το άρθρο ενημερώθηκε στις : 22/09/2026
Με μία ματιά
Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας
Ίδρυμα: Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Τι σπουδάζεις: Ιστορία, αρχαιολογία και κοινωνική ανθρωπολογία με διεπιστημονική προσέγγιση
Τίτλος σπουδών: Πτυχίο Ανώτατης Εκπαίδευσης (επίπεδο 6 Εθνικού Πλαισίου Προσόντων)
Διάρκεια: 4 έτη
Τι ανοίγει μετά: Μεταπτυχιακές σπουδές και επαγγελματική δραστηριοποίηση σε εκπαίδευση, αρχαιολογική υπηρεσία, μουσεία, πολιτιστικούς και ερευνητικούς φορείς
Γιατί να σπουδάσω Ιστορία, Αρχαιολογία και Κοινωνική Ανθρωπολογία στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας;
Το Τμήμα προσφέρει σύγχρονες σπουδές που συνδέουν τη μελέτη του παρελθόντος με την κατανόηση των κοινωνιών του παρόντος, συνδυάζοντας ιστορική έρευνα, αρχαιολογική μεθοδολογία και ανθρωπολογική ανάλυση, με έμφαση στη διεπιστημονικότητα, την έρευνα πεδίου και τη διαχείριση πολιτισμικής κληρονομιάς.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Σε συναρπάζει η μελέτη των πολιτισμών και των κοινωνιών.
Θέλεις να συνδυάζεις ιστορική έρευνα και ανθρωπολογική προσέγγιση.
Σου αρέσει η ανάλυση πηγών, ευρημάτων και κοινωνικών φαινομένων.
Αναζητάς σπουδές με διεπιστημονικό και κοινωνικό προσανατολισμό.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το Τμήμα
Δεν περιορίζεται σε αποστήθιση ιστορικών δεδομένων.
Δεν αφορά μόνο ανασκαφική εργασία χωρίς κοινωνική ερμηνεία.
Απαιτεί κριτική σκέψη και συστηματική μελέτη.
Τι θα σπουδάσεις – τι θα μάθεις
Θα μελετήσεις ιστορία από την αρχαιότητα έως τη σύγχρονη εποχή.
Θα γνωρίσεις αρχαιολογική και ανθρωπολογική μεθοδολογία.
Θα ασκηθείς σε έρευνα πεδίου, εθνογραφία και τεκμηρίωση.
Θα συνδέσεις πολιτισμικά δεδομένα με κοινωνική ανάλυση.
Ποιες δεξιότητες θα αναπτύξεις
Αναπτύσσεις αναλυτική και συνθετική σκέψη.
Καλλιεργείς ερευνητικές και ερμηνευτικές δεξιότητες.
Μαθαίνεις να εργάζεσαι με πηγές, αρχεία και δεδομένα πεδίου.
Ενισχύεις διαπολιτισμική ευαισθησία και επιστημονική τεκμηρίωση.
Πού μπορεί να σε οδηγήσει το πτυχίο
Μπορείς να εργαστείς στην εκπαίδευση και την αρχαιολογική υπηρεσία.
Ανοίγονται δυνατότητες σε μουσεία, πολιτιστικούς και κοινωνικούς φορείς.
Το πτυχίο αποτελεί βάση για μεταπτυχιακές σπουδές στην ιστορία, την αρχαιολογία και την κοινωνική ανθρωπολογία.
Αν μέχρι εδώ νιώθεις ότι το Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας μπορεί να σου ταιριάζει, παρακάτω θα βρεις όλες τις επίσημες και αναλυτικές πληροφορίες για τη δομή των σπουδών, το πρόγραμμα μαθημάτων, τις κατευθύνσεις, τις επαγγελματικές προοπτικές και τις δυνατότητες συνέχισης σε ανώτερο ακαδημαϊκό επίπεδο.
Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Σπουδών
Τμήμα Ιστορίας Αρχαιολογίας & Κοινωνικής Ανθρωπολογίας (Βόλος)
Έδρα :
Διεύθυνση : Παραλιακό Συγκρότημα Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Αργοναυτών & Φιλελλήνων, 38221 Βόλος Κτήριο Γ’, Ημιόροφος
Τηλέφωνο : 2421074794, 2421074795 Fax : 2421074781
Σκοπός του τμήματος :
Το Τμήμα εκπαιδεύει τους φοιτητές στη σφαιρική κατανόηση των ιστορικών φαινομένων και στη μελέτη των υλικών καταλοίπων των ανθρώπων του παρελθόντος. Έτσι, ερευνώντας τα πολιτισμικά δείγματα του παρελθόντος εμπλουτίζεται η ιστορική γνώση του παρόντος.
