καθορίζει ο ίδιος.
Συχνά απαιτείται να μετακινείται στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό προκειμένου να ενημερώνεται για τις τελευταίες εξελίξεις στον τομέα του αλλά και να αξιοποιεί αρχεία και άλλες πηγές πληροφόρησης γύρω από την ιστορική περίοδο που ερευνά.
Τέλος, συμμετέχει σε επιστημονικά συνέδρια και έρευνες και συνεργάζεται με άλλους επιστήμονες (ιστορικούς ερευνητές, φιλολόγους, αρχαιολόγους κ.ά.) για την εκτέλεση μιας συγκεκριμένης εργασίας.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Η αγάπη για την έρευνα και τη μελέτη της ιστορίας και του πολιτισμού των λαών, η αναλυτική και συνθετική σκέψη, η παρατηρητικότητα, η συνέπεια και η μεθοδικότητα αποτελούν μερικά από τα απαραίτητα προσόντα που χρειάζεται να διαθέτει ο ιστορικός τεκμηρίωσης.
Ακόμη, πρέπει να είναι αφοσιωμένος στην αναζήτηση της αλήθειας, να αποφεύγει τις διαδόσεις και τις διαστρεβλώσεις των γεγονότων, να δείχνει αντικειμενικότητα και να εξετάζει όλες τις ιστορικές πηγές. Η γνώση της θεωρίας και των προσεγγίσεων των συγγενών ανθρωπιστικών επιστημών, όπως της αρχαιολογίας, της κοινωνιολογίας, της ανθρωπολογίας ή της εθνογραφίας μπορεί να εμπλουτίσει ποιοτικά το επιστημονικό του έργο.
Στην περίπτωση της ενασχόλησης με τη διδασκαλία της γλώσσας, η μεταδοτικότητα, η υπομονή και η κατανόηση θεωρούνται απαραίτητα προσόντα, όπως επίσης και η ευγένεια, η προσήνεια, η ικανότητα επικοινωνίας, αλλά και το πνεύμα ομαδικότητας και συνεργασίας. Τέλος, η γνώση ξένων γλωσσών και η χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή θεωρούνται χρήσιμα εφόδια για την άσκηση του επαγγέλματος.
Σπουδές:
Σπουδές παρέχονται σε μεταπτυχιακό επίπεδο από το Τμήμα Ιστορίας του Ιονίου Πανεπιστημίου, σε Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών, στο γνωστικό αντικείμενο «Ιστορία και Τεκμηρίωση σε Σύγχρονα Ζητήματα».
Τομείς Απασχόλησης:
Εργάζεται ως ερευνητής σε βιβλιοθήκες, οργανισμούς, πανεπιστημιακούς χώρους, ινστιτούτα μελετών και μορφωτικά ιδρύματα, αρχεία, μουσεία, πινακοθήκες κ.ά. Ακόμη, μπορεί να εργαστεί ως επιμελητής ιστορικών μελετών και εκδόσεων ή ως εκπαιδευτικός στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και κατάρτιση ή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση αν διαθέτει διδακτορικό.