Τι επάγγελμα είναι αυτό με απλά λόγια;
Ποιος μεταφέρει με ακρίβεια το νόημα ενός κειμένου από μια γλώσσα σε μια άλλη, χωρίς να χαθεί το ύφος, η πρόθεση και το πολιτισμικό του πλαίσιο;
Ο Μεταφραστής είναι ο επαγγελματίας που αποδίδει γραπτά κείμενα από μια γλώσσα σε μια άλλη, διασφαλίζοντας ότι το περιεχόμενο, το ύφος και το πνεύμα του πρωτοτύπου παραμένουν αναλλοίωτα.
Τι κάνει στην πράξη και πού δουλεύει;
Ο μεταφραστής:
μελετά προσεκτικά το πρωτότυπο κείμενο,
αναλύει το ύφος, το κοινό στο οποίο απευθύνεται και τις ιδιαιτερότητές του,
χρησιμοποιεί γενικά και εξειδικευμένα λεξικά και βάσεις ορολογίας,
αξιοποιεί ειδικά μεταφραστικά λογισμικά (εργαλεία CAT tools),
αποδίδει το κείμενο στη γλώσσα-στόχο με ακρίβεια και φυσικότητα,
αντιπαραβάλλει το τελικό κείμενο με το πρωτότυπο για έλεγχο ποιότητας.
Ανάλογα με την ειδίκευσή του μπορεί να μεταφράζει:
νομικά κείμενα,
ιατρικά ή τεχνικά εγχειρίδια,
οικονομικά έγγραφα,
λογοτεχνικά έργα,
επίσημα διοικητικά έγγραφα.
Η ευθύνη του είναι μεγάλη, καθώς με τη δουλειά του φέρνει σε επαφή διαφορετικούς λαούς, πολιτισμούς και θεσμούς.
Συνθήκες εργασίας
Η εργασία είναι κυρίως πνευματική και απαιτεί απόλυτη συγκέντρωση.
Ο μεταφραστής:
εργάζεται σε γραφείο οργανισμού ή επιχείρησης,
μπορεί να εργάζεται εξ αποστάσεως από το σπίτι,
δουλεύει συχνά με αυστηρές προθεσμίες,
εργάζεται κυρίως ατομικά.
Η πίεση χρόνου και η ανάγκη ακρίβειας αποτελούν βασικά χαρακτηριστικά της καθημερινότητάς του.
Ταιριάζει σε εσένα αν…
Το επάγγελμα ταιριάζει σε νέους που:
αγαπούν τις ξένες γλώσσες και τη γλωσσική ακρίβεια,
διαθέτουν επιμονή και υπομονή,
έχουν πνευματική οξύτητα και συνθετική σκέψη,
είναι αντικειμενικοί και ευσυνείδητοι,
αντέχουν την πίεση προθεσμιών,
ενδιαφέρονται για διαφορετικούς πολιτισμούς και γνωστικά αντικείμενα.
Τι ΔΕΝ είναι αυτό το επάγγελμα
Δεν είναι απλή «αντιγραφή» λέξεων από μια γλώσσα σε άλλη.
Δεν περιορίζεται στη βασική γνώση μιας ξένης γλώσσας.
Δεν είναι μόνο λογοτεχνική δραστηριότητα – περιλαμβάνει και τεχνικά, νομικά, επιστημονικά ή διοικητικά κείμενα.
Σπουδές
Σπουδές στον τομέα της μετάφρασης προσφέρονται:
στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, στο Τμήμα Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας,
σε εξειδικευμένα εκπαιδευτικά προγράμματα φορέων όπως ξένα πολιτιστικά ινστιτούτα.
Η εξειδίκευση σε συγκεκριμένο θεματικό τομέα (π.χ. νομική, ιατρική, τεχνική μετάφραση) ενισχύει σημαντικά τις επαγγελματικές προοπτικές.
Απαραίτητη θεωρείται η άριστη γνώση της ελληνικής γλώσσας και τουλάχιστον δύο ξένων γλωσσών.
