Φαρμακευτικής

το άρθρο ενημερώθηκε στις : 01/07/2018

Αριστοτέλειο  Πανεπιστήμιο  Θεσσαλονίκης  (Α.Π.Θ.)

Σχολή Επιστημών Υγείας

Τμήμα Φαρμακευτικής

Έδρα : 

Διεύθυνση: Πανεπιστημιούπολη, 54124 Θεσσαλονίκη
Τηλέφωνο: 2310 99.7613, 99.7623 E-mail :  info@pharm.auth.gr

Σκοπός του τμήματος :

Τα τμήματα Φαρμακευτικής σκοπό έχουν να αναδείξουν επιστήμονες ικανούς να ασχοληθούν με την παραγωγή, την έρευνα, τον πειραματισμό, τον έλεγχο και κυρίως με την διάθεση φαρμάκων και φαρμακευτικών σκευασμάτων σύμφωνα με τις ιατρικές συνταγές.

Διάρκεια σπουδών : 5 έτη (10 εξάμηνα)

Κατευθύνσεις :

Το Πρόγραμμα Σπουδών του τμήματος Φαρμακευτικής αποσκοπεί στην κατάρτιση επιστημόνων φαρμακοποιών ικανών να κατανοούν τη δομή και τη φαρμακολογική δράση των φαρμάκων, την πορεία τους στο οργανισμό και τις μεθόδους παρασκευής και αξιολόγησής τους, από το επίπεδο σύνθεσης ως την μορφοποίησή τους στην τελική μορφή. Σε εφαρμοσμένο επίπεδο αποβλέπει σε μαθησιακά αποτελέσματα και δεξιότητες που προσδίδουν ικανότητα προσφοράς υπηρεσιών από τους αποφοίτους του στον τομέα του φαρμάκου και της υγείας. Συγκεκριμένα οι απόφοιτοι του τμήματος δύνανται να αποκτήσουν δεξιότητες:
  • Α) στη χημική και φαρμακοχημική μελέτη ουσιών φαρμακευτικού και ευρύτερου βιολογικού ενδιαφέροντος, στη χημική και φαρμακοχημική μελέτη ενώσεων (οργανικών, ανόργανων, μεταλλοοργανικών) ευρύτερου φαρμακευτικούβιολογικού ενδιαφέροντος, στο Σχεδιασμό, σύνθεση (απομόνωση) διαχωρισμόπαραλαβή, ιδιότητες, έλεγχο (ταυτοποίησης, καθαρότητας, περιεκτικότητας), στη Xημική και φαρμακοχημική μελέτη (δράση, τύχη, αλληλεπίδραση) των βιολογικά δραστικών ουσιών, στη ποιοτική και ποσοτική Σχέση μοριακής δομής/δράσης βιολογικά δραστικών ενώσεων.
  • Β) στη φαρμακευτική πράξη και νομοθεσία (εκτέλεση συνταγών και φαρμακοτεχνικών εργασιών στο φαρμακείο και στο νοσοκομείο), στη θεώρηση των φαρμακευτικών ουσιών και των σκευασμάτων ως και των συστημάτων εφαρμογής και δράσης αυτών από φυσικήφαρμακευτική άποψη, στις βασικές φαρμακοτεχνικές διεργασίες σε ημιβιομηχανική και βιομηχανική κλίμακα των πρώτων υλών και φαρμακευτικών ουσιών καθώς και ο σχεδιασμός, τεχνολογία και μορφοποίηση αυτών σε σκευάσματα και καλλυντικά προϊόντα, στην εκτίμηση της ποιότητας φαρμάκων, καλλυντικών και γενικά προϊόντων φυτικής προέλευσης, σκευασμάτων και ουσιών, με εφαρμογή μεθόδων ελέγχου (φυσικοχημικών, τεχνολογικών, μικροβιολογικών, in vivo, κλπ.), στη βιοφαρμακευτική τεχνολογία των σκευασμάτων και οι παράγοντες που επιδρούν στην αποτελεσματικότητα κατά την in vivo εφαρμογή τους και στην τεχνολογική μελέτη παραγόντων που επηρεάζουν την παραλαβή, επεξεργασία, έλεγχο φυσικών προϊόντων και των συστατικών τους.
