Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Σου αρέσει να δουλεύεις με παιδιά και να τα βοηθάς να αναπτύξουν κοινωνικές, συναισθηματικές και πολιτισμικές δεξιότητες μέσα από οργανωμένες εκπαιδευτικές δράσεις;
Ο ειδικός εμψυχωτής κοινωνικοπολιτισμικής εκπαίδευσης είναι ο επαγγελματίας που σχεδιάζει και υλοποιεί εκπαιδευτικά και κοινωνικά προγράμματα με στόχο την ενδυνάμωση παιδιών και ομάδων σε ζητήματα κοινωνικοποίησης, πολιτισμού, ψυχικής ανθεκτικότητας και ενεργού συμμετοχής στη μάθηση και την κοινωνική ζωή.
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις. Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Τι κάνει στην πράξη και σε ποιο περιβάλλον εργάζεται;
Ο ειδικός εμψυχωτής κοινωνικοπολιτισμικής εκπαίδευσης εφαρμόζει σύγχρονες παιδαγωγικές, ψυχολογικές και κοινωνικές μεθόδους για την εκπαίδευση και την υποστήριξη παιδιών σε ποικίλα κοινωνικοπολιτισμικά πλαίσια. Σχεδιάζει παρεμβάσεις βασισμένες σε θεωρίες μάθησης και κοινωνικοποίησης, με στόχο την ανάπτυξη γνωστικών δεξιοτήτων, τη διαχείριση της πληροφορίας και την ενεργητική συμμετοχή των παιδιών στη μαθησιακή διαδικασία.
Ασχολείται με ζητήματα όπως η πολυπολιτισμικότητα, οι μαθησιακές δυσκολίες, η ψυχική ανθεκτικότητα παιδιών που έχουν βιώσει στρεσογόνες εμπειρίες (μετανάστευση, φτώχεια, οικογενειακές αλλαγές), καθώς και με την αξιοποίηση νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση. Συχνά συνεργάζεται με διεπιστημονικές ομάδες για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση προγραμμάτων πρόληψης, εμψύχωσης και κοινωνικής καινοτομίας.
Το εργασιακό του περιβάλλον μπορεί να είναι σχολεία, εκπαιδευτικοί και ερευνητικοί φορείς, κοινωνικές δομές ή οργανισμοί που υλοποιούν προγράμματα αγωγής υγείας και διαπολιτισμικής εκπαίδευσης.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Σου αρέσει να εργάζεσαι με παιδιά και να συμβάλλεις ενεργά στην ψυχοκοινωνική και πολιτισμική τους ανάπτυξη.
Έχεις κοινωνική ευαισθησία και πραγματική διάθεση προσφοράς σε ομάδες με αυξημένες ανάγκες υποστήριξης.
Σε ενδιαφέρει η εκπαίδευση, η πρόληψη και η ενδυνάμωση μέσα από σύγχρονες παιδαγωγικές και ψυχοκοινωνικές προσεγγίσεις.
Μπορείς να συνεργάζεσαι με άλλους επιστήμονες και να λειτουργείς αποτελεσματικά σε διεπιστημονικά περιβάλλοντα.
Αντέχεις τον φόρτο εργασίας και τις απαιτήσεις ενός απαιτητικού, αλλά κοινωνικά ουσιαστικού επαγγέλματος.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν πρόκειται για μια εργασία με αυστηρά τυποποιημένο πρόγραμμα και περιορισμένες ευθύνες.
Δεν αφορά μόνο θεωρητική ενασχόληση με την εκπαίδευση, αλλά απαιτεί ενεργή συμμετοχή, παρέμβαση και συνεχή προσαρμογή σε διαφορετικά κοινωνικά και πολιτισμικά περιβάλλοντα.
Δεν είναι κατάλληλο για άτομα που δυσκολεύονται στη συνεργασία ή στη συναισθηματική εμπλοκή με παιδιά και κοινωνικές ομάδες.
Τι σπουδές χρειάζονται
Ο ειδικός εμψυχωτής κοινωνικοπολιτισμικής εκπαίδευσης είναι συνήθως απόφοιτος παιδαγωγικών, φιλοσοφικών, κοινωνικών ή γενικότερα ανθρωπιστικών επιστημών. Απαραίτητη θεωρείται η μεταπτυχιακή ή ανώτερη εξειδίκευση σε αντικείμενα όπως η κοινωνικοπολιτισμική εκπαίδευση και η κατάρτιση εμψυχωτών, καθώς και η καλή γνώση ξένων γλωσσών.
