Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Έχεις αναρωτηθεί ποιος μελετά τι συμβαίνει μέσα στο σώμα μας όταν γυμναζόμαστε και πώς η άσκηση μπορεί να μας κάνει πιο υγιείς, πιο δυνατούς και πιο ανθεκτικούς;
Ο ειδικός επιστήμης φυσικής αγωγής και αθλητισμού με ειδίκευση στη βιολογία της άσκησης ασχολείται με το πώς αντιδρά και προσαρμόζεται ο ανθρώπινος οργανισμός στη σωματική δραστηριότητα, με στόχο τη βελτίωση της υγείας, της φυσικής κατάστασης και της απόδοσης σε όλες τις ηλικίες.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Στην πράξη μελετά τις βιολογικές και φυσιολογικές αλλαγές που προκαλεί η άσκηση στο σώμα, όπως τη λειτουργία των μυών, της καρδιάς και του μεταβολισμού. Σχεδιάζει, υλοποιεί και αξιολογεί ερευνητικά προγράμματα, αναπτύσσει προγράμματα άσκησης για υγιή άτομα, αθλητές ή άτομα με ειδικές ανάγκες και συνεργάζεται με γιατρούς, ψυχολόγους, φυσικοθεραπευτές και διατροφολόγους. Μπορεί να εργάζεται σε πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, σχολεία, αθλητικούς χώρους, γυμναστήρια ή δομές υγείας.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Ταιριάζει σε εσένα αν σε ενδιαφέρει το ανθρώπινο σώμα και το πώς λειτουργεί κατά την άσκηση, αν σου αρέσει ο αθλητισμός αλλά και η επιστήμη πίσω από αυτόν, αν θέλεις να βοηθάς τους άλλους να βελτιώνουν την υγεία και την ποιότητα ζωής τους και αν σου αρέσει να συνδυάζεις γνώση, κίνηση και έρευνα.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι απλώς το να δείχνεις ασκήσεις ή να κάνεις προπόνηση χωρίς επιστημονικό υπόβαθρο.
Δεν περιορίζεται μόνο στον πρωταθλητισμό ούτε αφορά αποκλειστικά γυμναστές χωρίς ερευνητικό και βιολογικό προσανατολισμό.
Απαιτεί επιστημονική σκέψη, μελέτη και συνεχή ενημέρωση.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις ειδικός επιστήμης φυσικής αγωγής και αθλητισμού με ειδίκευση στη βιολογία της άσκησης;
Ξεκινάς με σπουδές στα Τμήματα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού των Α.Ε.Ι. και στη συνέχεια είναι απαραίτητη η συνέχιση των σπουδών σε μεταπτυχιακό επίπεδο με ειδίκευση στη βιολογία της άσκησης. Κατά τη διάρκεια των σπουδών διδάσκεσαι φυσιολογία, βιοχημεία, διατροφολογία, ερευνητική μεθοδολογία και επιστήμες υγείας.
Πού μπορείς να δουλέψεις μετά τις σπουδές;
Μπορείς να εργαστείς σε πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, σε δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς υγείας και αθλητισμού, σε σχολεία, γυμναστήρια, αθλητικούς συλλόγους, μονάδες αποκατάστασης, κέντρα ειδικών πληθυσμών, αλλά και να ανοίξεις δικό σου χώρο άσκησης. Υπάρχουν επίσης επαγγελματικές δυνατότητες σε εταιρείες αθλητικών ειδών, προγράμματα υγείας και ευεξίας ή δομές δημιουργικής απασχόλησης.