  • Γ) στη χημεία των φυσικών προϊόντων, δηλαδή η απομόνωση δραστικών συστατικών, ταυτοποίηση, έλεγχος και χημική μελέτη, στη μελέτη των φαρμακευτικού ενδιαφέροντος δρογών και αρωματικών φυτών, στην περιγραφή των δρογών, κατάταξη, μικροσκοπικός έλεγχος, καλλιέργεια αυτών, απομόνωση, ταυτοποίηση, έλεγχος και βιογένεση των φυσικών προϊόντων τους και στην εφαρμογή φυσικοχημικών μεθόδων που χρησιμοποιούνται στη Φαρμακογνωσία.
  • Δ) στη φαρμακολογική ανάπτυξη των νέων φαρμάκων, στη βελτίωση των γνωστών φαρμακευτικών ουσιών και στη μελέτη δομής και φαρμακολογικής δράσης σε βιοχημικό, μοριακό επίπεδο (in vitro) καθώς και in situ (απομονωθέντα όργανα) και in vivo (πειραματόζωα), στη φαρμακοδυναμική μελέτη των φαρμακολογικών ενεργειών, ανεπιθύμητων ενεργειών και αλληλεπιδράσεων φαρμάκων, στην ανάλυση δράσης χημειοθεραπευτικών για μικροβιακές λοιμώξεις, παρασιτικές αρρώστιες, ιώσεις και νεοπλασίες, στη φαρμακοκινητική ανάλυση και κλινική δοκιμασία φαρμάκων, καθορισμός δόσεων, θεραπευτικά πρωτόκολλα, αλληλεπιδράσεις φαρμάκων, στη φαρμακογενετική μελέτη της ιδιοσυγκρασίας, μεταβολικής διεργασίας, εθισμού, ψυχικής και φυσικής εξάρτησης και αντίστασης στα φάρμακα, στην ανοσοφαρμακολογική ανάλυση αλλεργιογόνων παραγόντων, φαρμακευτικών ουσιών, μηχανισμους ανοσοκαταστολής από φάρμακα καθώς και στη φαρμακολογική βάση των φαινομένων υπερευαισθησίας, στην τοξικολογική μελέτη των μηχανισμών ανεπιθύμητης ενέργειας φαρμάκων, φυσικών προϊόντων, δηλητηρίων, τοξινών, τερατογόνων και μεταλλαξιογόνων ουσιών in vitro και in vivo και στη μελέτη φαρμακολογικής δράσης μακρομοριακών παραγόντων (εμβόλια, οροί, πρωτεΐνες, ορμόνες κ.ά.) και προϊόντων μεταβολισμού μικροοργανισμών που παρασκευάζονται με μεθόδους βιοτεχνολογίας.
  • Επιπλέον, οι απόφοιτοι του Τμήματος Φαρμακευτικής, επιπλέον της βασικής γνώσης της επιστήμης και του επαγγέλματός τους έχουν την ικανότητα: 1) να εφαρμόζουν τη γνώση στην πράξη, 2) να επικοινωνούν σε μια δεύτερη γλώσσα, 3) να αναζητούν, αναλύουν και συνθέτουν δεδομένα και πληροφορίες, κάνοντας χρήση της κατάλληλης τεχνολογίας, 4) να προσαρμόζονται σε νέες καταστάσεις και να παίρνουν αποφάσεις, 5) να εργάζονται αυτόνομα ή σε ομάδα σε διεθνές ή/και διεπιστημονικό περιβάλλον, 6) να παράγουν νέες ιδέες και επιστημονική γνώση, να σχεδιάζουν και να διαχειρίζονται επιστημονικά και ερευνητικά έργα, 7) να σέβονται τη διαφορετικότητα, την πολυπολιτισμικότητα και το φυσικό περιβάλλον, 8) να επιδεικνύουν επαγγελματική, κοινωνική και ηθική υπευθυνότητα, και ευαισθησία σε θέματα φύλου, 9) να έχουν ικανότητακριτικής και αυτοκριτικής, και 10) να προάγουν την ελεύθερη, παραγωγική και επαγωγική σκέψη.

Τα Προγράμματα Σπουδών των Φαρμακευτικών τμημάτων είναι αντίστοιχα και εφάμιλλα μεταξύ τους.

