Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Έχεις αναρωτηθεί ποτέ ποιος βοηθά αθλητές και ασκούμενους να διαχειρίζονται το άγχος, την πίεση και τα συναισθήματά τους μέσα στον αθλητισμό;
Ο Γυμναστής – Αθλητικός Ψυχολόγος είναι ο επαγγελματίας που συνδυάζει τη γνώση της άσκησης με την ψυχολογική υποστήριξη στον αθλητισμό. Ασχολείται με τη νοητική προετοιμασία, την ενίσχυση της αυτοπεποίθησης, τη διαχείριση άγχους και τη βελτίωση της ψυχικής ανθεκτικότητας αθλητών και ασκούμενων.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Η εργασία του μοιράζεται ανάμεσα:
στους χώρους άσκησης και προπόνησης, όπου συνεργάζεται με αθλητές και προπονητές για τη βελτίωση της ψυχολογικής ετοιμότητας,
στο γραφείο ή σε συμβουλευτικό πλαίσιο, όπου εφαρμόζει τεχνικές ψυχολογικής υποστήριξης και αξιολόγησης.
Εργάζεται σε αθλητικούς συλλόγους, ομάδες υψηλού επιπέδου, ακαδημίες, κέντρα ευεξίας ή ως ελεύθερος επαγγελματίας και συνεργάζεται με γυμναστές, προπονητές και επαγγελματίες ψυχικής υγείας.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα του Γυμναστή – Αθλητικού Ψυχολόγου ταιριάζει σε μαθητές που:
ενδιαφέρονται για τον αθλητισμό και την ψυχολογία,
τους αρέσει να υποστηρίζουν και να ενθαρρύνουν άλλους,
έχουν καλή επικοινωνία και ενσυναίσθηση,
μπορούν να διαχειρίζονται συναισθηματικά φορτισμένες καταστάσεις,
τους ελκύει η ολιστική προσέγγιση της απόδοσης και της ευεξίας.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι απλή προπόνηση χωρίς ψυχολογική κατανόηση.
Δεν περιορίζεται μόνο στη θεωρητική ψυχολογία.
Δεν είναι εργασία χωρίς επιστημονική κατάρτιση και δεοντολογία.
Δεν είναι κατάλληλο για όσους δυσκολεύονται στην επικοινωνία και τη διαχείριση ανθρώπων.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις Γυμναστής – Αθλητικός Ψυχολόγος;
Για να ασκήσει κάποιος το επάγγελμα, σπουδάζει σε Τμήματα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού (ΤΕΦΑΑ) ή Ψυχολογίας και στη συνέχεια αποκτά εξειδίκευση στην αθλητική ψυχολογία. Οι σπουδές περιλαμβάνουν άσκηση, ψυχολογία, συμβουλευτική και πρακτική εφαρμογή σε αθλητικό περιβάλλον.
Πού μπορείς να δουλέψεις μετά τις σπουδές;
Οι απόφοιτοι μπορούν να εργαστούν σε αθλητικούς συλλόγους, ομάδες υψηλού επιπέδου, ακαδημίες, κέντρα ευεξίας, σχολεία ή ως ανεξάρτητοι σύμβουλοι αθλητικής ψυχολογίας. Οι προοπτικές συνδέονται με την εξειδίκευση και την αυξανόμενη σημασία της ψυχικής προετοιμασίας στον αθλητισμό.
Μικρές ερωτήσεις για να σκεφτείς
Σε ενδιαφέρει η ψυχολογία στον αθλητισμό;
Σου αρέσει να βοηθάς άλλους να διαχειρίζονται άγχος και πίεση;
Μπορείς να επικοινωνείς αποτελεσματικά με αθλητές και ομάδες;
Έχεις υπομονή και ενσυναίσθηση;
Σε ελκύει η σύνδεση ψυχικής και σωματικής απόδοσης;
Θα σου άρεσε να συμβάλλεις στη βελτίωση της αθλητικής και ψυχικής ευεξίας;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη χωρίς άγχος, όχι για να αποφασίσεις, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Περιγραφή Επαγγέλματος:
Αντικείμενο της εργασίας του είναι η έρευνα και η ανάλυση της ανθρώπινης συμπεριφοράς στα πλαίσια της άθλησης και η εξεύρεση τρόπων βοήθειας προς τους αθλούμενους για τη μεγιστοποίηση της αθλητικής τους απόδοσης και επίδοσης. Πιο συγκεκριμένα, ο γυμναστής-αθλητικός ψυχολόγος ασχολείται με την ανάπτυξη των ψυχολογικών δεξιοτήτων και ικανοτήτων των αθλουμένων που θα τους επιτρέψουν να πραγματώσουν τις αθλητικές τους δυνατότητες.
Ακόμη, πρέπει να προάγει την αυτοεκτίμηση και την αυτοπεποίθηση του κάθε αθλητή ή αθλούμενου, να φροντίζει για την καλή του διάθεση, να ενισχύει την πίστη του και να αναπτερώνει το ηθικό του. Επίσης, σε συνεργασία με άλλους επαγγελματίες (π.χ., προπονητές) ασχολείται με την ανάδειξη και την προβολή των κινήτρων που βοηθούν τους αθλητές να προσφέρουν το μέγιστο των δυνατοτήτων τους και να επιτυγχάνουν υψηλές αποδόσεις.