Σύμφωνα με τον Οδηγό Σπουδών, σκοπός του τμήματος είναι η κατάρτιση επιστημόνων με διεπιστημονική προοπτική σε θέματα αιχμής στο πεδίο των κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών και η προετοιμασία τους για τη σύγχρονη έρευνα. Το τμήμα καταρτίζει ιστορικούς, αρχαιολόγους και κοινωνικούς ανθρωπολόγους οι οποίοι μπορούν να καλύπτουν τις ανάγκες της εκπαίδευσης, της έρευνας, της ανάδειξης και διαχείρισης της πολιτισμικής κληρονομιάς, καθώς και τις απαιτήσεις μεταγραφής των ιστορικών, αρχαιολογικών και εθνογραφικών δεδομένων στο ηλεκτρονικό περιβάλλον.
Παρέχει τη δυνατότητα στους πτυχιούχους του να στελεχώσουν τη Μέση Εκπαίδευση, ως διδακτικό προσωπικό εξειδικευμένο στη διδασκαλία της ιστορίας και των κοινωνικών επιστημών, την Αρχαιολογική Υπηρεσία και τα Μουσεία, τους φορείς ιστορικής τεκμηρίωσης και του πολιτισμού, τις επιχειρήσεις παραγωγής ηλεκτρονικού και κινηματογραφικού εκπαιδευτικού υλικού, καθώς και τα ΜΜΕ. Το Τμήμα στοχεύει στην καλλιέργεια των τριών γνωστικών αντικειμένων όχι αποκομμένα το ένα από το άλλο αλλά σε έναν πολυεπίπεδο, μεθοδολογικό και θεματικό συνδυασμό μεταξύ τους. Το πρόγραμμα σπουδών είναι προσανατολισμένο προς τη διδασκαλία νέων αντικειμένων, επί πλέον των παραδοσιακών, στοχεύοντας στη διεύρυνση της πρόσβασης στην αγορά εργασίας..
Διάρκεια σπουδών : 4 έτη (8 εξάμηνα)
Κατευθύνσεις – Επιδιωκόμενα αποτελέσματα του Προγράμματος Σπουδών:
Το Πρόγραμμα Σπουδών επιδιώκει να καταρτίζει ιστορικούς, αρχαιολόγους και κοινωνικούς ανθρωπολόγους οι οποίοι μπορούν να καλύπτουν τις ανάγκες της εκπαίδευσης, της έρευνας, της ανάδειξης και διαχείρισης της πολιτισμικής κληρονομιάς, καθώς και τις απαιτήσεις μεταγραφής των ιστορικών, αρχαιολογικών και εθνογραφικών δεδομένων στο ηλεκτρονικό περιβάλλον. Το τμήμα χορηγεί ενιαίο πτυχίο στο οποίο αναγράφεται η ειδίκευση που έχει επιλέξει ο φοιτητής και η οποία αντιστοιχεί σε μία από τις τρεις κατευθύνσεις του Τμήματος: α) Ιστορία β) Αρχαιολογία γ) Κοινωνική Ανθρωπολογία.
Το Τμήμα στοχεύει στην καλλιέργεια των τριών γνωστικών αντικειμένων όχι αποκομμένα το ένα από το άλλο αλλά σε έναν πολυεπίπεδο, μεθοδολογικό και θεματικό συνδυασμό μεταξύ τους.
1. Ιστορικοί: Δίνεται έμφαση στην κατάρτιση ιστορικών όλων των περιόδων και όλων των κατευθύνσεων της σύγχρονης έρευνας, τόσο στην ελληνική όσο και στη διεθνή ιστορική επιστήμη, ικανών να στελεχώσουν ερευνητικά κέντρα. Συγχρόνως οι ιστορικοί εκπαιδεύονται στην πρόσβαση, διαχείριση και αξιολόγηση των παρεχομένων σε ηλεκτρονικό περιβάλλον πληροφοριών αλλά και στην παραγωγή περιεχομένου για την εφαρμογή των τεχνολογιών αυτών σε όλα τα πεδία διαχείρισης πολιτισμικών αγαθών (εκπαίδευση, ερευνητικοί φορείς, μουσεία, εκδόσεις, φορείς ανάπτυξης πολιτισμικής πολιτικής κλπ.)
2. Αρχαιολόγοι: Ο τομέας αρχαιολογίας προσφέρει ένα ευρύ φάσμα μαθημάτων αρχαιολογίας και ιστορίας της τέχνης που εκτείνονται χρονολογικά από την παλαιολιθική εποχή έως τους μεταβυζαντινούς αιώνες. Το πρόγραμμα σπουδών περιλαμβάνει καταστατικά μαθήματα που απευθύνονται στους πρωτοετείς και δευτεροετείς φοιτητές, καθώς και σεμινάρια και μαθήματα κατεύθυνσης για τους φοιτητές του 3ου και 4ου έτους.
