Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Ποιος μελετά πώς τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης επηρεάζουν τον τρόπο που σκεφτόμαστε, αισθανόμαστε και συμπεριφερόμαστε;
Ο Ερευνητής Ψυχολόγος με Ειδίκευση στην Ψυχολογία των ΜΜΕ ασχολείται με τη συστηματική επιστημονική διερεύνηση των επιπτώσεων της τηλεόρασης, του διαδικτύου, των κοινωνικών δικτύων, του τύπου και των ψηφιακών μέσων στην ανθρώπινη συμπεριφορά. Εξετάζει πώς τα μηνύματα που προβάλλονται επηρεάζουν τις στάσεις, τις αξίες, την ψυχική υγεία, την εικόνα του εαυτού, αλλά και κοινωνικά φαινόμενα όπως ο ρατσισμός, η βία ή η παραπληροφόρηση.
Στόχος του είναι να κατανοήσει τις ψυχολογικές διεργασίες που ενεργοποιούνται κατά την έκθεση στα ΜΜΕ και να προτείνει παρεμβάσεις που ενισχύουν την κριτική σκέψη, την προστασία των ανηλίκων και τη διασφάλιση της ποιότητας της ενημέρωσης.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Σχεδιάζει και υλοποιεί ερευνητικά προγράμματα, χρησιμοποιώντας επιστημονικές μεθόδους (ερωτηματολόγια, πειράματα, συνεντεύξεις, ανάλυση περιεχομένου) για να διερευνήσει τη σχέση ΜΜΕ και συμπεριφοράς. Αναλύει δεδομένα, συντάσσει μελέτες και δημοσιεύει ερευνητικά ευρήματα.
Μελετά ζητήματα όπως η επίδραση της βίας στα μέσα στην επιθετικότητα, η εικόνα του σώματος και τα πρότυπα, η χρήση των κοινωνικών δικτύων από εφήβους, η επιρροή των ΜΜΕ στην πολιτική στάση ή στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης.
Συνεργάζεται με επικοινωνιολόγους, δημοσιογράφους, παιδοψυχολόγους και κοινωνιολόγους. Μπορεί να οργανώνει προγράμματα επιμόρφωσης για παιδιά και ενήλικες, ενισχύοντας την ικανότητα κριτικής ανάγνωσης των μηνυμάτων των ΜΜΕ.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Ταιριάζει σε εσένα αν σε ενδιαφέρει η ψυχολογία και θέλεις να κατανοήσεις βαθύτερα τη δύναμη των μέσων ενημέρωσης.
Αν σου αρέσει η έρευνα και η ανάλυση κοινωνικών φαινομένων.
Αν σε απασχολούν ζητήματα προστασίας ανηλίκων, ρατσισμού και επιρροής της ψηφιακής κουλτούρας.
Αν διαθέτεις κριτική σκέψη, κοινωνική ευαισθησία και διάθεση συνεργασίας με άλλους επιστήμονες.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι απλή εργασία στα ΜΜΕ ως δημοσιογράφος ή παρουσιαστής.
Δεν περιορίζεται στην κλινική άσκηση της ψυχολογίας χωρίς ερευνητικό αντικείμενο.
Δεν είναι επάγγελμα χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση και αυστηρή μεθοδολογία.
Δεν ταιριάζει σε όσους δεν επιθυμούν συνεχή μελέτη και ενημέρωση για τις τεχνολογικές εξελίξεις.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις Ερευνητής Ψυχολόγος με Ειδίκευση στην Ψυχολογία των ΜΜΕ;
Σε προπτυχιακό επίπεδο απαιτούνται σπουδές σε Τμήμα Ψυχολογίας Α.Ε.Ι.
Σε μεταπτυχιακό επίπεδο, εξειδίκευση προσφέρεται στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, μέσω Διατμηματικού Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών «Ψυχολογία και ΜΜΕ», που υλοποιείται σε συνεργασία με το Τμήμα Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού. Το πρόγραμμα δίνει έμφαση τόσο στα παραδοσιακά μέσα (τηλεόραση, τύπος) όσο και στις νέες τεχνολογίες (internet, πολυμέσα).