Για παράδειγμα, αναπτύσσει συγκεκριμένες μεθόδους (παραινέσεις, ενθαρρύνσεις, επιβραβεύσεις κ.ά.) για να προετοιμάσει ψυχολογικά τους αθλητές ή τα μέλη μιας ομάδας να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός αγώνα. Σε περίπτωση εκγύμνασης αθλητικής ομάδας έχει υποχρέωση να αλλάξει τις διαθέσεις, τα αισθήματα, τις αντιλήψεις και τις συμπεριφορές των μεμονωμένων μελών προς όφελος της ομάδας και να διαμορφώσει το κατάλληλο κλίμα αρμονικής συμβίωσης ώστε να εκπληρώσει τους στόχους της.
Τέλος, ιδιαίτερο αντικείμενο της εργασίας του είναι η ενθάρρυνση και η ψυχολογική προετοιμασία αθλητών που αντιμετωπίζουν σοβαρά συναισθηματικά και συγκινησιακά προβλήματα (π.χ., κατάθλιψη, ανορεξία, πανικό), και χρειάζονται βοήθεια για μεγάλα χρονικά διαστήματα.
Συνθήκες Εργασίας:
Εργάζεται σε ανοιχτούς και κλειστούς χώρους (γραφεία, στάδια, γήπεδα, γυμναστήρια, εργαστήρια, αίθουσες διδασκαλίας κ.ά.), όπου οι συνθήκες εργασίας ποικίλλουν ανάλογα με την ποιότητα των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού τους. Σε περίπτωση που οι εγκαταστάσεις δεν διαθέτουν την απαραίτητη υλικοτεχνική υποδομή, αντιμετωπίζει δυσκολίες στην εργασία του, γεγονός που του προκαλεί άγχος και ένταση.
Εργάζεται με βάση το ωράριο του φορέα στον οποίο απασχολείται και συνεργάζεται με άλλους επαγγελματίες (προπονητές, φυσιοθεραπευτές κ.ά.) για την εκτέλεση του έργου του. Όταν απασχολείται στο χώρο της εκπαίδευσης εργάζεται πολλές ώρες όρθιος γυμνάζοντας τους μαθητές του. Επίσης, λόγω της φύσης του επαγγέλματος και της συνεχούς σωματικής άσκησης, μπορεί να υποστεί τραυματισμούς γι’ αυτό απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή κατά την εκτέλεση της εργασίας του.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Εκτός από τις απαραίτητες γνώσεις αθλητικής ψυχολογίας και συμβουλευτικής, πρέπει να αγαπά τον αθλητισμό και να έχει συναισθηματική και ψυχική σταθερότητα. Ακόμα, πρέπει να διαθέτει υπομονή, επιμονή, να είναι παρατηρητικός, ψύχραιμος, εργατικός, μεθοδικός και να διακρίνεται για την ευσυνειδησία, τη συνέπεια και τις ηγετικές του ικανότητες.
Στα καθήκοντά του περιλαμβάνονται ακόμη η εμψύχωση και η στήριξη των αθλητών ή των αθλούμενων, ώστε να ολοκληρώνουν με επιτυχία το πρόγραμμα εκγύμνασής τους. Η ανάγκη για συνεργασία με άλλους επαγγελματίες (π.χ., προπονητές) και η συμμετοχή σε επιστημονικά συνέδρια και μελέτες, προϋποθέτει ικανότητα στις διαπροσωπικές σχέσεις, επικοινωνιακές δεξιότητες και συνεχή ενημέρωση για τις εξελίξεις στο συγκεκριμένο αντικείμενο.
Σπουδές:
Σπουδές παρέχονται στα Τμήματα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού των Α.Ε.Ι. Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα.
Απαραίτητα είναι σε μεταπτυχιακό επίπεδο τα Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών σε γνωστικά αντικείμενα, όπως «Φυσική Αγωγή και Αθλητισμός» με κατεύθυνση στην Αθλητική Ψυχολογία που προσφέρει το τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Ε.Κ.Π.Α.
Τομείς Απασχόλησης:
Εργάζεται σε αθλητικούς συλλόγους και ομάδες, γυμναστήρια, φυσικοθεραπευτήρια, ομοσπονδίες, οργανισμούς, επιχειρήσεις, δήμους κ.ά., ή ως ελεύθερος επαγγελματίας διατηρώντας δικό του γυμναστήριο.
Ακόμη, μπορεί να εργαστεί ως καθηγητής φυσικής αγωγής στην πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια εκπαίδευση, καθώς και σε σχολεία ειδικής αγωγής προσφέροντας τις υπηρεσίες του σε παιδιά με ειδικές ανάγκες.
Τέλος, μπορεί να εργαστεί ως τεχνικός σύμβουλος ή επιστημονικός συνεργάτης σε αθλητικούς οργανισμούς και συναφείς φορείς.