Μικρές ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σου αρέσει να καταλαβαίνεις πώς λειτουργεί το σώμα όταν κινείται και αθλείται;
Σε ενδιαφέρει να βοηθάς τους άλλους να βελτιώνουν την υγεία και τη φυσική τους κατάσταση;
Θα σου άρεσε να συνδυάσεις επιστήμη, έρευνα και άσκηση στην καθημερινή σου δουλειά;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη χωρίς άγχος, όχι για να αποφασίσεις, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Αντικείμενο και κύρια αποστολή του είναι η παραγωγή και διάδοση της γνώσης στο ευρύτερο επιστημονικό πεδίο των προσαρμογών του ανθρώπινου οργανισμού κατά τη σωματική άσκηση, με απώτερο σκοπό τη βελτίωση και διατήρηση της υγείας και ευρωστίας του ανθρώπου καθώς και τη μεγιστοποίηση της απόδοσής του.
Ειδικότερα, μελετά τις βιολογικές προσαρμογές κατά τη μυϊκή προσπάθεια, καθώς και τους παράγοντες που επηρεάζουν τις προσαρμογές αυτές και τους μηχανισμούς που τις διέπουν. Σχεδιάζει, υλοποιεί και αξιολογεί ερευνητικά προγράμματα στη βιολογία της άσκησης, και συνεργάζεται με άλλους επιστήμονες για την προάσπιση της υγείας του ανθρώπου, την αύξηση της φυσικής του επάρκειας, τη βελτίωση της ψυχολογική του κατάστασης, τη μείωση της νοσηρότητας και θνησιμότητας, κ.ά.
Επίσης, αναλύει, διατυπώνει πιθανές ερμηνείες και παρουσιάζει τα αποτελέσματα των ερευνών του σε επιστημονικά συνέδρια. Επιπλέον, σε συνεργασία με ειδικούς ψυχολόγους, ιατρούς και συμβούλους υγείας οργανώνει, υλοποιεί και αξιολογεί προγράμματα στο χώρο της εκπαίδευσης με στόχο την ευαισθητοποίηση των μαθητών σχετικά με την άσκηση και την υγιεινή διατροφή.
Παράλληλα, μπορεί να ασχολείται με την εργοφυσιολογία, την αθλητική φυσικοθεραπεία, τη σχεδίαση προγραμμάτων ατομικής προπόνησης για αθλητές, για υγιή άτομα, για άτομα με κινητικά και μυοσκελετικά προβλήματα (ειδική κινητική αγωγή), προβλήματα στάσης, τραυματισμούς, χρόνιες παθήσεις ή άλλες ειδικές ανάγκες. Επίσης, σε συνεργασία με ειδικούς διατροφής και διαιτολογίας διαμορφώνει προγράμματα διατροφής και φυσικής άσκησης για παιδιά, εφήβους, εγκύους και ηλικιωμένους.
Επιπρόσθετα, είναι να δυνατόν να ασχολείται με το σχεδιασμό προγραμμάτων που αναφέρονται στην ασφάλεια και την υγιεινή των εργαζομένων, την πρόληψη διαφόρων παθήσεων, την υποστήριξη της εργασίας μέσω της άσκησης, την ψυχική υγεία των εργαζομένων και την πρόληψη των εργατικών ατυχημάτων.
Τέλος, είναι δυνατόν να λαμβάνει μέρος σε ερευνητικά προγράμματα προχωρημένης Αθλητικής Βιομηχανικής, Φυσικοθεραπείας και Πειραματικής Κινητικής Συμπεριφοράς για την προαγωγή της επιστημονικής γνώσης.
Συνθήκες Εργασίας:
Οι συνθήκες εργασίας σχετίζονται άμεσα με το φορέα απασχόλησής του. Εάν απασχολείται σε ερευνητικό φορέα, εργάζεται σε γραφείο όπου σχεδιάζει και αξιολογεί προγράμματα φυσικής δραστηριότητας για ποικίλες ομάδες πληθυσμού.
Εάν εργάζεται στο χώρο της εκπαίδευσης, φυσικός του χώρος είναι τόσο η σχολική αίθουσα όσο και οι εγκαταστάσεις ομαδικής άθλησης. Στην περίπτωση αυτή η σωματική κόπωση και η ένταση χαρακτηρίζουν την εργασία του αφού είναι υποχρεωμένος να δείχνει συνεχώς στους εκπαιδευόμενους τον τρόπο εκτέλεσης μιας άσκησης ή των τεχνικών ενός συγκεκριμένου αθλήματος, σύμφωνα με το πρόγραμμα που έχει σχεδιάσει.
