Επαγγελματικός προσανατολισμός και γονείς: Βοηθήστε το παιδί σας να κάνει την πιο ασφαλή επιλογή

Η Κλινική Ψυχολόγος και Αναλύτρια Εφαρμοσμένης Συμπεριφοράς, Έλσα Μπάρδα, παρέχει χρήσιμες συμβουλές στους γονείς που ανησυχούν για το επαγγελματικό μέλλον των παιδιών τους

*Έλσα Μπάρδα – Κλινικός Ψυχολόγος – Αναλύτρια

Εφαρμοσμένης Συμπεριφοράς

Αγαπημένοι μου γονείς, 

Αρκετοί με ρωτήσατε, με μηνύματά στις σελίδες μου στο Facebook, Η συμπεριφορά στο μικροσκόπιο και Έλσα Μπάρδα Κλινικός Ψυχολόγος Αναλύτρια Εφαρμοσμένης Συμπεριφοράς, πως πρέπει να συμπεριφερθείτε στα παιδιά σας, προκειμένου να τα ενθαρρύνετε να ακολουθήσουν το κληρονομικό επάγγελμα. Εύλογο το ερώτημά σας, καθώς στις δύσκολες εποχές, που ζούμε ο βιοπορισμός είναι σημαντικό κριτήριο επιλογής επαγγέλματος. Επίσης, το να μάθει ένα παιδί ένα επάγγελμα και να το ακολουθήσει, ακολουθώντας έτσι τα βήματα ενός ανθρώπου που το νοιάζεται και θα το βοηθήσει, είναι πραγματική ευλογία. 
Η συμπεριφορά των γονέων απέναντι στο παιδί τους, καθώς και τα επαγγέλματα που ασκούν, επηρεάζουν όλες τις επιλογές σταδιοδρομίας που θα ακολουθήσει το παιδί. Η γονεϊκή επιρροή μπορεί να είναι θετική ή αρνητική. Ως γονείς, μπορείτε να ενθαρρύνετε το παιδί σας προς ένα συγκεκριμένο επαγγελματικό προσανατολισμό.

O έφηβοι, λόγω του νεαρού της ηλικίας, δεν έχουν εμπειρίες ζωής, γι’ αυτό και δυσκολεύονται να επιλέξουν την καριέρα που τους ταιριάζει απόλυτα. Δείξτε κατανόηση στις συναισθηματικές μεταπτώσεις του παιδιού και στις συχνές αλλαγές στις αποφάσεις του, καθώς είναι λογικές στην ευαίσθητη περίοδο της εφηβείας. Η υπομονή και η ενθάρρυνση είναι απαραίτητα εφόδια στο ταξίδι της επαγγελματικής αναζήτησης του παιδιού σας.

Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν το παιδί τους να πάρει την σωστή απόφαση. Οι Eric Middleton και Teri Loughead, σε άρθρο που δημοσιεύτηκε στο Journal of Career Development, υποστήριξαν ότι η εφηβεία είναι κρίσιμη για την ανάπτυξη του «εγώ» -συνεπώς, οι γονείς επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό την επιλογή καριέρας. Τα μέλη της οικογενείας θα πρέπει να έχουν ανοιχτή σχέση επικοινωνίας μέσα από ειλικρινείς διάλογους σχετικά με τα δυνατά και αδύναμα σημεία του παιδιού τους, βοηθώντας το ως προς την αυτογνωσία. 
Όταν πλησιάσει η ώρα της επιλογής, συζητήστε με το παιδί σας σχετικά με τα «θέλω» και τους στόχους που έχει από ένα επάγγελμα. Επειδή είναι λογικό να θέλετε να στρέψετε το ενδιαφέρον του παιδιού σας σε ένα επάγγελμα που θα το εξασφαλίσει οικονομικά, συζητήστε μαζί τα υπέρ και τα κατά των επαγγελμάτων που τον/την ενδιαφέρουν. Εκφράστε με ειλικρίνεια την άποψή σας και τους φόβους σας, μα πάνω απ’ όλα δείξτε εμπιστοσύνη στην ικανότητα του παιδιού να επιλέξει ελεύθερα το επάγγελμα που ταυτίζεται με στοιχεία της προσωπικότητάς του, προσωπικές άξιες του, ενδιαφέροντα και ταλέντα. Όλα τα επαγγέλματα είναι χρήσιμα, αρκεί κάποιος να έχει διάθεση να χτίσει καριέρα στον τομέα που αγαπάει. 
Κάθε επάγγελμα από την θεωρία στην πράξη παίρνει άλλη διάσταση. Δίνοντας την ευκαιρία στο έφηβο παιδί σας να διερευνήσει το επάγγελμα του ενδιαφέροντός του, μπορεί να κάνει τις κατάλληλες ερωτήσεις και να διαπιστώσει εάν όντως ταιριάζει στην ιδιοσυγκρασία του. Αν θέλετε να ενισχύσετε την επιλογή του παιδιού σας ως προς το κληρονομικό επάγγελμα, τότε ετοιμάστε το έδαφος, ώστε να το αγαπήσει. Ενθαρρύνετε το παιδί σας να επισκέπτεται τακτικά τον χώρο εργασίας σας, ώστε να αρχίσει να εξοικειώνεται. 