Στην κατάρτιση του προγράμματος σπουδών αρχαιολογίας δίνεται επιπλέον έμφαση στη χρήση της πληροφορικής και των νέων τεχνολογιών για την τεκμηρίωση, μελέτη και ανάδειξη του μνημειακού πλούτου. Οι πτυχιούχοι με αρχαιολογική ειδίκευση έχουν την απαραίτητη θεωρητική και πρακτική κατάρτιση ώστε να μπορούν να προσληφθούν στην Αρχαιολογική Υπηρεσία, να συμμετάσχουν σε ανασκαφές και να στελεχώσουν Μουσεία, δημόσια ή ιδιωτικά. Επίσης μπορούν να εργαστούν σε Προγράμματα Διαχείρισης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, Εργαστήρια και άλλους φορείς του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, σε Ερευνητικά Προγράμματα καθώς και σε πολιτιστικούς και εκδοτικούς οργανισμούς.
3. Κοινωνικοί Ανθρωπολόγοι: Το πρόγραμμα σπουδών στοχεύει στη διαμόρφωση δεξιοτήτων για τη διαπολιτισμική μελέτη και ανάλυση κοινωνικών και πολιτισμικών φαινομένων. Η διεπιστημονική σύνδεση με την Ιστορία και την Αρχαιολογία επιτρέπει την εφαρμογή της ανθρωπολογικής γνώσης: στην έρευνα της τοπικής ιστορίας, στην ανάλυση τοπικών κοινωνικών φαινομένων και στην ανάλυση πρωτοβουλιών για παρεμβάσεις, που απαιτούν κατανόηση της πολυ-πολιτισμικότητας (μετανάστευση, ρατσισμός, κ.τ.λ.), στην ανάλυση και αξιοποίηση πολιτισμικών αγαθών στο πλαίσιο της διαχείρισης της πολιτισμικής κληρονομιάς, στη μεταγραφή εθνογραφικών δεδομένων στο νέο ηλεκτρονικό και οπτικοακουστικό περιβάλλον. Οι πτυχιούχοι με ανθρωπολογική κατεύθυνση έχουν την κατάρτιση για να απασχοληθούν σε μουσεία, στην τοπική αυτοδιοίκηση, σε φορείς κοινωνικής παρέμβασης και σε ΜΜΕ.
Μαθησιακά αποτελέσματα του Προγράμματος Σπουδών
Το Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας έχει έντονα διεπιστημονικό χαρακτήρα και συνδυάζει τρία διακριτά αλλά αλληλοτροφοδοτούμενα επιστημονικά πεδία: την Ιστορία, την Αρχαιολογία και την Κοινωνική Ανθρωπολογία. Η εκπαίδευση καλύπτει τη μελέτη του παρελθόντος μέσα από γραπτές, υλικές, προφορικές, οπτικές και άλλες πηγές, την αρχαιολογική έρευνα και τον υλικό πολιτισμό, καθώς και την εθνογραφική διερεύνηση σύγχρονων κοινωνιών και πολιτισμικών φαινομένων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη θεωρία και μεθοδολογία των τριών επιστημών, στην κριτική προσέγγιση των πηγών, στην έρευνα πεδίου, στην παραγωγή επιστημονικού λόγου και στην κατανόηση των σχέσεων ανάμεσα σε ιστορία, κοινωνία, πολιτισμό, ταυτότητες και υλικότητα. Το Πρόγραμμα οργανώνεται σε κοινή διεπιστημονική βάση και στη συνέχεια σε τρεις κατευθύνσεις: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας.