Ενδεικτικά Μαθήματα : 

Γενική Χημεία, Ποιοτική Αναλυτική Χημεία, Εισαγωγή στις Φαρμακευτικές Επιστήμες & Φαρμακευτική Νομοθεσία, Βοτανική, Κυτταρική Βιολογία, Μικροβιολογία, Βιοχημεία, Ανατομία, Μοριακή Βιολογία, Στατιστική,  Συνταγοτεχνία,   Φαρμακολογία,  Γενική Φαρμακοχημεία, Ειδική Φαρμακοχημεία, Ειδική Φαρμακευτική Τεχνολογία, Βιοανόργανη και Βιοργανική  Φαρμακοχημεία, Ειδική Φαρμακευτική Τεχνολογία, Μέθοδοι Ελέγχου Φαρμάκων, Φαρμακευτική Ανάλυση, Εισαγωγή στη Βιοτεχνολογία, Εφαρμοσμένη Φαρμακογνωσία, Φυσικά Προϊόντα, Μέθοδοι Ελέγχου Φαρμάκων, Τοξικολογία, Καλλυντικά, Εφαρμοσμένη Φαρμακολογία & Θεραπευτική, Υγιεινές Τροφές & Διαιτητικά Προϊόντα, κ.α.   Περισσότερα στοιχεία

Περισσότερα στοιχεία : 

Τι  άλλο πρέπει να ξέρω : 

Επαγγελματικά   Δικαιώματα   – Προοπτικές :

Για την άσκηση του φαρμακευτικού επαγγέλματος στην Ελλάδα, και ειδικότερα για την ανάληψη της υπεύθυνης διεύθυνσης φαρμακείων και φαρμακαποθηκών, ή ορισμένων τμημάτων παραγωγής ή ελέγχου σε φαρμακευτικά εργαστήριο ή φαρμακοβιομηχανίες, καθώς και για τη λήψη ειδικής άδειας ασκήσεως τον φαρμακευτικού επαγγέλματος στην Ελλάδα», που χορηγείται από το Κεντρικό Συμβούλιο Υγείας (ΚΕΣΥ) η άδεια λαμβάνεται κατόπιν εξετάσεων ενώπιον ειδικών τμημάτων του ΚΕΣΥ στην Αθήνα (ν.206/47) ή στη Θεσσαλονίκη (ν. 1963/91). Οι εξετάσεις τις οποίες υφίστανται οι υποψήφιοι είναι πρακτικές και θεωρητικές.
Πιο συγκεκριμένα τα επαγγελματικά δικαιώματα του φαρμακοποιού καθορίζονται ως εξής:

Δημόσιος τομέας : Δημόσιος υπάλληλος
Στην κατηγορία των Φαρμακοποιών δημοσίων υπαλλήλων συγκαταλέγονται οι Φαρμακοποιοί που εργάζονται σε δημόσια θέση, δηλαδή:

  • Σε Δημόσιες Υπηρεσίες
  • Σε ασφαλιστικά Ταμεία και Οργανισμούς (ΙΚΑ-ΟΓΑ κ.α.)
  • Στον Εθνικό Οργανισμό Φάρμακα
  • Σε κεντρικές και περιφερειακές του Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας
  • Στα φαρμακεία τον κρατικών νοσοκομείων.

Ιδιωτικός τομέας
Ελεύθερος επαγγελματίας χαρακτηρίζεται ο φαρμακοποιός που δεν παρέχει εργασία με εξαρτημένη υπαλληλική σχέση. Ο φαρμακοποιός ελεύθερος επαγγελματίας μπορεί να ανοίξει δικό του φαρμακείο σύμφωνα με το νόμο 19631/91 και ως προς την οργάνωση και συγκρότηση, σύμφωνα με το προεδρικό διάταγμα υπ’ αριθ. 312/92. Για την άσκηση του ελεύθερου επαγγέλματος είναι απαραίτητη άδεια που χορηγείται από το Κεντρικό Συμβούλιο Υγείας (ΚΕΣΥ), η οποία προϋποθέτει  ετήσια εξάσκηση σε φαρμακείο.

Ιδιωτικός υπάλληλος
Ο Φαρμακοποιός ιδιωτικός υπάλληλος μπορεί να εργάζεται:

  • Σε Αντιπροσωπείες Φαρμακευτικών Οίκων του εξωτερικού ή σε Πρατήρια Ελληνικών Φαρμακευτικών Βιομηχανιών
  • Ως επιστημονικό προσωπικό στους τομείς έρευνας και παραγωγής σε ελληνικές Φαρμακοβιομηχανίες
  • Στα φαρμακεία των ιδιωτικών νοσοκομείων, όπου λειτουργούν φαρμακεία.