Πού μπορεί να εργαστεί
Ο μεταφραστής μπορεί να απασχοληθεί:
σε διεθνείς οργανισμούς (π.χ. Ευρωπαϊκή Ένωση),
σε υπουργεία και δημόσιες υπηρεσίες,
σε διεθνείς επιχειρήσεις,
σε εκδοτικούς οίκους,
σε μεταφραστικά γραφεία,
ως ελεύθερος επαγγελματίας με δικό του γραφείο.
Οι αποδοχές και οι ευκαιρίες εξαρτώνται από την εξειδίκευση, την εμπειρία και το δίκτυο συνεργασιών.
Λίγες ερωτήσεις για να το σκεφτείς
Σου αρέσει να αναλύεις λέξεις και νοήματα σε βάθος;
Μπορείς να παραμένεις συγκεντρωμένος για πολλές ώρες σε λεπτομερή εργασία;
Σε ενδιαφέρει να λειτουργείς ως «γέφυρα» μεταξύ διαφορετικών πολιτισμών;
Η περιγραφή που ακολουθεί έχει στόχο να σου δώσει ερεθίσματα για να αρχίσεις να σκέφτεσαι πώς αυτό το επάγγελμα συνδέεται με τον χαρακτήρα, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που σου αρέσει να δουλεύεις.
Διάβασέ τη όχι για να αποφασίσεις άμεσα, αλλά για να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου.
Ορισμός:
Ο μεταφραστής ασχολείται με την απόδοση κειμένων από μια γλώσσα σε άλλη.
Περιγραφή:
Ο μεταφραστής μεταφέρει και αποδίδει κείμενα από τη μία γλώσσα (συνήθως τη μητρική) σε μια ξένη γλώσσα, ή το αντίστροφο. Ανάλογα με τον τομέα ειδίκευσής του (πχ, οικονομία, ιατρική, λογοτεχνία) χρησιμοποιεί λεξικά με την αντίστοιχη ορολογία για την καλύτερη δυνατή απόδοση των όρων.
Ειδικότερα, ο μεταφραστής μελετά το κείμενο που καλείται να αποδώσει σε μια άλλη γλώσσα, για να συλλάβει το ύφος και τις ιδιαιτερότητές του. Μεταφράζει το κείμενο, επιλέγοντας την απόδοση εκείνη που αντανακλά καλύτερα το πνεύμα και νόημα του πρωτότυπου κειμένου. Τέλος, αφού ολοκληρώσει τη μετάφραση, αντιπαραβάλει το πρωτότυπο με το κείμενο της μετάφρασης, ελέγχει δηλαδή αν έχουν αποδοθεί σωστά τα κείμενα.
Απαραίτητα για έναν μεταφραστή είναι τα γενικά και εξειδικευμένα σε διάφορους θεματικούς τομείς λεξικά, σε έντυπη και ηλεκτρονική μορφή, καθώς και ειδικά προγράμματα λογισμικού που έχουν αναπτυχθεί για το σκοπό αυτό. Ο μεταφραστής με τη δουλειά του φέρνει σε επαφή ανθρώπους και πολιτισμούς που μιλούν διαφορετικές γλώσσες. Για το λόγο αυτό είναι μεγάλη και η ευθύνη του για την ακριβή μεταφορά των λεγομένων / κειμένων, ώστε να αποδίδεται και στις δύο γλώσσες το ίδιο νόημα.
Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες:
Πρέπει να είναι εύστροφος, ετοιμόλογος, αντικειμενικό και εκτός από την ελληνική γλώσσα θα πρέπει να γνωρίζει πολύ καλά τουλάχιστον άλλες δύο ξένες γλώσσες για να μπορεί να αντεπεξέλθει στις απαιτήσεις της δουλειάς του.
Επίσης, θα πρέπει να γνωρίζει την ειδική ορολογία των θεμάτων που κάθε φορά προκύπτουν, να διαθέτει συνθετικές ικανότητες και να είναι ακριβής και ταχύς ιδιαίτερα στην απόδοση του προφορικού λόγου.
Σπουδές:
Σπουδές μπορούν να γίνουν στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο στο Τμήμα Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας.