Ο ρόλος της δυναμικής της οικογένειας

Γίνετε πρότυπο για το παιδί σας, δώστε εσείς το σωστό παράδειγμα. Όταν το παιδί σας βλέπει ότι αγαπάτε την εργασία σας, τότε είναι πιο πιθανό να θέλει να ακολουθήσει τα επαγγελματικά σας βήματα. Αντίθετα, όταν ένας γονέας γκρινιάζει -π.χ. «κουράστηκα, βαρέθηκα με αυτήν την δουλειά, δεν μπορώ άλλο»- και προβάλλει μόνο τα αρνητικά του επαγγέλματος, το πιο πιθανό είναι το παιδί να επιλέξει διαφορετική επαγγελματική σταδιοδρομία. Να είστε ειλικρινείς, συζητώντας τα υπέρ και τα κατά του επαγγέλματος -για παράδειγμα, ένας ελεύθερος επαγγελματίας ενδεχομένως να δουλεύει πολλές ώρες και να έχει ευθύνες, όμως είναι «αφεντικό» του εαυτού του. 

Παραδείγματα:

1. Ένας πατέρας αγρότης ή κτηνοτρόφος π.χ. που επιθυμεί το παιδί του να ακολουθήσει τα επαγγελματικά του βήματα, αλλά το παιδί θέλει να ζήσει στην πόλη. Σε αυτή την περίπτωση ο γονέας μπορεί να κατευθύνει το παιδί του σε ένα συναφή κλάδο -π.χ. γεωπονία ή ζωική παραγωγή, έτσι ώστε, όταν επιστρέψει, να χρησιμοποιήσει τις γνώσεις του θετικά -ενδεχομένως, με αγροτικές καινοτομίες που θα αφορούν την αποδοτική καλλιέργεια, ώστε να προωθήσει το προϊόν και σε πιο ευρύ τομέα- ως προς το κληρονομικό επάγγελμα. 

2. Ένας δικηγόρος με οργανωμένο δικηγορικό γραφείο, που επιθυμεί το παιδί του να ακολουθήσει το επάγγελμά του, μπορεί να συζητήσει μαζί του το πόσο σημαντικό είναι να μπορεί να έχει διπλά του έναν μέντορα (τον πατέρα του) και πως αυτό θα το επηρεάσει θετικά ως προς την επαγγελματική του εξέλιξη, αποκτώντας περισσότερες εμπειρίες με λιγότερα λάθη. Παράλληλα, ο γονέας μπορεί να δώσει εναλλακτικές λύσεις στο παιδί -π.χ. να το συμβουλεύσει να γίνει νομικός σύμβουλος σε εταιρείες. 