Εκπαίδευση  Ακαδημαϊκός στην τριτοβάθμια εκπαίδευση
Απαραίτητη προϋπόθεση για την ακαδημαϊκή σταδιοδρομία είναι η εκπόνηση διδακτορικής διατριβής και η ύπαρξη σχετικού ερευνητικού και εκπαιδευτικού έργου. Η προκήρυξη θέσεων και η επιλογή στις διαφορές ακαδημαϊκές βαθμίδες γίνεται από τα πανεπιστημιακά τμήματα ενώ η ορθότητα και η νομιμότητα τους ελέγχεται από το Ανώτατο Συμβούλιο Επιλογής Προσωπικού (ΑΣΕΠ).
ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
Φαρμακείο ανοιχτό στο κόσμο. Αποτελεί την πιο συνηθισμένη οδό αποκατάστασης των φαρμακοποιών. Οι περισσότεροι οπό τους φαρμακοποιούς της χώρας, συνολικά περί τους 8000, απασχολούνται στο χώρο αυτό. Υπάρχουν περίπου 7000 φαρμακεία.

Φαρμακαποθήκες. Απασχολούν επιστήμονες φαρμακοποιούς και υπάρχουν περίπου 250 φαρμακαποθήκες.
Νοσοκομεία
Α. Φαρμακείο Νοσοκομείου, νοσοκομειακοί φαρμακοποιοί: Κατά τον ισχύοντα νόμο, το φαρμακείο κάθε νοσοκομείου Λειτουργεί μόνο με την υπηρεσία φαρμακοποιού, και μάλιστα υποχρεωτικά θα πρέπει ανά 150 κλίνες, να αντιστοιχεί τουλάχιστον ένας φαρμακοποιός.
Β. Στο θάλαμο του νοσοκομείου, κλινικοί φαρμακοποιοί: Γρήγορα θα πρέπει να γίνει διαχωρισμός των φαρμακοποιών νοσοκομείου σε κλινικούς και νοσοκομειακούς φαρμακοποιούς, για να εξασφαλιστεί φαρμακευτική περίθαλψη πληρέστερη, ασφαλέστερη και εξατομικευμένη, ανάλογα προς τη ιδιαιτερότητα κάθε ασθενούς (π.χ. φόλα, ηλικία, άλλες παθήσεις, παράλληλα λαμβανόμενα φάρμακο). Στον ισχύοντα νόμο για την οργάνωση νοσοκομείου προβλέπεται θέση ειδικών κλινικών φαρμακοποιών.
Κέντρα Υγείας

Το Κέντρο Υγείας είναι σημαντική μονάδα πρωτοβάθμιας ιατρικής περίθαλψης, με ιατρικό προσωπικό που πρέπει να κυμαίνεται από 15 έως 45 γιατρούς διαφόρων ειδικοτήτων. Σε μια τέτοια μονάδα μπορεί να φανταστεί κανείς ότι γίνεται διακίνηση φαρμάκων και άλλων σχετικών υλικών, και μάλιστα σε μεγάλο βαθμό. Σύμφωνα με το νόμο, η διακίνηση φαρμάκων πρέπει να γίνεται αποκλειστικά μέσα» φαρμακοποιού. Παρ’ όλα αυτά, στον κανονισμό για τη» οργάνωση Κέντρων Υγείας, μόνο δονητικά αναφέρεται η στελέχωση των φαρμακείων τους με φαρμακοποιό. Ο φαρμακοποιός αυτός όμως, εκτός από την υπεύθυνη διακίνηση του φαρμακευτικού υλικού, θα μπορούσε και παραπέρα να αξιοποιηθεί στην κοινότητα, παρέχοντας στον πληθυσμό πληροφορίες και βοήθεια σε προβλήματα που τον απασχολούν, π.χ. σχετικά με ναρκωτικά ή με την ασφάλεια και τους κινδύνους από το φάρμακα.

Φαρμακευτική Βιομηχανία
Απασχολεί ή μπορεί να απασχολήσει φαρμακοποιούς στους τομείς της παραγωγής, το ελέγχου, της ενημέρωσης και προώθησης, αλλά και της έρευνας και ανάπτυξης φαρμάκων.   

Βιομηχανία Καλλυντικών
Αυτή ουσιαστικά, λόγω της φύσης της, είναι παραφαρμακευτική βιομηχανία, στην οποία ο φαρμακοποιός μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο. Η βιομηχανία αυτή έχει ανάπτυξη στη χώρα μας.