Με την επιτυχή ολοκλήρωση του Προγράμματος Σπουδών, ο απόφοιτος ή η απόφοιτη είναι σε θέση:
Επιστημονικό πεδίο UNESCO ISCED-F: Ιστορία και αρχαιολογία
Γνώσεις
- να κατανοεί βασικές έννοιες, θεωρίες και μεθοδολογικές προσεγγίσεις της Ιστορίας, της Αρχαιολογίας και της Κοινωνικής Ανθρωπολογίας,
- να γνωρίζει σημαντικές περιόδους, γεγονότα, θεσμούς και μετασχηματισμούς της ελληνικής, ευρωπαϊκής και ευρύτερης ιστορίας από την αρχαιότητα έως τη σύγχρονη εποχή,
- να κατανοεί τις αρχές της ιστορικής έρευνας και της κριτικής αξιολόγησης γραπτών, προφορικών, οπτικών, αρχειακών και άλλων ιστορικών πηγών,
- να γνωρίζει βασικές περιόδους, θεωρίες και μεθόδους της αρχαιολογικής επιστήμης και να κατανοεί τη σημασία του υλικού πολιτισμού για τη μελέτη των κοινωνιών του παρελθόντος,
- να κατανοεί τις αρχές της αρχαιολογικής έρευνας πεδίου, της ανασκαφής, της καταγραφής και της τεκμηρίωσης αρχαιολογικών δεδομένων,
- να γνωρίζει βασικές θεωρητικές παραδόσεις της κοινωνικής και πολιτισμικής ανθρωπολογίας και τις έννοιες με τις οποίες προσεγγίζονται κοινωνικές σχέσεις και πολιτισμικές πρακτικές,
- να κατανοεί την εθνογραφική μέθοδο, τη συμμετοχική παρατήρηση, τη συνέντευξη και άλλες μεθόδους ποιοτικής κοινωνικής έρευνας,
- να κατανοεί ζητήματα κοινωνικής και πολιτισμικής ταυτότητας, φύλου, συγγένειας, μνήμης, μετανάστευσης, θρησκείας, πολιτικής, οικονομίας και καθημερινής ζωής μέσα σε συγκεκριμένα ιστορικά και κοινωνικά συμφραζόμενα,
- να κατανοεί τις σχέσεις ανάμεσα στον υλικό πολιτισμό, τη συλλογική μνήμη, την πολιτιστική κληρονομιά και τις σύγχρονες κοινωνικές χρήσεις του παρελθόντος,
- να γνωρίζει τις βασικές αρχές επιστημονικής έρευνας, βιβλιογραφικής τεκμηρίωσης, ακαδημαϊκής συγγραφής και ερευνητικής δεοντολογίας.
Δεξιότητες
- να εντοπίζει, να ταξινομεί, να διασταυρώνει και να αξιολογεί κριτικά ιστορικές, αρχαιολογικές, εθνογραφικές και ψηφιακές πηγές,
- να εφαρμόζει κατάλληλες θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στην εξέταση ιστορικών, αρχαιολογικών και ανθρωπολογικών ερωτημάτων,
- να παρατηρεί, να καταγράφει, να τεκμηριώνει και να ερμηνεύει αρχαιολογικά κατάλοιπα, αντικείμενα και άλλες εκφάνσεις του υλικού πολιτισμού,
- να συμμετέχει σε αρχαιολογική έρευνα πεδίου και να κατανοεί βασικές διαδικασίες ανασκαφής, καταγραφής, ταξινόμησης και τεκμηρίωσης ευρημάτων,
- να σχεδιάζει και να διεξάγει βασική εθνογραφική έρευνα χρησιμοποιώντας συμμετοχική παρατήρηση, συνεντεύξεις, επιτόπια καταγραφή και άλλα κατάλληλα ποιοτικά εργαλεία,
- να αναλύει αφηγήσεις, κοινωνικές πρακτικές, πολιτισμικές αναπαραστάσεις και σχέσεις εξουσίας μέσα στο ιστορικό και κοινωνικό τους πλαίσιο,
- να αναζητά και να αξιοποιεί επιστημονική βιβλιογραφία, αρχεία, βάσεις δεδομένων, συλλογές και ψηφιακές πηγές για την ανάπτυξη ερευνητικών ερωτημάτων,
- να συνδυάζει γραπτές, υλικές, προφορικές και εθνογραφικές πηγές και να αξιοποιεί τη συμπληρωματικότητα διαφορετικών επιστημονικών προσεγγίσεων,
- να εκπονεί επιστημονικά τεκμηριωμένες εργασίες με σαφή δομή, επιχειρηματολογία, αναστοχαστική χρήση της μεθοδολογίας και ορθή τεκμηρίωση,
- να επικοινωνεί ερευνητικά αποτελέσματα προφορικά, γραπτά και ψηφιακά σε επιστημονικό, εκπαιδευτικό, πολιτιστικό και ευρύτερο κοινό.