Τέλος, χρειάζεται να ενημερώνεται και τις εξελίξεις στον τομέα του και να συμμετέχει σε επιστημονικά συνέδρια και επιμορφωτικά σεμινάρια στα πλαίσια της διά βίου μάθησης.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Πρέπει να διαθέτει γνώσεις από διάφορα πεδία, όπως η Βιοστατιστική, η Ερευνητική Μεθοδολογία, η Τεχνολογία Έρευνας, η Βιοχημεία, η Διατροφολογία κ.ά. Βασικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς του είναι η υπομονή, η ευχάριστη και φιλική διάθεση και το ομαδικό πνεύμα.
Επιπλέον, πρέπει να εμπνέει σεβασμό και να φροντίζει για τη δημιουργία κλίματος εμπιστοσύνης και επικοινωνίας με τους ασκούμενους. Παράλληλα, χρειάζεται να διαθέτει σύγχρονες γνώσεις σε θέματα σχεδιασμού της διδασκαλίας, αξιολόγησης του διδακτικού έργου, αγωγής υγείας, διδακτικών μεθόδων και τεχνικών, ανάπτυξης κινητικών δεξιοτήτων, αντιμετώπισης κινητικών δυσκολιών και λειτουργικών προσαρμογών σε κάθε αναπτυξιακή ηλικία.
Τέλος, η τήρηση του κώδικα δεοντολογίας, η διεπιστημονική προσέγγιση και συνεργασία με άλλους ειδικούς και η συνεχής ενημέρωση για τις εξελίξεις στον τομέα του του αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την άσκηση του επαγγέλματος.
Σπουδές:
Σπουδές σε προπτυχιακό επίπεδο παρέχονται στα τμήματα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού των Α.Ε.Ι. Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα.
Απαραίτητες είναι όμως οι σπουδές σε μεταπτυχιακό επίπεδο σε αντίστοιχα Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών στο γνωστικό αντικείμενο «Βιολογία της Άσκησης».
Τομείς Απασχόλησης:
Μπορεί να απασχοληθεί στο δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, στα υπουργεία Υγείας και Αθλητισμού, σε πανεπιστημιακά ιδρύματα, σε ερευνητικά κέντρα της Ελλάδας και του εξωτερικού, σε δημοτικά ή ιδιωτικά γυμναστήρια, σε αθλητικές εγκαταστάσεις, σε αθλητικούς συλλόγους και οργανισμούς, σε ιδιωτικές σχολές εκμάθησης αθλημάτων, σε βιομηχανίες και εταιρείες αθλητικών ειδών, σε εταιρίες σπορ περιπέτειας και σε ξενοδοχεία με παροχές αθλητικών δραστηριοτήτων κ.λπ.
Επίσης, μπορεί να απασχοληθεί σε μονάδες αποκατάστασης χρόνιων παθήσεων, ιδρύματα νοσηλείας ατόμων με κινητικές ιδιαιτερότητες, κέντρα περίθαλψης ατόμων με διαταραχές συμπεριφοράς, κέντρα ηλικιωμένων και γυμναστήρια που αναπτύσσουν δραστηριότητες για ειδικούς πληθυσμούς, όπως άτομα με μεταβολικές διαταραχές, γυναίκες κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης, με καρδιοπαθείς κ.ά.
Μπορεί, επίσης, να εργαστεί ως εκπαιδευτικός στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, ή να ανοίξει δικό του γυμναστήριο. Παράλληλα, μπορεί να εργαστεί ως στέλεχος σε ιδιωτικές επιχειρήσεις, κοινωνικούς φορείς ή οργανώσεις που έχουν αντικείμενο τα προγράμματα δημιουργικής απασχόλησης και αναψυχής για παιδιά, καθώς και σε εκπαιδευτικές ή αθλητικές κατασκηνώσεις.