Πού μπορεί να σε οδηγήσει επαγγελματικά
Μπορεί να απασχοληθεί στη δημόσια και ιδιωτική εκπαίδευση, σε υπουργεία, οργανισμούς του δημόσιου τομέα, ερευνητικά ινστιτούτα, πανεπιστημιακά ιδρύματα, φορείς αγωγής υγείας και διαπολιτισμικής εκπαίδευσης, καθώς και σε οργανισμούς που υλοποιούν κοινωνικά και εκπαιδευτικά προγράμματα στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Πρόκειται για έναν αναπτυσσόμενο τομέα με αυξανόμενες ανάγκες σε εξειδικευμένα στελέχη.
Ερωτήσεις για να το σκεφτείς
Σου αρέσει να υποστηρίζεις παιδιά σε κοινωνικές και εκπαιδευτικές προκλήσεις;
Σε ενδιαφέρει να σχεδιάζεις και να υλοποιείς προγράμματα με κοινωνικό και παιδαγωγικό αντίκτυπο;
Μπορείς να λειτουργείς αποτελεσματικά σε απαιτητικά και πολυπολιτισμικά περιβάλλοντα;
Έχεις διάθεση για συνεχή μάθηση και επαγγελματική εξέλιξη;
Σε εκφράζει η ιδέα της κοινωνικής προσφοράς μέσα από την εκπαίδευση;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη χωρίς άγχος, όχι για να αποφασίσεις, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Αντικείμενο της εργασίας του είναι η εφαρμογή σύγχρονων παιδαγωγικών, ψυχολογικών και κοινωνικών μεθόδων και τεχνικών για την αποτελεσματική εκπαίδευση και ενίσχυση παιδιών σε ποικίλα κοινωνικοπολιτισμικά θέματα.
Ειδικότερα, πραγματοποιεί παρεμβάσεις σε εκπαιδευτικό πλαίσιο εφαρμόζοντας βασικές αρχές γνωστικών, συμπεριφοριστικών και κοινωνικών θεωριών μάθησης με στόχο την παραγωγή νέας γνώσης αναφορικά με τη μάθηση, τις γνωστικές δεξιότητες, τη διαχείριση της πληροφορίας, την ενεργητική συμμετοχή των παιδιών στη διαδικασία της μάθησης κ.λπ.
Στα επιστημονικά του ενδιαφέροντα εντάσσονται έννοιες όπως παιδί και κοινωνικοποίηση, πολυπολιτισμικές παράμετροι στην αντίληψη της έννοιας του χώρου και χρόνου από τα παιδιά, η έννοια του αριθμού και η διδακτική διαχείριση των λαθών, ειδικές μαθησιακές δυσκολίες και εκπαιδευτικές προεκτάσεις και προτάσεις, κοινωνικές συνιστώσες της μαθηματικής εκπαίδευσης, ψυχική αντοχή παιδιών που έχουν βιώσει στρεσογόνες εμπειρίες, όπως η μετανάστευση, το διαζύγιο γονέων, η υιοθεσία, η φτώχεια κ.τ.λ., σχολική και μη σχολική μάθηση, στρατηγικές μάθησης και διδακτικές προσεγγίσεις, οι νέες τεχνολογίες στην υπηρεσία της εκπαίδευσης κ.ά.
Βασικός σκοπός αυτών των μελετών είναι να εντοπιστούν οι ατομικοί, οικογενειακοί και κοινωνικοί παράγοντες που λειτουργούν προστατευτικά για την ψυχική υγεία των παιδιών και την ψυχολογική επάρκειά τους.
Οι μελέτες αυτές δίνουν τη δυνατότητα στον ειδικό να σχεδιάσει, να οργανώσει και να αξιολογήσει καινοτομικά προγράμματα πρωτογενούς πρόληψης και εμψύχωσης, σε συνεργασία με άλλους διεπιστημονικούς επαγγελματίες, όπου δίνεται έμφαση στην ενίσχυση των προστατευτικών παραγόντων στις περιπτώσεις των παιδιών που βρίσκονται σε υψηλό κίνδυνο να παρουσιάσουν δυσκολίες προσαρμογής στο κοινωνικοπολιτισμικό περιβάλλον.