Ικανότητες
- να συνδυάζει ιστορικές, αρχαιολογικές και ανθρωπολογικές οπτικές για την πολυδιάστατη κατανόηση ανθρώπινων κοινωνιών στο παρελθόν και το παρόν,
- να διαμορφώνει ανεξάρτητες και τεκμηριωμένες κρίσεις, διακρίνοντας μεταξύ τεκμηρίου, ερμηνείας, θεωρητικής υπόθεσης και κοινωνικής αναπαράστασης,
- να αξιολογεί κριτικά την αξιοπιστία, την προέλευση, τα κενά και τις πιθανές μεροληψίες διαφορετικών κατηγοριών πηγών και ερευνητικών δεδομένων,
- να αναγνωρίζει ότι ο ερευνητής συμμετέχει στη διαδικασία παραγωγής γνώσης και να εφαρμόζει αναστοχαστική στάση κατά την ιστορική, αρχαιολογική και εθνογραφική έρευνα,
- να εργάζεται αυτόνομα και υπεύθυνα σε ερευνητικά, αρχαιολογικά, αρχειακά, μουσειακά, εκπαιδευτικά, κοινωνικά και πολιτιστικά περιβάλλοντα,
- να συνεργάζεται αποτελεσματικά σε διεπιστημονικές ομάδες και σε έρευνες που απαιτούν συνδυασμό ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών,
- να προσεγγίζει με επιστημονική και δεοντολογική υπευθυνότητα ανθρώπινες κοινότητες, προσωπικές μαρτυρίες, πολιτισμικές ταυτότητες, αρχαιολογικά ευρήματα και πολιτιστική κληρονομιά,
- να κατανοεί και να σέβεται την κοινωνική και πολιτισμική διαφορετικότητα, αποφεύγοντας ανιστορικές, εθνοκεντρικές ή στερεοτυπικές ερμηνείες,
- να αξιοποιεί κριτικά ψηφιακές τεχνολογίες και νέα ερευνητικά εργαλεία, διατηρώντας την επιστημονική και δεοντολογική ευθύνη για την παραγωγή και ερμηνεία της γνώσης,
- να αναλαμβάνει την ευθύνη για τη συνεχή επιστημονική και επαγγελματική του ανάπτυξη στα πεδία της Ιστορίας, της Αρχαιολογίας και της Κοινωνικής Ανθρωπολογίας.
Κατεύθυνση Ιστορίας
- να εμβαθύνει στη θεωρία και μεθοδολογία της ιστορικής επιστήμης και να αξιοποιεί κριτικά διαφορετικές κατηγορίες ιστορικών πηγών,
- να εξετάζει ιστορικά φαινόμενα σε μεγάλο χρονικό εύρος και να τα εντάσσει σε ελληνικά, ευρωπαϊκά, μεσογειακά και ευρύτερα συμφραζόμενα,
- να αναλύει πολιτικές, κοινωνικές, οικονομικές και πολιτισμικές διαδικασίες και τις σχέσεις μεταξύ δομών, γεγονότων, συλλογικοτήτων και ανθρώπινης δράσης,
- να συγκρίνει διαφορετικές ιστοριογραφικές προσεγγίσεις και να αξιολογεί κριτικά τον τρόπο με τον οποίο συγκροτούνται και μεταβάλλονται οι ερμηνείες του παρελθόντος,
- να σχεδιάζει και να εκπονεί ιστορική έρευνα αξιοποιώντας αρχειακές, γραπτές, προφορικές και ψηφιακές πηγές,
- να συνθέτει τεκμηριωμένο ιστορικό λόγο και να μεταδίδει ιστορική γνώση σε ερευνητικά, εκπαιδευτικά, αρχειακά, μουσειακά και δημόσια περιβάλλοντα.
Κατεύθυνση Αρχαιολογίας
- να εμβαθύνει στη θεωρία και μεθοδολογία της αρχαιολογικής επιστήμης και στη μελέτη του υλικού πολιτισμού διαφορετικών περιόδων,
- να αναγνωρίζει, να χρονολογεί, να ταξινομεί και να ερμηνεύει αρχαιολογικά κατάλοιπα, μνημεία, αντικείμενα και άλλες κατηγορίες υλικών τεκμηρίων,
- να εφαρμόζει βασικές αρχές και τεχνικές αρχαιολογικής έρευνας πεδίου, ανασκαφής, καταγραφής και τεκμηρίωσης,
- να συνδέει τα υλικά κατάλοιπα με την κοινωνική, οικονομική, πολιτική, τεχνολογική και πολιτισμική οργάνωση των κοινωνιών που τα δημιούργησαν και τα χρησιμοποίησαν,
- να συνδυάζει αρχαιολογικά δεδομένα με ιστορικές, ανθρωπολογικές και άλλες επιστημονικές προσεγγίσεις για την ερμηνεία του παρελθόντος,
- να συμβάλλει στην επιστημονική έρευνα, τεκμηρίωση, προστασία και δημόσια παρουσίαση αρχαιολογικών χώρων, μνημείων, αντικειμένων και συλλογών.
