Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Έχεις αναρωτηθεί ποιος αποφασίζει ποιες λέξεις μπαίνουν σε ένα λεξικό, πώς ορίζονται και πώς εξηγούνται σε διαφορετικές γλώσσες;
Ο ειδικός θεωρίας και εφαρμογών της λεξικογραφίας είναι ο επιστήμονας που μελετά τις λέξεις, τη σημασία τους και τον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται και παρουσιάζονται σε έντυπα και ηλεκτρονικά λεξικά. Δεν «γράφει απλώς λέξεις», αλλά ερευνά πώς χρησιμοποιούνται στη γλώσσα, πώς αλλάζουν με τον χρόνο και πώς μπορούν να εξηγηθούν με ακρίβεια σε διαφορετικούς χρήστες.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Στην πράξη ασχολείται με τον σχεδιασμό, την οργάνωση και τη συγγραφή κυρίως δίγλωσσων λεξικών και ειδικών λεξικών ορολογίας. Αναλύει μεγάλα σώματα κειμένων, μελετά πώς χρησιμοποιούνται οι λέξεις σε πραγματικά κείμενα και αξιοποιεί ψηφιακά εργαλεία και υπολογιστικές μεθόδους για τη δημιουργία ηλεκτρονικών λεξικών. Μπορεί να εργάζεται σε βιβλιοθήκες, πανεπιστημιακά ιδρύματα, ερευνητικά κέντρα, εκδοτικούς οργανισμούς ή ακόμη και από το σπίτι του, συμμετέχοντας παράλληλα σε επιστημονικές ομάδες και συνέδρια.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Ταιριάζει σε εσένα αν αγαπάς τη γλώσσα, τις λέξεις και τις σημασίες τους, αν σου αρέσει η έρευνα και η λεπτομερής ανάλυση και αν σε ελκύει η ιδέα να δουλεύεις με κείμενα και δεδομένα.
Είναι κατάλληλο για νέους που έχουν υπομονή, μεθοδικότητα, κριτική σκέψη και ενδιαφέρον για τις ξένες γλώσσες και τη γλωσσική τεχνολογία.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι απλώς συγγραφή κειμένων ή μετάφραση.
Απαιτεί επιστημονική προσέγγιση, συστηματική έρευνα, θεωρητική κατάρτιση και συχνά μακροχρόνια ενασχόληση με λεπτομέρειες που δεν φαίνονται άμεσα στον τελικό αναγνώστη.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις ειδικός θεωρίας και εφαρμογών της λεξικογραφίας;
Απαιτούνται σπουδές σε μεταπτυχιακό επίπεδο σε σχετικά Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών, όπως αυτά της Θεωρίας και Εφαρμογών της Λεξικογραφίας. Εκεί διδάσκονται αντικείμενα όπως λεξικογραφία, υπολογιστική λεξικογραφία, ορολογία, λεξική σημασιολογία και εφαρμογές της λεξικογραφίας στη λογοτεχνία και στη γλωσσική τεχνολογία.
Πού μπορείς να δουλέψεις μετά τις σπουδές;
Μπορείς να εργαστείς σε πανεπιστήμια, ερευνητικά και μορφωτικά κέντρα, υπουργεία, οργανισμούς, υπηρεσίες ορολογίας και τεκμηρίωσης, εκδοτικούς οίκους και φορείς που χρειάζονται εξειδικευμένη γλωσσική και ορολογική υποστήριξη. Υπάρχει επίσης η δυνατότητα απασχόλησης στην εκπαίδευση, στη δευτεροβάθμια ή – με διδακτορικό – στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Μικρές ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σου αρέσει να αναλύεις λέξεις και έννοιες σε βάθος;
Μπορείς να δουλεύεις με υπομονή και ακρίβεια για μεγάλο χρονικό διάστημα;
Σε ενδιαφέρει ο συνδυασμός γλώσσας, τεχνολογίας και έρευνας;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Αντικείμενο της εργασίας του είναι η εξέταση και ανάλυση θεμάτων που αφορούν το σχεδιασμό, την οργάνωση και τη μεθοδολογία κατάρτισης και συγγραφής δίγλωσσων κυρίως λεξικών και εγκυκλοπαιδικών οδηγιών.
Πιο συγκεκριμένα, ο ειδικός θεωρίας και εφαρμογών της λεξικογραφίας ασχολείται με την ανάλυση των γενικών αρχών της σύγχρονης λεξικογραφίας σε θεωρητικό και εφαρμοσμένο επίπεδο, με έμφαση στη διαχείριση τεχνικών όρων για τη δημιουργία ειδικών λεξικών. Διερευνά, ακόμη, τα σώματα κειμένων και τη συμβολή τους στην κατασκευή λεξικών καθώς και τη χρήση ηλεκτρονικών λεξικών για τη γλωσσολογική ανάλυση των κειμένων.
Επίσης, διερευνά τις βασικές έννοιες της υπολογιστικής λεξικογραφίας, τις αρχές κατάρτισης υπολογιστικών λεξικών, τις μεθόδους και τεχνικές άντλησης λεξιλογικής γνώσης από σώματα κειμένων και το ρόλο των υπολογιστικών λεξικών στα συστήματα γλωσσικής τεχνολογίας. Ακόμα, εξετάζει τη δημιουργία, την οργάνωση και τη διαχείριση τεχνικής ορολογίας και την έντυπη και ηλεκτρονική λεξικογράφησή της.
Ιδιαίτερο αντικείμενο της εργασίας του αποτελεί η έρευνα υλικού, η συγγραφή και η αξιολόγηση ειδικών δίγλωσσων λεξικών που περιέχουν αναλυτικά λήμματα σχετικά με τη χρήση όρων της ελληνικής μυθολογίας στη σύγχρονη λογοτεχνία (από το 19ο αιώνα έως σήμερα). Τέλος, ασχολείται με την εξέταση της τυπολογίας των σύγχρονων ηλεκτρονικών και έντυπων λεξικών υπό το πρίσμα των διάφορων χρηστών και χρήσεων.
Συνθήκες Εργασίας:
Η εργασία του ειδικού θεωρίας και εφαρμογών της λεξικογραφίας είναι πνευματική και ερευνητική ταυτόχρονα και μπορεί να διεξάγεται σε ποικίλους χώρους, όπως σε βιβλιοθήκες, σε γραφεία ακαδημαϊκών χώρων ή στην κατοικία του, σε ωράρια που καθορίζει ο ίδιος.
Ως εκπαιδευτικός, εργάζεται κυρίως σε σχολεία της μέσης εκπαίδευσης με ωράριο που καθορίζεται από τη λειτουργία του σχολείου. Συχνά απαιτείται να μετακινείται στην Ελλάδα ή το εξωτερικό προκειμένου να ενημερώνεται για τις τελευταίες εξελίξεις στον τομέα του, να συμμετέχει σε επιστημονικά συνέδρια και έρευνες σχετικές με το αντικείμενο των δραστηριοτήτων του και να συνεργάζεται με άλλους διεπιστημονικούς επαγγελματίες για την εκτέλεση ενός συγκεκριμένου έργου.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Χρειάζεται να διαθέτει κριτική και αναλυτική σκέψη, ενεργητικότητα, ιδιαίτερη μεθοδικότητα, ερευνητικό πνεύμα, πρωτοτυπία, οξύνοια, διορατικότητα, ευστροφία, αυτοπεποίθηση και αποφασιστικότητα.
Επίσης, η παρατηρητικότητα, η συνέπεια, η οργάνωση, η υπομονή και η επιμονή περιλαμβάνονται στα απαραίτητα προσόντα που χρειάζεται να διαθέτει ο ειδικός θεωρίας και εφαρμογών της λεξικογραφίας. Η ανάγκη για συνεργασία με άλλους επιστήμονες και η συμμετοχή σε επιστημονικά συνέδρια και μελέτες, προϋποθέτουν ικανότητα στις διαπροσωπικές σχέσεις, επικοινωνιακές δεξιότητες και συνεχή ενημέρωση για τις σύγχρονες εξελίξεις στο αντικείμενο των δραστηριοτήτων του.
Τέλος, η άριστη γνώση ξένων γλωσσών και η χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή θεωρούνται χρήσιμα εφόδια για την άσκηση του επαγγέλματος.
Σπουδές:
Σπουδές παρέχονται σε μεταπτυχιακό επίπεδο, σε σχετικά Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών όπως για παράδειγμα, αυτό της Θεωρίας Λεξικογραφίας και Εφαρμογές, του τμήματος Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Ε.Κ.Π.Α.
Το συγκεκριμένο μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών παρέχει επιστημονικές γνώσεις μεταξύ άλλων στις εξής περιοχές: Εισαγωγή στη Λεξικογραφία, Μετάφραση και Λεξικογραφία: Δίγλωσσα Ειδικά Λεξικά, Υπολογιστική Λεξικογραφία, Λεξική Σημασιολογία – Πραγματολογία, Θέματα Ορολογίας, Θεωρία Λογοτεχνίας και Λεξικογραφία, Ειδικά Λεξικά: Εφαρμογές στη Λογοτεχνία, Λεξικογράφηση της Ελληνικής Μυθολογίας στην Αγγλόφωνη Λογοτεχνία κ.ά.
Τομείς Απασχόλησης:
Εργάζεται σε πανεπιστημιακά ιδρύματα, μορφωτικά κέντρα, υπουργεία, οργανισμούς, υπηρεσίες ορολογίας και τεκμηρίωσης και σε οποιοδήποτε άλλο δημόσιο ή ιδιωτικό φορέα έχει ανάγκη τη χρήση κατοχυρωμένης ξενόγλωσσης ορολογίας.
Ακόμη, μπορεί να εργαστεί ως εκπαιδευτικός στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και κατάρτιση, ή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση εφόσον έχει διδακτορικό δίπλωμα.