Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Πώς μπορεί η άσκηση να γίνει εργαλείο καλύτερης υγείας, ψυχικής ισορροπίας και ουσιαστικής ποιότητας ζωής για ανθρώπους κάθε ηλικίας;
Ο Ειδικός Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού με ειδίκευση στη Φυσική Δραστηριότητα και Ποιότητα Ζωής είναι ο επιστήμονας που αξιοποιεί τη φυσική άσκηση και τον αθλητισμό όχι μόνο για τη βελτίωση της φυσικής κατάστασης, αλλά ως μέσο πρόληψης, αποκατάστασης, ψυχικής ευεξίας και υιοθέτησης υγιεινών τρόπων ζωής.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Στην καθημερινή του πρακτική σχεδιάζει, οργανώνει και υλοποιεί προγράμματα φυσικής δραστηριότητας προσαρμοσμένα στις ανάγκες διαφορετικών πληθυσμιακών ομάδων. Συνεργάζεται με επιστήμονες υγείας, ψυχολόγους, διατροφολόγους και ιατρούς, συμβάλλοντας στη βελτίωση της φυσικής επάρκειας, της ψυχολογικής κατάστασης και της γενικής υγείας των ασκούμενων.
Ασχολείται με την αθλητική αναψυχής και την οργάνωση προγραμμάτων σε γυμναστήρια, κατασκηνώσεις, ξενοδοχεία με αθλητικές παροχές, εταιρείες αθλητικού τουρισμού και χώρους άσκησης. Σχεδιάζει προγράμματα personal training, άσκησης για παχύσαρκα άτομα, υδρογυμναστικής, καθώς και εξειδικευμένα προγράμματα για άτομα με μυοσκελετικά προβλήματα, χρόνιες παθήσεις, τραυματισμούς ή προβλήματα στάσης σώματος.
Παράλληλα, συμμετέχει στη διαμόρφωση προγραμμάτων άσκησης και διατροφής για παιδιά, εφήβους, εγκύους και ηλικιωμένους, με στόχο την πρόληψη παθήσεων και την καλλιέργεια υγιεινών συνηθειών. Επιπλέον, σχεδιάζει και αξιολογεί παρεμβάσεις αγωγής υγείας στο σχολικό και εργασιακό περιβάλλον, με έμφαση στην πρόληψη, την ασφάλεια, την ψυχική υγεία και τη μείωση εργατικών ατυχημάτων.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
σε ενδιαφέρει η υγεία και η ποιότητα ζωής των ανθρώπων,
σου αρέσει η κίνηση και η ενεργή καθημερινότητα,
μπορείς να συνδυάζεις επιστημονική γνώση με πρακτική εφαρμογή,
σου ταιριάζει η συνεργασία με άλλους επαγγελματίες υγείας,
έχεις υπομονή, παιδαγωγική διάθεση και ικανότητα εμψύχωσης.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν περιορίζεται στη σχολική γυμναστική ή στον πρωταθλητισμό.
Δεν είναι εργασία χωρίς σωματική κόπωση ή ευθύνη.
Δεν αφορά μόνο υγιή και νέους ανθρώπους.
Δεν είναι επάγγελμα χωρίς ανάγκη διαρκούς επιμόρφωσης.
Τι σπουδές χρειάζονται;
Οι βασικές σπουδές παρέχονται στα Τμήματα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού (ΤΕΦΑΑ) των Α.Ε.Ι.
Η εξειδίκευση στον τομέα «Φυσική Δραστηριότητα και Ποιότητα Ζωής» απαιτεί μεταπτυχιακές σπουδές, όπως το αντίστοιχο ΠΜΣ του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, με έμφαση στην έρευνα, την αγωγή υγείας, την πρόληψη παθήσεων και την εφαρμοσμένη άσκηση σε ειδικούς πληθυσμούς.Πού μπορεί να σε οδηγήσει επαγγελματικά;
Μπορείς να εργαστείς στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, σε γυμναστήρια, αθλητικούς συλλόγους, σχολεία, δήμους, μονάδες αποκατάστασης, κέντρα ηλικιωμένων, ιδρύματα υγείας, αθλητικές κατασκηνώσεις ή να ανοίξεις δική σου επιχείρηση άσκησης και ευεξίας. Υπάρχουν επίσης δυνατότητες απασχόλησης σε ερευνητικούς φορείς, κοινωνικούς οργανισμούς και προγράμματα αγωγής υγείας.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σου αρέσει να βοηθάς ανθρώπους να αλλάζουν τρόπο ζωής;
Αντέχεις τη σωματική κόπωση και την ένταση;
Μπορείς να προσαρμόζεις την άσκηση σε διαφορετικές ανάγκες;
Σε εκφράζει η ιδέα της πρόληψης και της αγωγής υγείας;
Θα ήθελες η δουλειά σου να συνδυάζει κίνηση, επιστήμη και ανθρώπινη επαφή;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Αντικείμενο της εργασίας του είναι η διατήρηση ή η βελτίωση της ποιότητας της ζωής του ανθρώπου, μέσω της φυσικής δραστηριότητας και του αθλητισμού. Ειδικότερα, συνεργάζεται με άλλους επιστήμονες ανθρωποκεντρικών επιστημών σε μια συντονισμένη προσπάθεια για την προάσπιση της υγείας του ανθρώπου, την αύξηση της φυσικής του επάρκειας, τη βελτίωση της ψυχολογικής κατάστασής του, τη μείωση της νοσηρότητας και θνησιμότητας.
Ακόμη, ασχολείται με το αντικείμενο της επιστήμης της αθλητικής αναψυχής και ειδικότερα με την οργάνωση προγραμμάτων σε γυμναστήρια (δημοτικά ή ιδιωτικά), σε κατασκηνώσεις, σε εταιρίες σπορ και περιπέτειας και σε ξενοδοχεία με πρόσθετες παροχές αθλητικών δραστηριοτήτων. Παράλληλα, σχεδιάζει προγράμματα ατομικής προπόνησης (personal training), προγράμματα για παχύσαρκα άτομα, προγράμματα άσκησης στο νερό για υγιή άτομα και για άτομα με κινητικά και μυοσκελετικά προβλήματα, προβλήματα στάσης (κύφωση, σκολίωση λόρδωση), τραυματισμούς, χρόνιες παθήσεις ή άλλες ειδικές ανάγκες.
Επίσης, σε συνεργασία με ειδικούς διατροφής και διαιτολογίας διαμορφώνει προγράμματα διατροφής και άσκησης για ασκούμενα παιδιά, εφήβους, εγκύους και ηλικιωμένους με στόχο την ευρωστία, τη βελτίωση της υγείας και την υιοθέτηση υγιεινών συνηθειών διαβίωσης. Επιπλέον, σε συνεργασία με ειδικούς ψυχολόγους, γιατρούς και συμβούλους υγείας οργανώνει, υλοποιεί και αξιολογεί παρεμβατικά προγράμματα στο χώρο της εκπαίδευσης με στόχο την ευαισθητοποίηση των μαθητών και την παρότρυνσή τους για υγιεινή διατροφή και φυσική άσκηση.
Τέλος, ασχολείται με το σχεδιασμό προγραμμάτων που αφορούν στην προαγωγή της υγείας στο χώρο της εργασίας και αναφέρονται στην ασφάλεια και την υγιεινή των εργαζομένων, την πρόληψη διάφορων παθήσεων, την υποστήριξη της εργασίας μέσω της άσκησης, την ψυχική υγεία των εργαζομένων και την πρόληψη εργατικών ατυχημάτων.
Συνθήκες Εργασίας:
Οι συνθήκες εργασίας σχετίζονται άμεσα με το φορέα στον οποίο απασχολείται. Εάν εργάζεται στο χώρο της εκπαίδευσης, φυσικός του χώρος είναι τόσο η σχολική αίθουσα όσο και οι εγκαταστάσεις ομαδικής άθλησης. Εάν απασχολείται σε κάποιον ερευνητικό φορέα, εργάζεται σε γραφείο, όπου σχεδιάζει και αξιολογεί προγράμματα φυσικής δραστηριότητας για διάφορες ομάδες πληθυσμού.
Λόγω της φύσης του επαγγέλματός του και της συνεχούς σωματικής άσκησης μπορεί να υποστεί τραυματισμούς, για την αποφυγή των οποίων απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή και πολυετής εμπειρία. Η σωματική κόπωση και η ένταση χαρακτηρίζουν την εργασία του, αφού είναι υποχρεωμένος να δείχνει συνεχώς στους εκπαιδευόμενους τον τρόπο εκτέλεσης μιας άσκησης ή των τεχνικών ενός συγκεκριμένου αθλήματος, σύμφωνα με το πρόγραμμα που έχει σχεδιάσει.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Πρέπει να διαθέτει άρτια επαγγελματική εξειδίκευση, παιδαγωγική κατάρτιση και ικανότητα μετάδοσης των γνώσεων και της εμπειρίας του. Βασικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς του είναι η πειθαρχία, η σοβαρότητα, ο δυναμισμός, η ηρεμία, η κατανόηση, η ευσυνειδησία, η υπομονή και η επιμονή. Ακόμη, χρειάζεται να είναι φιλικός, ευγενής και να διακρίνεται για το ομαδικό του πνεύμα και την ικανότητα ανάληψης πρωτοβουλιών.