Κατεύθυνση Κοινωνικής Ανθρωπολογίας
- να εμβαθύνει στις βασικές θεωρητικές παραδόσεις και στις σύγχρονες προσεγγίσεις της κοινωνικής και πολιτισμικής ανθρωπολογίας,
- να σχεδιάζει και να διεξάγει εθνογραφική έρευνα με συμμετοχική παρατήρηση, συνεντεύξεις και άλλες ποιοτικές μεθόδους,
- να αναλύει κοινωνικές σχέσεις, πολιτισμικές πρακτικές, ταυτότητες και μορφές συλλογικής ζωής μέσα στο συγκεκριμένο ιστορικό και κοινωνικό τους πλαίσιο,
- να διερευνά κριτικά ζητήματα φύλου, συγγένειας, μετανάστευσης, μνήμης, θρησκείας, πολιτικής, οικονομίας και άλλων πεδίων της σύγχρονης κοινωνικής ζωής,
- να αναστοχάζεται τη θέση του ερευνητή, τις σχέσεις που αναπτύσσονται στο πεδίο και τις δεοντολογικές συνέπειες της παραγωγής και δημοσιοποίησης εθνογραφικής γνώσης,
- να συνθέτει εθνογραφικό και αναλυτικό λόγο που αποδίδει την πολυπλοκότητα διαφορετικών κοινωνικών κόσμων χωρίς απλουστευτικές ή στερεοτυπικές γενικεύσεις.
Σημείωση τεκμηρίωσης:
Η παρουσίαση βασίζεται στον ισχύοντα Οδηγό Σπουδών. Η επιλογή, η ομαδοποίηση και η διατύπωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων αποτελούν συνθετική επεξεργασία του mysep, σύμφωνα με το Ελληνικό Πλαίσιο Προσόντων και τους περιγραφικούς δείκτες του Δουβλίνου.
Ενδεικτικά Μαθήματα :
Εισαγωγή στον Προϊστορικό Πολιτισμό, Εισαγωγή στην Ελληνική Κλασική Αρχαιολογία, Εισαγωγή στη Χριστιανική και Βυζαντινή Αρχαιολογία, Προϊστορικές Κοινωνίες του Αιγαίου και της Βαλκανικής, Τοπογραφία: Ιερά Ολυμπίας, Δελφών, Δήλου, Αττικής Υστεροβυζαντινή Αρχαιολογία, Αρχιτεκτονική της αρχαϊκής και Κλασικής Εποχής, Παλαιοχριστιανική Αρχαιολογία, Μεσοβυζαντινή Αρχαιολογία, Υστεροβυζαντινή Αρχαιολογία Δημόσιος και Ιδιωτικός Βίος στην Αρχαία Ελλάδα, Αρχαία Ελληνική Επιγραφή, Θέματα στην Αρχαία Ελληνική Αγγειογραφία, Αρχιτεκτονική (Διαχρονικά), Θέματα Ζωγραφικής Παλαιογραφία-Κωδικολογία Βιοαρχαιολογία – Αρχαίο Περιβάλλον, Οικονομία-Νομισματική, Αρχαία Ελληνική Θρησκεία, Φροντιστήριο Αρχαίας Ελληνικής Αγγειογραφίας, Παλαιοχριστιανική Γλυπτική – Μικροτεχνία, Μνημειακή Τοπογραφία Κωνσταντινουπόλεως, Παλαιογραφία – Κωδικολογία.
Αναλυτικά όλα τα μαθήματα ανά κατεύθυνση: Πρόγραμμα Σπουδών
Περισσότερα στοιχεία :
Ηλεκτρονική διεύθυνση του τμήματος: http://www.ha.uth.gr
Οδηγός σπουδών του τμήματος Ιστορίας Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας (ακαδ. έτος 2025-2026)
Τι άλλο πρέπει να ξέρω :
Επαγγελματικά Δικαιώματα – Προοπτικές :
Οι πτυχιούχοι μπορούν να καλύψουν θέσεις εργασίας σε τομείς ανάλογους με τις σπουδές και την εξειδίκευσή τους. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι μπορούν να απασχοληθούν στον δημόσιο και ιδιωτικό Τομέα:
ως αρχαιολόγοι στην αρχαιολογική υπηρεσία
ως στελέχη σε θέσεις σχετικές με το αντικείμενο των σπουδών τους σε κέντρα αρχειοθέτησης και τεκμηρίωσης, βιβλιοθήκες, στις κρατικές πινακοθήκες και μουσεία
στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση
σε ερευνητικά – επιστημονικά ή πολιτιστικά ιδρύματα
στη συντήρηση, παρουσίαση και διεύθυνση συλλογών ή μουσείων
στη συγγραφή αρχαιολογικών κειμένων, κ.α.
Επαγγελματικά Δικαιώματα :
Τα επαγγελματικά δικαιώματα των Αρχαιολόγων, έχουν κατοχυρωθεί και ορίζονται ρητά, σύμφωνα με το Π.Δ. 941/77 (ΦΕΚ 320 τ.Α΄/17.10.77).
Τα επαγγελματικά δικαιώματα του ιστορικού είναι τα αντίστοιχα του εργασιακού τους περιβάλλοντος και καθεστώτος. Όταν εργάζεται σε σχολεία της Δευτεροβάθμιας Δημόσιας Εκπαίδευσης ως εκπαιδευτικός, τα επαγγελματικά τους δικαιώματα προβλέπονται από τον Ν. 1566/1985, άρθρο 14, (ΦΕΚ 167/τ.Α/1985) και από τον Δημοσιοϋπαλληλικό Κώδικα και τον Διαρκή Εκπαιδευτικό Κώδικα.
Όταν εργάζεται στην ιδιωτική εκπαίδευση, τα επαγγελματικά του δικαιώματα προβλέπονται, εκτός από τον Ν. 1566/1985, άρθρο 14, (ΦΕΚ 167/τ.Α/1985), και από τις συμβάσεις εργασίας μεταξύ εργοδοτών Σχολαρχών και Ομοσπονδίας Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Λειτουργών Ελλάδας.
Μεταπτυχιακές σπουδές του τμήματος :
Το τμήμα προσφέρει τα παρακάτω Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών:
ΠΜΣ : Διεπιστημονικές Προσεγγίσεις στις Ιστορικές, Αρχαιολογικές και Ανθρωπολογικές Σπουδές
ΠΜΣ : Αρχαιολογία Πεδίου και Υλικός Πολιτισμός
ΠΜΣ : Σπουδές στην κινητικότητα.
ΔΠΜΣ: Αρχαιολογία Πεδίου στην Ελλάδα: Διεπιστημονικότητα και Τεχνολογίες Αιχμής
Σχετικά επαγγέλματα:
Καθηγητής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης
Φιλόλογος – Ερευνητής Θεάτρου και Κινηματογράφου
Κοινωνικός Ανθρωπολόγος – Ειδικός Ερευνητής Φυλετικών Θεμάτων
Ιστορικός Ελληνοαραβικών Σπουδών
Ιστορικός με Ειδίκευση στη Μεθοδολογία Κριτικής και Έκδοσης των Ιστορικών Πηγών
Ιστορικός, Αρχαιολόγος και Ειδικός Διαχείρισης Πολιτισμικών Αγαθών
Ανθεκτικότητα απέναντι στην Τεχνητή Νοημοσύνη
Οι επαγγελματικές και ερευνητικές διαδρομές που συνδέονται με την Ιστορία, την Αρχαιολογία και την Κοινωνική Ανθρωπολογία παρουσιάζουν υψηλή ανθεκτικότητα απέναντι στην Τεχνητή Νοημοσύνη, επειδή και τα τρία πεδία βασίζονται σε ερμηνεία που εξαρτάται από το συγκεκριμένο ιστορικό, υλικό ή κοινωνικό πλαίσιο. Ο ιστορικός χρειάζεται να διασταυρώνει πηγές και να αξιολογεί διαφορετικές ερμηνείες, ο αρχαιολόγος εργάζεται με πραγματικά κατάλοιπα, ανασκαφές και υλικό πολιτισμό, ενώ ο κοινωνικός ανθρωπολόγος πραγματοποιεί επιτόπια εθνογραφική έρευνα και αναπτύσσει σχέσεις εμπιστοσύνης με ανθρώπους και κοινότητες. Η συμμετοχική παρατήρηση, η κατανόηση μη λεκτικών συμπεριφορών, η προσαρμογή σε απρόβλεπτες καταστάσεις του πεδίου και η διαχείριση ευαίσθητων δεοντολογικών ζητημάτων απαιτούν ανθρώπινη παρουσία, αναστοχασμό και ευθύνη που δεν μπορούν να μεταβιβαστούν απλώς σε ένα σύστημα ΤΝ.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί, ωστόσο, να υποστηρίξει σημαντικά την έρευνα: να επιταχύνει τη βιβλιογραφική και αρχειακή αναζήτηση, τη μεταγραφή και αρχική κωδικοποίηση συνεντεύξεων, την ταξινόμηση μεγάλων συλλογών κειμένων και εικόνων, τη δημιουργία μεταδεδομένων και την πρώτη οργάνωση ιστορικού, αρχαιολογικού ή εθνογραφικού υλικού. Αυτό αυξάνει την ανάγκη για αποφοίτους που μπορούν να ελέγχουν την αξιοπιστία και την προέλευση των αποτελεσμάτων, να αναγνωρίζουν μεροληψίες και κατασκευασμένες πληροφορίες και να προστατεύουν προσωπικά ή ευαίσθητα δεδομένα. Ειδικά στην ανθρωπολογική έρευνα, η χρήση ΤΝ απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή στη συναίνεση, την ιδιωτικότητα και στον κίνδυνο να χαθεί το κοινωνικό πλαίσιο μιας μαρτυρίας. Η διεπιστημονική εκπαίδευση του Τμήματος στην κριτική των πηγών, στην έρευνα πεδίου και στον αναστοχασμό αποτελεί επομένως ισχυρή βάση για την υπεύθυνη αξιοποίηση της ΤΝ ως ερευνητικού εργαλείου και όχι ως υποκατάστατου της επιστημονικής κρίσης.
.
Μετεγγραφές Φοιτητών: Αντίστοιχα τμήματα άλλων Α.Ε.Ι. με βάση το ΦΕΚ 3536 τ.Β’/17.06.2026
Ιστορίας και Αρχαιολογίας (Ιωάννινα) – Παν. Ιωαννίνων
Ιστορίας και Αρχαιολογίας (Θεσσαλονίκη) – Α.Π.Θ.
Ιστορίας και Αρχαιολογίας (Αθήνα) – Ε.Κ.Π.Α.
Ιστορίας και Αρχαιολογίας (Ρέθυμνο) – Παν. Κρήτης
Ιστορίας Αρχαιολογίας και Διαχείρισης Πολιτισμικών Αγαθών (Καλαμάτα) – Παν. Πελοποννήσου
επίσης
Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας (Μυτιλήνη) – Πανεπιστήμιο Αιγαίου
Κοινωνικής Ανθρωπολογίας (Αθήνα) – Πάντειο Παν.
Σχετικές Επαγγελματικές Οργανώσεις :
Στατιστικά στοιχεία Βάσεων Εισαγωγής
Πανελλαδικές 2026
Κωδικός Μηχανογραφικού : 0177
Συντελεστής Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής : 0,80
Προβλεπόμενες Θέσεις εισακτέων ακαδ. έτος 2026-2027: 112
Υπολογισμός Μορίων – Συντελεστές βαρύτητας πανελλαδικά εξεταζόμενων μαθημάτων
Γενικό Λύκειο
1ο Επιστημονικό πεδίο: Ανθρωπιστικές, Νομικές & Πολιτικές Επιστήμες
Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία : 25 %
Αρχαία Ελληνικά : 25 %
Ιστορία : 25 %
Λατινικά : 25 %
Γενικό Λύκειο (με 90%):
Βαθμολογία Πρώτου Εισαγόμενου 2026 : 16.800
Βαθμολογία Τελευταίου Εισαγόμενου 2026 : 9.675
Επαγγελματικό Λύκειο:
Δεν προβλέπεται πρόσβαση στους αποφοίτους των Επαγγελματικών Λυκείων για το ανωτέρω τμήμα.
Διαχρονική Εξέλιξη των Βάσεων Εισαγωγής Μαθητών Γενικού Λυκείου (GEL) με το 90%
Διαχρονική Εξέλιξη του Αριθμού των Εισακτέων
Εν κατακλείδι:
Αν αγαπάς την Ιστορία, σε συναρπάζει η ανασκαφή του παρελθόντος και σε ενδιαφέρει να κατανοήσεις πώς σκέφτονται και ζουν οι άνθρωποι διαφορετικών εποχών και πολιτισμών, τότε αυτό το τμήμα σου ταιριάζει. Οι σπουδές σου θα κινηθούν ανάμεσα στην Ιστορία, την Αρχαιολογία και την Κοινωνική Ανθρωπολογία, δίνοντάς σου τη δυνατότητα να δεις τον κόσμο μέσα από πολλές επιστημονικές ματιές.
Είναι ιδανικό για νέους που έχουν περιέργεια, αναλυτική σκέψη και σεβασμό στην πολιτιστική κληρονομιά. Αν θέλεις να εργαστείς σε μουσεία, εκπαιδευτικά ιδρύματα, ανασκαφές, πολιτιστικά προγράμματα, ή ερευνητικά έργα που συνδέουν το παρελθόν με το παρόν, τότε το Τμήμα Ιστορίας Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας μπορεί να ανοίξει για εσένα ένα πλούσιο πεδίο γνώσης και δημιουργίας.