Παράλληλα, ενθαρρύνετε το παιδί σας να εμπλουτίσει τις εμπειρίες ζωής με μια ποικιλία δραστηριοτήτων, ώστε να διερευνήσει και να ανακαλύψει μόνο του τα ενδιαφέροντά του. Ενθαρρύνετε το παιδί να ενταχθεί σε ενδοσχολικές και εξωσχολικές ομάδες -π.χ. αθλητισμό, νεανική επιχειρηματικότητα κτλ. Παράδειγμα, ένα παιδί που του αρέσει ο αθλητισμός μπορεί να μην γίνει απαραίτητα πρωταθλητής, αλλά θα βοηθηθεί με τους κανόνες να οργανώνει πιο καλά το χρόνο του, να έχει αυτοπειθαρχία, δεξιότητες χρήσιμες σε όποιο επάγγελμα και αν επιλέξει. Οι δραστηριότητες δεν αφορούν αποκλειστικά στα αθλήματα, αλλά και στη φύση, τις τέχνες και την επιστήμη. Αν έχει ταλέντο και σε κάτι άλλο, μπορεί να το ασκεί παράλληλα ως χόμπι και ενδεχομένως να έχει στο μέλλον δύο επαγγελματικές δραστηριότητες. Παράδειγμα, ένα παιδί που ως ενήλικας αναλαμβάνει το κληρονομικό επάγγελμα του βιοτέχνη π.χ. γυναικείων ενδυμάτων, μπορεί να φτιάξει ένα καινούργιο τμήμα παράγωγης σπορ ενδυμάτων, που να προωθεί σε αθλητικές ομάδες. Η επαγγελματική ευελιξία είναι προσόν: όσο περισσότερα τα εφόδια τόσο το καλύτερο στις δύσκολες εποχές που ζούμε.



Υπάρχουν οι περιπτώσεις νέων που δείχνουν αδιαφορία για τις ακαδημαϊκές σπουδές και το επαγγελματικό τους μέλλον. Οι εποχές που διανύουμε είναι αντικειμενικά δύσκολες, δεδομένης της οικονομικής ύφεσης και της ανεργίας. Τα ερεθίσματα που εισπράττουν τα παιδιά από την κοινωνία είναι φόβος και ανασφάλεια για το μέλλον. Συνεπώς, μιλάμε για παιδιά που είτε σταμάτησαν να ονειρεύονται ένα καλύτερο μέλλον είτε το «βλέπουν» εκτός Ελλάδας. Χωρίς όνειρα, δεν υπάρχει στόχος, δεν υπάρχει πάθος και θέληση να προσπαθήσει το παιδί. 

Δώστε στα παιδιά να καταλάβουν ότι η ζωή είναι όπως ένα άθλημα με εμπόδια, τα οποία πρέπει να μάθουν να ξεπερνάνε και νικητής είναι αυτός που προσπαθεί και δεν παραιτείται, μα προπαντός, αυτός που έχει όνειρα και φιλοδοξίες για το μέλλον και πάθος με ό,τι επιλέξει να ασχοληθεί.

Το επάγγελμα που θα επιλέξει το παιδί σας θα επηρεάσει το μέλλον του και δικαιολογημένα σας δημιουργεί άγχος. Γι’ αυτό το λόγο είναι σημαντικό να είστε διπλά του καθοδηγητικά σε μία από τις πιο κρίσιμες αποφάσεις της ζωής του, έτσι ώστε το παιδί σας να γράψει σε «χρυσές σελίδες» ένα λαμπρό μέλλον, που δεν θα κάνει μόνο εσάς περήφανους, αλλά και εκείνο ευτυχισμένο.

– Βρείτε την Έλσα Μπάρδα στις σελίδες της στο Facebook, πατώντας εδώ και εδώ – Twitter: https://twitter.com/elsa_barda
– email. elsabardapsychologist@hotmail.com

*Η Ελσα Μπάρδα έχει βασικό πτυχίο ψυχολογίας (BSc Honours), μετεκπαίδευση πρώτο μάστερ στην Κλινική Ψυχολογία (MSc Clin. Psy.) και δεύτερο μάστερ στην Εφαρμοσμένη Ανάλυση Συμπεριφοράς MSc (MSc ABA ). Η εκπαίδευση και μετεκπαίδευσή της έγινε στη Μ. Βρετανία. Έχει αναγνώριση πτυχίων από το ΔΟΑΤΑΠ και άδεια ασκήσεως επαγγέλματος ψυχολόγου.

ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΑΡΘΡΟΥ