Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Έχεις αναρωτηθεί ποιος δίνει “φωνή” στη λατρεία μέσα στον ναό;
Ο Ιεροψάλτης είναι ο εκκλησιαστικός μουσικός που ψάλλει τους ύμνους και τα τροπάρια κατά τη διάρκεια των ιερών ακολουθιών. Με τη φωνή και τη γνώση της βυζαντινής μουσικής, συμβάλλει ουσιαστικά στο πνευματικό κλίμα της λατρείας.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Η εργασία του πραγματοποιείται κυρίως σε ιερούς ναούς και σε χώρους τέλεσης μυστηρίων.
Συμμετέχει στις ιερές ακολουθίες (Θεία Λειτουργία, εσπερινοί, όρθροι, μυστήρια), ψάλλοντας εκκλησιαστικούς ύμνους και τροπάρια. Χρησιμοποιεί βιβλία βυζαντινής μουσικής και λειτουργικά βιβλία, καθώς και τεχνικό εξοπλισμό όπως τονοδότη και μικροφωνικές εγκαταστάσεις.
Συνεργάζεται με τον ιερέα και τον έτερο ιεροψάλτη (δεξιό ή αριστερό), ενώ συχνά συμμετέχει και σε χορωδίες. Αν είναι πτυχιούχος, μπορεί να διδάσκει σε μουσικά σχολεία ή ωδεία.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα του Ιεροψάλτη ταιριάζει σε νέους που:
αγαπούν τη βυζαντινή μουσική και την εκκλησιαστική παράδοση,
διαθέτουν φωνητικές ικανότητες και «μουσικό αυτί»,
έχουν υπομονή και διάθεση για πολύχρονη μαθητεία,
διακρίνονται για ήθος και συνέπεια,
μπορούν να συνεργάζονται αρμονικά με άλλους.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι απλώς τραγούδι.
Δεν είναι εργασία με καθημερινό σταθερό ωράριο.
Δεν είναι κατάλληλο για όσους δεν επιθυμούν πολύωρη ορθοστασία.
Δεν είναι επάγγελμα χωρίς απαιτήσεις σε θεωρητική και πρακτική κατάρτιση.
Τι σπουδάζεις για να γίνεις Ιεροψάλτης;
Συναφείς πανεπιστημιακές σπουδές προσφέρονται σε Τμήματα Μουσικών Σπουδών Α.Ε.Ι., καθώς και στο Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, όπου υπάρχει κατεύθυνση Βυζαντινής Μουσικής.
Θεωρητικές και πρακτικές σπουδές παρέχονται επίσης σε Ανώτερες Εκκλησιαστικές Ακαδημίες, Εκκλησιαστικά Γυμνάσια και Λύκεια, Μουσικά Γυμνάσια και Λύκεια, Ι.Ε.Κ., ωδεία, δημοτικές μουσικές σχολές και στο Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης.
Για την ανάληψη υπεύθυνης θέσης σε ναό απαιτείται πολυετής μαθητεία και εξάσκηση.
Πού μπορείς να δουλέψεις μετά;
Ο Ιεροψάλτης μπορεί να εργαστεί:
σε ιερούς ναούς ως δεξιός ή αριστερός ψάλτης,
σε χορωδίες εκκλησιαστικής μουσικής,
σε ωδεία και μουσικές σχολές ως καθηγητής,
σε Μουσικά Γυμνάσια και Λύκεια.
Το επάγγελμα εκπροσωπείται συλλογικά από τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Ιεροψαλτών.
Λίγες ερωτήσεις για να σκεφτείς
Αγαπάς τη βυζαντινή μουσική και την εκκλησιαστική υμνολογία;
Διαθέτεις καλή φωνή και μουσικό αυτί;
Μπορείς να σταθείς πολλές ώρες όρθιος;
Έχεις υπομονή για πολυετή μαθητεία;
Σου αρέσει να συμμετέχεις σε χορωδιακή συνεργασία;
Σε εκφράζει η πνευματική διάσταση της μουσικής;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Ορισμός:
Ο ιεροψάλτης, ψάλλει εκκλησιαστικούς ύμνους και τροπάρια των ιερών ακολουθιών στην εκκλησία και σε άλλους χώρους τέλεσης μυστηρίων.
