Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Έχεις αναρωτηθεί ποιος μελετά σε βάθος τα φιλοσοφικά κείμενα της αρχαιότητας και του Βυζαντίου για να καταλάβει πώς οι άνθρωποι σκεφτόντουσαν τον κόσμο, τη γνώση, την αλήθεια και τη ζωή;
Ο ειδικός ερευνητής αρχαίας και βυζαντινής φιλοσοφίας ασχολείται με τη συστηματική μελέτη και ερμηνεία των μεγάλων φιλοσοφικών έργων του παρελθόντος, προσπαθώντας να φωτίσει ιδέες που επηρέασαν βαθιά τον ευρωπαϊκό και παγκόσμιο πολιτισμό.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Στην πράξη διαβάζει φιλοσοφικά κείμενα από το πρωτότυπο, τα συγκρίνει με άλλα έργα της ίδιας ή διαφορετικής εποχής και εξετάζει πώς έχουν ερμηνευτεί μέσα στον χρόνο. Μελετά φιλοσόφους όπως ο Πλάτωνας, ο Αριστοτέλης, ο Πλωτίνος και τους βυζαντινούς σχολιαστές τους, αναλύει τη συνέχεια και τις αλλαγές της φιλοσοφικής σκέψης και ερευνά ζητήματα όπως η γνώση, το ον, η λογική και οι αξίες. Εργάζεται κυρίως σε γραφείο, βιβλιοθήκες και αρχεία, αλλά και σε πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, ενώ συχνά συμμετέχει σε επιστημονικά συνέδρια στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Ταιριάζει σε εσένα αν αγαπάς τη φιλοσοφία, την ιστορία και τις ιδέες, αν σου αρέσει να σκέφτεσαι βαθιά και να αναζητάς νοήματα πίσω από τα κείμενα.
Αν έχεις υπομονή, σου αρέσει η μελέτη, η ανάλυση και η έρευνα και δεν σε φοβίζει η μακροχρόνια πνευματική προσπάθεια, αυτό το επάγγελμα μπορεί να σου ταιριάζει.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι επάγγελμα γρήγορων αποτελεσμάτων ή άμεσης πρακτικής εφαρμογής.
Δεν αφορά απλή αποστήθιση φιλοσοφικών θεωριών ούτε περιορίζεται στη διδασκαλία γενικών ιδεών.
Απαιτεί βαθιά ενασχόληση, συστηματική έρευνα και συνεχή πνευματική εγρήγορση.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις ερευνητής αρχαίας και βυζαντινής φιλοσοφίας;
Ξεκινάς με προπτυχιακές σπουδές στη Φιλοσοφία ή σε συναφή τμήματα, όπως στα Πανεπιστήμια Πατρών, Κρήτης, Αθηνών, Ιωαννίνων και Θεσσαλονίκης. Στη συνέχεια είναι απαραίτητες οι μεταπτυχιακές σπουδές και συχνά το διδακτορικό στο αντικείμενο της Αρχαίας και Βυζαντινής Φιλοσοφίας, σε προγράμματα όπως «Φιλοσοφία: Γνώση, Αξίες και Κοινωνία».
Πού μπορείς να δουλέψεις μετά τις σπουδές;
Μπορείς να εργαστείς ως ερευνητής ή διδάσκων σε πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, σε βιβλιοθήκες και κέντρα μελετών, σε πνευματικά ιδρύματα και πολιτιστικούς οργανισμούς. Επίσης, μπορείς να απασχοληθείς στην εκπαίδευση, σε υπουργεία Πολιτισμού και Παιδείας ή σε διεθνείς φιλοσοφικούς οργανισμούς.
Μικρές ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σου αρέσει να διαβάζεις και να ερμηνεύεις δύσκολα κείμενα;
Σε απασχολούν ερωτήματα για τη γνώση, την αλήθεια και τις αξίες;
Μπορείς να φανταστείς τον εαυτό σου να αφιερώνεται για χρόνια σε ένα ερευνητικό θέμα;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη χωρίς άγχος, όχι για να αποφασίσεις, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Αντικείμενο της εργασίας του είναι η συστηματική μελέτη και ανάλυση σημαντικών φιλοσοφικών κειμένων της αρχαίας και της μεσαιωνικής γραμματείας από το πρωτότυπο. Ειδικότερα, επεξεργάζεται ένα φιλοσοφικό κείμενο, το συσχετίζει με άλλα συναφή κείμενα και εξετάζει παραδεδομένες ερμηνείες αναφορικά με τα φιλοσοφικά του νοήματα.
Ασχολείται με τις αλληλεπιδράσεις Βυζαντινών και Δυτικών φιλοσόφων, κυρίως κατά τον ύστερο Μεσαίωνα, αλλά και με την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο ερμηνεύτηκαν οι μεγάλες σχολές σκέψης της αρχαιότητας τόσο στην Ανατολή όσο και στη Δύση. Στα επιστημονικά του ενδιαφέροντα εντάσσονται έννοιες όπως το πρόβλημα της γνώσης, η μελέτη του όντος, η κοινωνία και οι αξίες στην αρχαιότητα, η αρχαία λογική και επιστήμη, η συνέχεια και η ασυνέχεια στην αρχαία και βυζαντινή φιλοσοφία κ.ά.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ενασχόληση με τη μελέτη της ιστορίας της αρχαίας λογικής με έμφαση στην αριστοτελική, στωική και μεσαιωνική λογική ή η αυτόνομη εξέταση ενός κεφαλαίου της αρχαίας λογικής. Επίσης, ασχολείται με την ανάλυση και κατανόηση βασικών έργων μεγάλων φιλοσόφων εκείνης της περιόδου, όπως του Παρμενίδη, του Πλάτωνα, του Αριστοτέλη και του Πλωτίνου, που αποτελούν σταθμούς στην εξέλιξη της αρχαίας οντολογίας.
