Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Ποιος «ζωντανεύει» την ιστορία ενός τόπου και τη μετατρέπει σε εμπειρία για τον επισκέπτη;
Ο Ξεναγός είναι ο επαγγελματίας που αναλαμβάνει την περιήγηση και την ενημέρωση επισκεπτών και τουριστών σε αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία, μουσεία και φυσικά αξιοθέατα, εξηγώντας την ιστορία, την πολιτιστική σημασία και τις ιδιαιτερότητες κάθε τόπου.
Τι κάνει στην πράξη και πού εργάζεται;
Ο ξεναγός:
συνοδεύει ομάδες τουριστών από τα ξενοδοχεία στους χώρους επίσκεψης,
παρουσιάζει την ιστορία, τη μυθολογία και την αρχιτεκτονική των μνημείων,
εξηγεί τα ήθη, τα έθιμα και τη σύγχρονη ζωή της περιοχής,
απαντά σε ερωτήσεις και απορίες των επισκεπτών,
συντονίζει το πρόγραμμα της εκδρομής (ημερήσιο ή πολυήμερο),
συνοδεύει την ομάδα σε μετακινήσεις, εστιατόρια και χώρους διαμονής,
ενίοτε αναλαμβάνει ρόλο εμψυχωτή σε πολιτιστικές εκδηλώσεις.
Συνεργάζεται με τουριστικά γραφεία και πρακτορεία και μπορεί να εργάζεται είτε ως ελεύθερος επαγγελματίας είτε με σχέση εξαρτημένης εργασίας.
Συνθήκες εργασίας
Το επάγγελμα έχει έντονα εποχιακό χαρακτήρα, με αυξημένη απασχόληση κατά την τουριστική περίοδο και περιορισμένη δραστηριότητα τους χειμερινούς μήνες.
Χαρακτηρίζεται από:
συνεχή μετακίνηση και πολύωρο περπάτημα,
εργασία σε εξωτερικούς χώρους και αντίξοες καιρικές συνθήκες,
πολύωρη ομιλία και έντονη χρήση της φωνής,
ακανόνιστο ωράριο, συχνά χωρίς σταθερές ημέρες αργίας,
πιθανές διανυκτερεύσεις εκτός τόπου κατοικίας.
Παρά τις απαιτήσεις, αποτελεί ένα δυναμικό και δημιουργικό επάγγελμα, ιδιαίτερα όταν οι ομάδες και οι εμπειρίες διαφέρουν κάθε φορά.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα ταιριάζει σε νέους που:
αγαπούν την ιστορία, τον πολιτισμό και τα ταξίδια,
διαθέτουν άνεση στον προφορικό λόγο και καλή άρθρωση,
έχουν κοινωνικότητα και ευχάριστη παρουσία,
οργανώνουν και συντονίζουν ομάδες με αποτελεσματικότητα,
αντιμετωπίζουν απρόοπτα με ψυχραιμία,
γνωρίζουν ξένες γλώσσες και απολαμβάνουν τη διαπολιτισμική επικοινωνία.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι απλή απαγγελία πληροφοριών από βιβλίο.
Δεν είναι σταθερή εργασία γραφείου.
Δεν είναι κατάλληλο για άτομα που δυσκολεύονται να μιλούν μπροστά σε κοινό.
Σπουδές
Σπουδές πραγματοποιούνται στις Σχολές Ξεναγών.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει μαθήματα όπως:
Αρχαιολογία (Προϊστορική, Κλασική, Βυζαντινή),
Ιστορία της Τέχνης και της Αρχιτεκτονικής,
Αρχαία και Νεότερη Ελληνική Ιστορία,
Μυθολογία και Λαογραφία,
Θρησκειολογία,
Ορθοφωνία και Τεχνική Ξενάγησης,
Τουριστική Ψυχολογία και Νομοθεσία,
Πρώτες Βοήθειες,
Οικολογία και Προστασία Περιβάλλοντος.
Η γνώση δύο ή περισσότερων ξένων γλωσσών αποτελεί βασική προϋπόθεση.
Τομείς Απασχόλησης
Ο ξεναγός μπορεί να απασχοληθεί:
σε υπηρεσίες του ΕΟΤ,
σε μεγάλα ταξιδιωτικά πρακτορεία,
ως ελεύθερος επαγγελματίας συνεργαζόμενος με τουριστικά γραφεία,
σε ξενοδοχειακές μονάδες,
σε εταιρείες που παρέχουν εξατομικευμένες υπηρεσίες σε επισκέπτες.