Περιγραφή:
Ειδικότερα, ο ιεροψάλτης, συμμετέχει στην τέλεση των ιερών ακολουθιών της εκκλησίας, ψέλνοντας εκκλησιαστικούς ύμνους και τροπάρια.
Κατά τη διάρκεια της εργασίας του χρησιμοποιεί βιβλία βυζαντινής μουσικής, βιβλία εκκλησιαστικής υμνολογίας (λειτουργικά), τονοδότη, μικροφωνικές και μεγαφωνικές εγκαταστάσεις.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Η αγάπη για την εκκλησία και τη βυζαντινή μουσική, αλλά και οι φωνητικές ικανότητες, το ταλέντο και το «μουσικό αυτί», είναι τα βασικά προσόντα που πρέπει να διαθέται ο ψάλτης.
Σπουδές:
Συναφείς σπουδές πανεπιστημιακού επιπέδου, παρέχονται στο Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, όπου μεταξύ άλλων προσφέρεται η κατεύθυνση και της βυζαντινής μουσικής.
Συναφείς θεωρητικές όμως μουσικές σπουδές Ψάλτη και σε επιμέρους κατευθύνσεις παρέχονται στα τμήματα Μουσικών Σπουδών του Α.Ε.Ι. Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα.
Πρέπει να σημειωθεί επίσης ότι σχετικές θεωρητικές και πρακτικές μουσικές σπουδές, παρέχονται στις Ανώτερες Εκκλησιαστικές Ακαδημίες. Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα.
Σχετικές θεωρητικές και πρακτικές μουσικές σπουδές παρέχονται επίσης στα Εκκλησιαστικά Γυμνάσια ή Εκκλησιαστικά Λύκεια, σε μουσικά Γυμνάσια και Λύκεια, σε Ι.Ε.Κ. (δημόσια και ιδιωτικά), στο Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης, σε δημοτικές μουσικές σχολές και ωδεία.
Τομείς Απασχόλησης:
Οι πτυχιούχοι ψάλτες μπορούν να εργαστούν ως καθηγητές σε Μουσικά Γυμνάσια και Λύκεια, σε ωδεία
Σπουδαιότητα:
Το επάγγελμα απαιτεί ήθος, ευσυνειδησία, συνέπεια, ηρεμία και ευαισθησία. Απαραίτητες είναι οι φωνητικές ικανότητες, καθώς και ικανότητα συνεργασίας. Επίσης, απαραίτητη θεωρείται η λεπτομερής και επισταμένη γνώση της βυζαντινής μουσικής.
Περιβάλλον ενασχόλησης:
Οι πτυχιούχοι ιεροψάλτες εργάζονται σε Ωδεία και Μουσικές Σχολές ως καθηγητές, σε ιερούς ναούς ή σε χορωδίες ως μέλη.
Για το διορισμό ενός ιεροψάλτη σε υπεύθυνη θέση, απαιτείται πολύχρονη μαθητεία και εξάσκηση.
Επαγγελματικές συνθήκες:
Οι συνθήκες εργασίας του είναι καλές και δεν παρουσιάζουν προβλήματα ή δυσκολίες. Ο ιεροψάλτης, έχει την ευθύνη της ψαλμώδισης των εκκλησιαστικών ύμνων και τροπαρίων. H εργασία του απαιτεί πολλές ώρες ορθοστασίας. Δεν υπάρχει καθημερινό τακτικό ωράριο, ακολουθεί το ωράριο των ιερών ακολουθιών. Όταν αποτελεί μέλος χορωδίας, χρειάζεται να μεταβεί από τον τόπο εργασίας του, στο χώρο όπου θα ψάλλει. Υπάρχει συνεργασία μεταξύ δεξιού και αριστερού ιεροψάλτη, καθώς και μεταξύ ιεροψαλτών και ιερέων. Πολλές φορές, οι εκκλησιαστικοί ύμνοι ψέλνονται και από χορωδίες. Οι χώροι όπου εργάζεται, είναι οι ιεροί ναοί.
Επαγγελματικές οργανώσεις:
Ο συλλογικός φορέας που εκπροσωπεί το επάγγελμα είναι ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Ιεροψαλτών.
Γενικά σχόλια:
Η αγάπη για τα θεία, τη βυζαντινή μουσική και η καλλιφωνία, είναι στοιχεία που χαρακτηρίζουν τον επαγγελματία ιεροψάλτη.