Πού μπορείς να δουλέψεις μετά;
Μπορείς να απασχοληθείς σε ερευνητικά ινστιτούτα, πανεπιστήμια, κέντρα κοινωνικών ερευνών, σε οργανισμούς και φορείς των ΜΜΕ, στη Δημόσια Διοίκηση και στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Ως ψυχολόγος μπορείς επίσης να εργαστείς σε δομές ψυχικής υγείας, κέντρα πρόνοιας ή ως ελεύθερος επαγγελματίας, ενώ η εξειδίκευση στα ΜΜΕ σου δίνει τη δυνατότητα να δραστηριοποιηθείς ως σύμβουλος σε θέματα επικοινωνίας, περιεχομένου και κοινωνικής ευθύνης των μέσων.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σε απασχολεί ο τρόπος που τα μέσα επηρεάζουν τη σκέψη και τη συμπεριφορά των ανθρώπων;
Θα ήθελες να συμβάλεις στην ποιοτική αναβάθμιση της ενημέρωσης και της ψυχαγωγίας;
Σου αρέσει να ερευνάς σύνθετα κοινωνικά ζητήματα με επιστημονικό τρόπο;
Μπορείς να διατηρείς αντικειμενικότητα και δεοντολογική στάση σε ευαίσθητα θέματα;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Αντικείμενο της εργασίας του είναι η πραγματοποίηση συστηματικής επιστημονικής έρευνας αναφορικά με τις επιπτώσεις των μέσων ενημέρωσης στην ανθρώπινη συμπεριφορά, καθώς και η μελέτη των πολλαπλών ρόλων που επιτελούν επηρεάζοντας έτσι τους περισσότερους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας.
Ειδικότερα, ανάλογα με το φορέα στον οποίο απασχολείται, χρησιμοποιεί μεθοδολογίες, εργαλεία και τεχνικές, προκειμένου να καταγράψει, να εξετάσει, να διερευνήσει και να αξιολογήσει όλους τους σχετικούς τομείς που συνδέουν τα μέσα ενημέρωσης με τη συμπεριφορά των ατόμων στην εκπαίδευση, στην προάσπιση της ατομικότητας, στη διαχείριση του ελεύθερου χρόνου, στη διοίκηση, στο εμπόριο, στην πολιτική, στην αγωγή υγείας κ.λπ.
Ακόμη, ερευνά τις πολύπλοκες σχέσεις που αναπτύσσονται αναφορικά με την ψυχική υγεία, την εγκληματικότητα και τα μέσα ενημέρωσης προτείνοντας τρόπους επίλυσης των προβλημάτων που αναδύονται. Στα επαγγελματικά του ενδιαφέροντα, εντάσσονται βασικά ζητήματα αιχμής, όπως η προστασία των ανηλίκων και των μειονοτήτων, ο ρατσισμός στα μέσα ενημέρωσης κ.ά.
Παράλληλα, ασχολείται και με την οργάνωση και την επεξεργασία προγραμμάτων επιμόρφωσης του κοινού και ιδιαίτερα των παιδιών στοχεύοντας σε μια κριτική ανάλυση και ανάγνωση των μηνυμάτων που προβάλλουν τα ΜΜΕ. Τέλος, συνεργάζεται με άλλους επιστήμονες, όπως επικοινωνιολόγους, δημοσιογράφους, παιδοψυχολόγους κ.ά. για τη διεξαγωγή μακροχρόνιων ερευνών αναφορικά με την ψυχολογική επίδραση που ασκούν στο κοινό τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας.
Συνθήκες Εργασίας:
Οι συνθήκες εργασίας σχετίζονται άμεσα με το φορέα στον οποίο απασχολείται. Σε περίπτωση που εργάζεται σε κάποιον ερευνητικό φορέα, είναι δυνατόν να καθορίζει ο ίδιος το ωράριό του και τον τρόπο που θα αξιοποιήσει το χρόνο του για να καλυφθούν οι ανάγκες της δουλειάς του. Συνήθως αντιμετωπίζει φόρτο εργασίας, ενώ είναι συχνές και οι υπερωρίες.