Επιπλέον, πρέπει να εμπνέει σεβασμό και να φροντίζει για τη δημιουργία και τη διατήρηση κλίματος εμπιστοσύνης και επικοινωνίας με τους ασκούμενους. Παράλληλα, χρειάζεται να διαθέτει σύγχρονες γνώσεις σε θέματα σχεδιασμού της διδασκαλίας, αξιολόγησης του διδακτικού έργου, αγωγής υγείας, διδακτικών μεθόδων και τεχνικών, ανάπτυξης κινητικών δεξιοτήτων, αντιμετώπισης κινητικών δυσκολιών και λειτουργικών προσαρμογών σε κάθε ηλικία.
Για την άσκηση του συγκεκριμένου επαγγέλματος είναι απαραίτητη η κατοχή βασικών γνώσεων στο αντικείμενο της αθλητικής ψυχολογίας και πιο συγκεκριμένα στην ψυχολογία της άσκησης, του αθλητισμού και της φυσικής αγωγής.
Σπουδές:
Σπουδές παρέχονται στα Τμήματα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού των Α.Ε.Ι.: Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα.
Απαραίτητα είναι σε μεταπτυχιακό επίπεδο τα Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών σε γνωστικά αντικείμενα, όπως: «Φυσική Δραστηριότητα και Ποιότητα Ζωής» που προσφέρει το τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Α.Π.Θ.
Σκοπός του ΠΜΣ είναι η εξειδικευμένη έρευνα στην Φυσική Δραστηριότητα και την Ποιότητα Ζωής, καθώς επίσης και η κατάρτιση και η αξιοποίηση του επιστημονικού δυναμικού της χώρας στο ευρύτερο πεδίο της αθλητικής επιστήμης. Στο ΠΜΣ προσφέρονται μαθήματα, όπως Μεθοδολογία έρευνας και στατιστική, Ειδικά θέματα ποιότητας ζωής, Ειδικά θέματα φυσικής δραστηριότητας, Φυσική δραστηριότητα και ποιότητα ζωής: σύγχρονες τάσεις στο διεθνή χώρο, Φυσική δραστηριότητα, αγωγή υγείας και πρόληψη παθήσεων, Φυσική επαναδραστηριοποίηση σε χρόνιους ασθενείς, Εργονομία και ανθρώπινη απόδοση, Φυσική δραστηριότητα σε άτομα με ειδικές ανάγκες, Ψυχοκινητική ανάπτυξη και γήρανση, Ελεύθερος χρόνος, παιχνίδι και αναψυχή, Οργάνωση και σχεδιασμός προγραμμάτων φυσικής δραστηριότητας, Φυσική αγωγή και περιβάλλον.
Τομείς Απασχόλησης :
Μπορεί να απασχοληθεί στο δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, σε γυμναστήρια, σε αθλητικές εγκαταστάσεις, σε αθλητικούς συλλόγους και οργανισμούς, σε ιδιωτικές σχολές εκμάθησης αθλημάτων, σε δήμους, σε εταιρείες αθλητικών ειδών κ.λπ.
Επίσης, μπορεί να εργαστεί σε μονάδες αποκατάστασης χρόνιων παθήσεων, ιδρύματα νοσηλείας ατόμων με κινητικές ιδιαιτερότητες, κέντρα περίθαλψης ατόμων με διαταραχές συμπεριφοράς, κέντρα ηλικιωμένων και γυμναστήρια που αναπτύσσουν δραστηριότητα με ειδικούς πληθυσμούς, όπως άτομα με διαταραχές στο μεταβολισμό, με γυναίκες κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης, καρδιοπαθείς κ.ά.
Μπορεί, επίσης, να εργαστεί ως εκπαιδευτικός στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση ή να ανοίξει δικό του γυμναστήριο. Παράλληλα, μπορεί να εργαστεί ως στέλεχος σε ιδιωτικές επιχειρήσεις, κοινωνικούς φορείς ή οργανώσεις που έχουν αντικείμενο τα προγράμματα αναψυχής για παιδιά, καθώς και διάφορες εκπαιδευτικές ή αθλητικές κατασκηνώσεις.