Λίγες ερωτήσεις για να το σκεφτείς
Σου αρέσει να μιλάς μπροστά σε ομάδες ανθρώπων;
Αντέχεις την πολύωρη ορθοστασία και τις μετακινήσεις;
Θα σε ενδιέφερε να εκπροσωπείς τον πολιτισμό της χώρας σου σε επισκέπτες από όλο τον κόσμο;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Ορισμός:
Ο ξεναγός συνοδεύει και ενημερώνει τους τουρίστες σχετικά με τα αξιοθέατα ή τις αρχαιότητες μιας περιοχής που επισκέπτονται. Σε ορισμένες περιπτώσεις αναλαμβάνει ρόλο εμψυχωτή για τη ψυχαγωγία ομάδων τουριστών που παρακολουθούν πολιτιστικά δρώμενα.
Περιγραφή:
Ο ξεναγός φέρνει σε καθημερινή επαφή όσους το ασκούν, με συνανθρώπους τους από διαφορετικές χώρες και διαφορετικούς πολιτισμούς.
Συγκεκριμένα ο ξεναγός, συνοδεύει συνήθως ομάδες τουριστών από τα ξενοδοχεία στους τόπους που θέλουν να επισκεφθούν. Τους κατευθύνει σε συγκεκριμένους χώρους και τους εξηγεί αναλυτικά τι ακριβώς είναι αυτό που βλέπουν, ποια είναι η ιστορία του, ποια είναι η αξία του και η σημασία του για τον άνθρωπο και τον πολιτισμό. Συχνά αναφέρεται σε παραδόσεις, εξηγεί ήθη και έθιμα των ντόπιων κατοίκων και απαντά σε ερωτήσεις και απορίες των επισκεπτών.
Προϋποθέσεις άσκησης: Χρειάζεται άδεια άσκησης επαγγέλματος την οποία χορηγεί ο Ε.Ο.Τ.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Η αγάπη για τη φύση, τα ταξίδια και την παράδοση, η κοινωνικότητα, η ευχάριστη παρουσία, η ευγένεια και οι οργανωτικές ικανότητες είναι προσόντα που τον χαρακτηρίζουν. Επίσης πρέπει να είναι πρόθυμος στο να πληροφορεί και να εξυπηρετεί τους επισκέπτες που συνοδεύει, να έχει καλή μνήμη, υπομονή και επιμονή αλλά και την ικανότητα να αντιμετωπίζει πιθανές δυσκολίες στα μεταφορικά μέσα ή στα ξενοδοχεία, αποτελούν βασικά προσωπικά χαρακτηριστικά εκείνου που θα ασκήσει το επάγγελμα του ξεναγού.
Παράλληλα δε, η αμεσότητα στην επικοινωνία, η ζωντάνια, το κέφι, η καλή άρθρωση και η σαφήνεια του προφορικού λόγου, η γλαφυρότητα στις περιγραφές, η ικανότητα να ψυχολογεί τους ανθρώπους και να διακρίνει συμπεριφορές, προβλέποντας τις αντιδράσεις, τα ενδιαφέροντα και τις ανάγκες τους, όπως επίσης η συλλογική λειτουργία και ο συντονισμός των ομάδων που συνοδεύει και ξεναγεί, αποτελούν αναγκαία εφόδια για μια καλή σταδιοδρομία.
Ακόμη, η ευρεία μόρφωση, η γνώση δύο ή και περισσοτέρων ξένων γλωσσών, η βαθιά γνώση για την ιστορία, τη σύγχρονη ζωή των τόπων που ξεναγεί καθώς και των εκθεμάτων που επισκέπτονται οι τουρίστες, η γεωγραφία, οι έγκυρες και ακριβείς πληροφορίες για όσα συμβαίνουν ή προσφέρονται στον τόπο εργασίας του και αφορούν άμεσα ή έμμεσα τους ξένους επισκέπτες, συμβάλλουν στην επιτυχή και αποδοτική άσκηση του επαγγέλματός του.
Σπουδές:
Σπουδές ξεναγού μπορούν να γίνουν στις Σχολές Ξεναγών.
Το πρόγραμμα σπουδών στις Σχολές Ξεναγών περιλαμβάνει τα εξής μαθήματα: Προϊστορική Αρχαιολογία, Κλασική Αρχαιολογία, Βυζαντινή Αρχαιολογία, Ιστορία της Τέχνης, Βοτανική Γεωγραφία, Γεωλογία – Παλαιοντολογία, Ελληνική Κοινωνία, Ελληνική Οικονομία, θρησκειολογία, Λαογραφία- Λαϊκή Τέχνη, Νεοελληνική Λογοτεχνία, Αρχαία Ελληνική Μυθολογία, Ιστορία Αρχ. Ελληνικού θεάτρου, Ιστορία ελληνικής μουσικής & χορών, Ιστορία Νεώτερης Ελληνικής Αρχιτεκτονικής, Ρυθμολογία, Οικολογία – Προστασία Περιβάλλοντος, Ορθοφωνία, Πρώτες βοήθειες, Τεχνική Ξενάγησης, Φραγκοκρατία, Τουριστική Ψυχολογία, Ιστορία Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας, Χριστιανική Λατρεία & Εικονογραφία, Τουριστική και Αρχ/κή Νομοθεσία, Αρχαία Ιστορία, Βυζαντινή Ιστορία και Νεότερη Ιστορία.