Σε κάθε περίπτωση είναι υποχρεωμένος να συνεργάζεται με άλλους επιστήμονες για την εκτέλεση της εργασίας του. Πολλές φορές χρειάζεται να μετακινείται στο εξωτερικό προκειμένου να συμμετέχει σε συνέδρια και να ενημερώνεται για τα αποτελέσματα σύγχρονων ερευνών στο αντικείμενό του.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Απαιτούνται αγάπη για την έρευνα, ευφυΐα, επιμονή, παρατηρητικότητα και μη συμβατική εξέταση των πραγμάτων. Επίσης πρέπει να είναι σε θέση να συνδυάζει στοιχεία από την ψυχολογία, την κοινωνιολογία, την πολιτική, την ποινική δικαιοσύνη και τη δημοσιογραφία.
Η διορατικότητα, οι επικοινωνιακές δεξιότητες, η ευελιξία και η προσαρμοστικότητα σε δύσκολο περιβάλλον εργασίας, το ήθος, η εχεμύθεια, ο σεβασμός των ατομικών δικαιωμάτων και η κοινωνική ευαισθησία χαρακτηρίζουν την προσωπικότητά του. Επιπλέον, η δυνατότητα για συχνές μετακινήσεις, η άριστη γνώση ξένων γλωσσών και η καλή γνώση εξειδικευμένων λογισμικών προγραμμάτων στον ηλεκτρονικό υπολογιστή διευκολύνουν τη δουλειά του.
Τέλος, η τήρηση του κώδικα δεοντολογίας και η συνεχής ενημέρωση για τις εξελίξεις στον τομέα του σε διεθνές επίπεδο θεωρούνται απαραίτητες προϋποθέσεις για την άσκηση του επαγγέλματος.
Σπουδές:
Σπουδές σε προπτυχιακό επίπεδο παρέχονται στα τμήμα Ψυχολογίας των Α.Ε.Ι. Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα.
Σπουδές σε μεταπτυχιακό επίπεδο παρέχονται στο Πάντειο Πανεπιστήμιο στο τμήμα Ψυχολογίας, όπου οργανώνει σε συνεργασία με το Τμήμα Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού, Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών με τίτλο: «Ψυχολογία και ΜΜΕ».
Πιο συγκεκριμένα το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών επικεντρώνεται στην εκπαίδευση των σπουδαστών στους πολλαπλούς ρόλους που είναι σε θέση να διαδραματίσουν καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα των ΜΜΕ (τηλεόραση, video, φιλμ, εφημερίδες, περιοδικά). Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις νέες τεχνολογίες (internet, πολυμέσα). Το πρόγραμμα αποβλέπει στην παραγωγή ερευνητών και συμβούλων σε θέματα ψυχολογίας και ΜΜΕ, οι οποίοι θα μπορούν να αξιοποιηθούν αποτελεσματικά σε ένα ευρύτατο φάσμα του δημοσίου και ιδιωτικού βίου.
Τομείς Απασχόλησης:
Μπορεί να απασχοληθεί σε ερευνητικά ινστιτούτα του εσωτερικού και του εξωτερικού, σε κέντρα κοινωνικών ερευνών, σε πανεπιστημιακά ιδρύματα, στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, στη Δημόσια Διοίκηση, στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, σε ιδιωτικές εταιρείες συμβούλων επιχειρήσεων κ.α.
Ως πτυχιούχος τμήματος Ψυχολογίας μπορεί να απασχοληθεί τόσο στο δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, σε ψυχιατρικά ιδρύματα, σε κέντρα υγείας, σε θεραπευτήρια ψυχικών παθήσεων, σε Ιδρύματα Κοινωνικής Πρόνοιας, ή ως ελεύθερος επαγγελματίας.
Η εμπλοκή της Ψυχολογίας στα μέσα ενημέρωσης, που στη χώρα μας είναι σχεδόν άγνωστη, είναι δυνατόν να συμβάλει καθοριστικά στην ποιοτική αναβάθμιση των πρωταρχικών λειτουργιών της ενημέρωσης, της εκπαίδευσης και της ψυχαγωγίας που επιτελούν σήμερα τα ΜΜΕ.