Στη βυζαντινή περίοδο δίνει έμφαση στη μελέτη του μετασχηματισμού της αρχαίας οντολογίας, και ιδίως της νεοπλατωνικής και της αριστοτελικής παράδοσης, στο πλαίσιο της χριστιανικής φιλοσοφίας. Παράλληλα, εξετάζει θέματα που συνδέονται με το πρόβλημα της γνώσης, δηλαδή αν υπάρχει στην αρχαία και βυζαντινή φιλοσοφία αυτονομία του γνωσιολογικού ερωτήματος ή αν η αρχαία γνωσιολογία εντάσσεται στην οντολογία.
Αναπόφευκτα το ερώτημα αυτό οδηγεί σε σύγκριση της αρχαίας και της νεότερης φιλοσοφίας, και στην εξέταση της σημασίας του υποκειμένου στο πρόβλημα της γνώσης. Επίσης, ως ερευνητής εμβαθύνει στη σχέση μεταξύ αρχαίας και βυζαντινής φιλοσοφίας με αφετηρία τα βυζαντινά φιλοσοφικά κείμενα που άμεσα ή έμμεσα θίγουν οικεία θέματα στην αρχαία φιλοσοφία.
Το μεθοδολογικό πρόβλημα που καλείται να διερευνήσει είναι αν η βυζαντινή φιλοσοφία πρέπει να αντιμετωπιστεί ως οργανική συνέχεια της αρχαιοελληνικής ή ως αυτόνομη περίοδος της ιστορίας της φιλοσοφίας. Στη μεθοδολογία που ακολουθεί για την ερμηνευτική των φιλοσοφικών κειμένων, εξετάζει τη σχέση παρόντος – παρελθόντος στην ιστορία της φιλοσοφίας, διερωτάται για τα όρια της ιστορικής ανάγνωσης και ενδιαφέρεται να μελετήσει τη θέση του σημερινού αναγνώστη όσον αφορά στην προσέγγιση της φιλοσοφίας.
Συνθήκες Εργασίας:
Μπορεί να δουλεύει μόνος του, αλλά και να συνεργάζεται με μελετητές φιλοσοφικών κειμένων και άλλους επιστήμονες για την υλοποίηση ενός συγκεκριμένου έργου.
Όταν συγγράφει τις επιστημονικές του μελέτες ή προετοιμάζει τα άρθρα του, εργάζεται σε γραφείο. Πρόκειται για ένα επάγγελμα που συνοδεύεται από πνευματική κόπωση, αλλά προκαλεί ιδιαίτερες συγκινήσεις.
Επίσης, χρειάζεται να ταξιδεύει αρκετά συχνά για να διεξάγει έρευνες, να επισκέπτεται βιβλιοθήκες, να συλλέγει πληροφοριακό υλικό για τους φιλοσόφους που μελετά και να συμμετέχει σε επιστημονικά συνέδρια προκειμένου να ενημερώνεται σχετικά με τα επαγγελματικά του ενδιαφέροντα τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Διακρίνεται για την αγάπη του για τη φιλοσοφία, την ιστορία και τον πολιτισμό, την ερευνητική και την αναλυτική του σκέψη, τη μεθοδικότητα, την υπομονή και την επιμονή του. Χαρακτηρίζεται από υψηλά αισθητικά κριτήρια, κριτική σκέψη, καλή μνήμη, οργανωτικές δεξιότητες, ευρύ πνεύμα και αυξημένη παρατηρητικότητα.
Απαιτείται, επίσης, να διαθέτει κοινωνικές δεξιότητες, καλή γνώση ξένων γλωσσών και δυνατότητα πρόσβασης σε αξιόπιστες πηγές πληροφόρησης.
Σπουδές:
Σπουδές σε προπτυχιακό επίπεδο παρέχονται από τα εξής τμήματα: Τμήμα Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Πατρών, στο Τμήμα Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κρήτης (Ρέθυμνο), στο Τμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, στο Τμήμα Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και στο Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Σπουδές σε μεταπτυχιακό επίπεδο σε σχετικά Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών στο γνωστικό αντικείμενο της Αρχαίας και Βυζαντινής Φιλοσοφίας, όπως: «Φιλοσοφία: Γνώση, Αξίες και Κοινωνία»,
Τομείς Απασχόλησης:
Μπορεί να απασχοληθεί ως διδάσκων και ερευνητής σε ΑΕΙ και ερευνητικά κέντρα, ως στέλεχος δημοσίων και ιδιωτικών επιχειρήσεων και οργανισμών, στα υπουργεία πολιτισμού και παιδείας, σε διεθνείς φιλοσοφικούς οργανισμούς, σε πνευματικά ιδρύματα, σε βιβλιοθήκες, σε κέντρα μελετών, αλλά και ως εκπαιδευτικός με αυξημένα προσόντα.
Για να επιτύχει κανείς στο συγκεκριμένο επάγγελμα απαιτείται συστηματική μελέτη και μακροχρόνια έρευνα αναφορικά με τις φιλοσοφικές σχολές και το έργο μεγάλων φιλοσόφων των αρχαίων χρόνων.