Σπουδαιότητα:
Το επάγγελμα απαιτεί ζωντάνια, κέφι και κοινωνικότητα από αυτόν που το ασκεί. Ο ξεναγός χρειάζεται να είναι ομιλητικός, να μπορεί να χειρίζεται άνετα το λόγο, να έχει σαφήνεια στον προφορικό λόγο και γλαφυρότητα στις περιγραφές χωρίς να εμπλέκεται σε φλύαρες περιγραφές λεπτομερειών που δεν μπορούν να συγκρατήσουν οι τουρίστες. Οφείλει να είναι ευγενικός, ήρεμος, φιλικός, πρόσχαρος, υπομονετικός, πρόθυμος να πληροφορήσει και να εξυπηρετήσει τους επισκέπτες που συνοδεύει.
Ακόμη, πρέπει να έχει βαθιά γνώση για την ιστορία, τη γεωγραφία αλλά και τη σύγχρονη ζωή των τόπων που ξεναγεί, καθώς και των εκθεμάτων που επισκέπτονται οι τουρίστες. Χρειάζεται να διαθέτει ποικίλες, έγκυρες και ακριβείς πληροφορίες για όσα συμβαίνουν ή προσφέρονται στον τόπο εργασίας του και αφορούν άμεσα ή έμμεσα τους ξένους επισκέπτες.
Ο ξεναγός πρέπει να γνωρίζει άριστα περισσότερες από μία ξένες γλώσσες.
Η ικανότητα να ψυχολογεί ανθρώπινους χαρακτήρες, να διακρίνει συμπεριφορές και να προβλέπει τις αντιδράσεις ή τα ενδιαφέροντα και τις ανάγκες τους, συμβάλλει στην επιτυχή και αποδοτική άσκηση του επαγγέλματος του. Το ίδιο χρήσιμο είναι να μπορεί να λειτουργεί συλλογικά και να συντονίζει τις κοινωνικές ομάδες, έχοντας το χάρισμα της αμεσότητας στην επικοινωνία.
Περιβάλλον ενασχόλησης:
Ο ξεναγός μπορεί να απασχοληθεί σε υπηρεσίες του Ε.Ο.Τ., σε μεγάλα ταξιδιωτικά πρακτορεία με σχέση εξαρτημένης εργασίας και ως ελεύθερος επαγγελματίας μπορεί να συνεργάζεται με τουριστικά πρακτορεία ή με τις υπηρεσίες του Ε.Ο.Τ.
Οι απόφοιτοι των Σχολών της Αθήνας και Θεσσαλονίκης μπορούν να ασκήσουν το επάγγελμα σε όλη τη χώρα. Οι απόφοιτοι των Περιφερειακών Σχολών μπορούν να το ασκήσουν μόνο στην περιφέρεια όπου βρίσκεται η έδρα της Σχολής.
Επαγγελματικές συνθήκες:
Η εργασία των ξεναγών είναι μερικές φορές κουραστική, αφού υποχρεώνονται να οργανώνουν διάφορες δραστηριότητες στα πλαίσια της ξενάγησης και να μιλούν αρκετές ώρες και σε ξένες γλώσσες. Ταξιδεύουν, περπατούν και κινούνται συνεχώς μαζί με τους τουρίστες.
Τα πρόσωπα που συναντούν και τα μέρη που επισκέπτονται είναι κάθε φορά διαφορετικά και τους προσφέρουν ξεχωριστές εμπειρίες, με αποτέλεσμα το επάγγελμά τους να γίνεται ιδιαίτερα ενδιαφέρον.
Πολλές φορές εργάζονται και τις αργίες, ή αναγκάζονται να διανυκτερεύσουν μακριά από τον τόπο της μόνιμης κατοικίας τους. Μετακινούνται με τα τουριστικά λεωφορεία για πολλές ώρες και συχνά χρειάζεται να ξεκινούν πολύ νωρίς ώστε να προλάβουν να ολοκληρώσουν το πρόγραμμα επίσκεψης στους αρχαιολογικούς χώρους, μουσεία κλπ., όπου συνοδεύουν την ομάδα των τουριστών.
Επαγγελματικές οργανώσεις: Το επάγγελμά του, εκπροσωπείται από το Σωματείο Ξεναγών.
Γενικά σχόλια:
Το επάγγελμα του ξεναγού είναι ενδιαφέρον, ασκείται από άτομα που αγαπούν την ιστορία, τη φύση, τη παράδοση, τις κοινωνικές επαφές, τις συχνές μετακινήσεις και τα ταξίδια.
Ο ξεναγός χρειάζεται να βρίσκει τρόπους για να κινεί τη προσοχή και το ενδιαφέρον του ακροατηρίου του, ώστε η ξενάγηση να μη γίνεται κουραστική ή ανιαρή.