Συνθήκες Εργασίας:
Οι συνθήκες εργασίας σχετίζονται άμεσα με το φορέα απασχόλησής του. Σε περίπτωση που εργάζεται στη δημόσια ή ιδιωτική εκπαίδευση και κατάρτιση, το ωράριό του είναι συγκεκριμένο και οι συνθήκες εργασίας καλές.
Όταν απασχολείται σε ερευνητικό φορέα, είναι δυνατό να καθορίζει ο ίδιος το ωράριο εργασίας του και τον τρόπο που θα αξιοποιήσει το χρόνο του για να καλυφθούν οι απαιτήσεις του ερευνητικού του έργου. Συνήθως αντιμετωπίζει φόρτο εργασίας, ενώ είναι συχνές και οι υπερωρίες.
Σε κάθε περίπτωση είναι υποχρεωμένος να συνεργάζεται με άλλους επιστήμονες για το σχεδιασμό κάποιου προγράμματος ή κοινωνικής δράσης, ενώ συχνά χρειάζεται να ταξιδεύει στο εξωτερικό προκειμένου να συμμετέχει σε συνέδρια και να ενημερώνεται για τα αποτελέσματα σύγχρονων ερευνών στο αντικείμενο των επαγγελματικών του δραστηριοτήτων.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Απαιτείται άρτια επιστημονική κατάρτιση, ενδιαφέρον για την έρευνα, κοινωνική ευαισθησία, αγάπη προς τα παιδιά και πραγματική διάθεση προσφοράς.
Επίσης, χρειάζεται υψηλό αίσθημα ευθύνης, συνέπεια και ήθος. Ακόμη, η σωματική και ψυχική αντοχή, η ευελιξία και η προσαρμοστικότητα σε απαιτητικό περιβάλλον εργασίας αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την άσκηση του επαγγέλματος.
Επιπλέον, η δυνατότητα συχνών μετακινήσεων, η άριστη γνώση ξένων γλωσσών και η καλή γνώση εξειδικευμένων λογισμικών προγραμμάτων στον ηλεκτρονικό υπολογιστή διευκολύνουν η δουλειά του. Τέλος, η τήρηση του κώδικα δεοντολογίας και η συνεχής ενημέρωση για τις εξελίξεις στον τομέα του σε διεθνές επίπεδο θεωρούνται απαραίτητες προϋποθέσεις για την επιτυχή άσκηση του επαγγέλματος.
Σπουδές:
Ο ειδικός εμψυχωτής κοινωνικοπολιτισμικής εκπαίδευσης μπορεί να είναι απόφοιτος σχολής παιδαγωγικών, φιλοσοφικών, κοινωνικών και γενικότερα ανθρωπιστικών επιστημών.
Σε κάθε περίπτωση, όμως, χρειάζεται μεταπτυχιακή ή και ανώτερη εξειδίκευση, καλή γνώση ξένων γλωσσών και μακρόχρονη επαγγελματική εμπειρία στο αντικείμενο των δραστηριοτήτων του.
Σπουδές σε μεταπτυχιακό επίπεδο παρέχεται σε σχετικά Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών, όπως «Κοινωνικοπολιτισμική Εκπαίδευση και Κατάρτιση Εμψυχωτών».
Τομείς Απασχόλησης:
Μπορεί να απασχοληθεί στη δημόσια και ιδιωτική εκπαίδευση, σε διάφορα υπουργεία (Παιδείας, Υγείας κ.ά.), στους οργανισμούς του ευρύτερου δημόσιου τομέα της χώρας καθώς και άλλων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή εκτός αυτής, σε ερευνητικά ινστιτούτα της Ελλάδας και του εξωτερικού, σε κέντρα κοινωνικών ερευνών, σε πανεπιστημιακά ιδρύματα, σε φορείς που σχεδιάζουν και υλοποιούν προγράμματα αγωγής υγείας και διαπολιτισμικής εκπαίδευσης, σε εταιρείες εξειδικευμένων τεχνολογικών εφαρμογών και λογισμικών προγραμμάτων στο χώρο της εκπαίδευσης κ.α.
Πρόκειται για έναν τομέα που κάνει τα πρώτα βήματά του στη χώρα μας και ο συγκεκριμένος ειδικός έχει τις απαραίτητες γνώσεις και τις δεξιότητες, ώστε να ανταποκριθεί με επάρκεια στις σύγχρονες εκπαιδευτικές ανάγκες τόσο στο δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα και να εφαρμόσει με επιτυχία προγράμματα τεχνολογικής και κοινωνικής καινοτομίας και εμψύχωσης.