Μπορεί επίσης να παρακολουθήσει την εκπαίδευση που προσφέρουν τα μεταφραστικά τμήματα των συμβουλίων των διαφόρων χωρών στην Ελλάδα (όπως για παράδειγμα το Βρετανικό Συμβούλιο, το Γαλλικό Ινστιτούτο και τα λοιπά). Μελετώντας την ειδική ορολογία κάποιου τομέα, μπορεί να εξειδικευτεί σε αυτόν.
Σπουδαιότητα:
Ο μεταφραστής πρέπει να διακρίνεται από επιμονή και υπομονή. Επίσης, να έχει πνευματική οξύτητα, επινοητικότητα, να είναι ετοιμόλογος και να διαθέτει ικανότητα στην έρευνα πηγών καθώς την δυνατότητα να ανατρέξει σε λεξικά και άλλα εργαλεία αναφοράς για να βελτιώσει την τελική εικόνα της μετάφρασης. Οφείλει να έχει ιδιαίτερες γλωσσικές ικανότητες καθώς και ευρύ πεδίο γνώσεων σε διάφορους θεματικούς τομείς. Ακόμα, χρειάζεται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός όσον αφορά την απόδοση της λεπτομέρειας και να επιτυγχάνει απόλυτη συγκέντρωση και διαύγεια πνεύματος κατά την ώρα της εργασίας.
Η αντικειμενικότητα σε συνδυασμό με τη συνέπεια και την ευσυνειδησία, είναι γνωρίσματα που ένας μεταφραστής πρέπει να διαθέτει για να μην επηρεάζεται η εργασία από τις πεποιθήσεις του. Πρέπει ακόμα να έχει ικανότητα αντοχής στην πίεση που προκαλούν οι προθεσμίες και ο φόρτος εργασίας χωρίς να επηρεάζεται το αποτέλεσμα της εργασίας του.
Περιβάλλον ενασχόλησης:
Ο μεταφραστής μπορεί να απασχοληθεί, σε διεθνείς ή εθνικούς οργανισμούς (όπως την Ευρωπαϊκή Ένωση, τις υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού και του Υπουργείου Εξωτερικών), σε διεθνείς επιχειρήσεις, ως υπάλληλος σε κάποιο μεταφραστικό γραφείο, σε εκδοτικές επιχειρήσεις, σε φροντιστήρια ξένων γλωσσών. Ακόμα, ως ελεύθερος επαγγελματίας μπορεί να ανοίξει δικό του μεταφραστικό γραφείο ή να παραδίδει ιδιαίτερα μαθήματα και να αναλαμβάνει μεταφράσεις κατά παραγγελία.
Επαγγελματικές συνθήκες:
Η δυσκολία του επαγγέλματος βρίσκεται στην ακριβή κατανόηση και απόδοση των κειμένων από τη μια γλώσσα στην άλλη. Ο μεταφραστής δουλεύει ατομικά και επιτελεί πνευματική εργασία, ιδιαίτερα όταν μεταφράζει επιστημονικά, λογοτεχνικά και καλλιτεχνικά κείμενα.
Το περιβάλλον εργασίας του είναι τα γραφεία κάποιου οργανισμού ή επιχείρησης, ενώ ορισμένες φορές υπάρχει η δυνατότητα να εργάζεται στο σπίτι του χωρίς να ακολουθεί κάποιο συγκεκριμένο ωράριο.
Γενικά σχόλια:
Ενδιαφέρον και επικερδές επάγγελμα, για όσους αγαπούν τις ξένες γλώσσες, τις επαφές με πολιτισμούς άλλων χωρών, την ανάγνωση, μελέτη και γραφή
Ο μεταφραστής, που γνωρίζει άπταιστα τουλάχιστον δύο ξένες γλώσσες, εργάζεται μεθοδικά και συστηματικά, με ακρίβεια, ταχύτητα και υπευθυνότητα, για να αποδώσει όσο πιο πιστά γίνεται τα κείμενα που μεταφράζει, συλλαμβάνοντας ακόμη, την ουσία των ιδεών, νοημάτων και αισθημάτων που εκφράζουν αυτά.