Κρατική Διοίκηση (Κυρίως Υπουργείο Υγείας -Πρόνοιας), Νομαρχίες. Εδώ, οι Φαρμακοποιοί είναι υπάλληλοι στο Υπουργείο, κυρίως στη Διεύθυνση Φαρμακείων, στο Τμήμα Ναρκωτικών, καθώς και στο Υγειονομικά Κέντρα ως ελεγκτές φαρμακείων.

Ασφαλιστικά Ταμεία (ΙΚΑ, ΟΓΑ, κλπ.) που Απασχολούνται  ως ελεγκτές.

Ένοπλες Δυνάμεις – Στρατιωτικοί Φαρμακοποιοί. Οι φαρμακοποιοί αυτοί απασχολούνται σε στρατιωτικά νοσοκομεία, σε μεγάλες μονάδες, π.χ., μεραρχίες – τάγματα υγειονομικού, σε αποθήκες φαρμακευτικών υλικών, σε εργαστήρια.

Φαρμακευτική Έρευνα σε Κρατικά και άλλα Ερευνητικά Κέντρα Φαρμακευτική έρευνα γίνεται σε μερικά Κρατικά Ερευνητικά Κέντρα, όπως το Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. «Δημόκριτος», στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, στο Ελληνικό Ινστιτούτο Pasteur, σε μερικά ερευνητικά κέντρα μεγάλων νοσοκομείων, π.χ. Ευαγγελισμός, Άγιος Σάββας, θεαγένειο Αντικαρκινικό Ίδρυμα.

Βιομηχανία. Φαρμακευτικών και Αρωματικών Φυτών, Βιομηχανία Ειδικών Τροφών, Βιομηχανία Επιδεσμικών και Χειρουργικών Υλών, και άλλων σχετικών υλών.  Παραπέρα, σε βιομηχανίες εντομοκτόνων, ζιζανιοκτόνων και άλλων γεωργικών φαρμάκων και αγροχημικών θα μπορούσαν να απασχολούνται και να αξιοποιούνται φαρμακοποιοί. Η βιομηχανία τροφίμων επίσης, αποτελεί πεδίο επαγγελματικής αποκατάστασης αλλά και αξιοποίησης των γνώσεων των φαρμακοποιών. Αυτό δε γίνεται μέχρι τώρα στην Ελλάδα, σε αντίθεση με άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, π.χ. τη Γερμανία, όπου στο βιομηχανικό αυτό κλάδο προτιμώνται ειδικώς φαρμακοποιοί.

Επαγγελματικά   Δικαιώματα  :

  • Για την άσκηση του φαρμακευτικού επαγγέλματος, και ειδικότερα για την ανάληψη της υπεύθυνης διεύθυνσης φαρμακείων και φαρμακαποθηκών ή ορισμένων τμημάτων παραγωγής ή ελέγχου σε φαρμακευτικά εργαστήρια ή φαρμακοβιομηχανίες απαιτούνται εξετάσεις ενώπιον ειδικών τμημάτων του Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας (ΚΕΣΥ) στην Αθήνα (Ν. 206/47) ή στη Θεσσαλονίκη (Ν. 1963/91).
  • Για την άσκηση του ελεύθερου επαγγέλματος (Ν. 1963/91) χορηγείται άδεια από το Κεντρικό Συμβούλιο Υγείας, η οποία προϋποθέτει ετήσια εξάσκηση σε φαρμακείο.

Μεταπτυχιακές σπουδές του τμήματος :

Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης στη Φαρμακευτική με κατευθύνσεις:

  • Φαρμακοχημεία, Ανάπτυξη Φαρμακευτικών Ενώσεων
  • Φαρμακευτική Τεχνολογία
  • Φαρμακευτική Βιοτεχνολογία-Μοριακή Διαγνωστική
  • Φαρμακολογία και Θεραπευτική
  • Φαρμακογνωσία – Φυτικά Φαρμακευτικά Προϊόντα. Περισσότερα στοιχεία

Σχετικά επαγγέλματα:

Αξίζει να σημειωθεί στην επίσημη ιστοσελίδα του ΟΑΕΔ  (http://epagelmata.oaed.gr/list.php αναφέρονται οι παρακάτω ειδικεύσεις για το επάγγελμα του Φαρμακοποιού :

  • Φαρμακοποιός με ειδίκευση στη Μοριακή Βιολογία και την Κλινική Φαρμακευτική
  • Φαρμακοποιός με ειδίκευση στη Φαρμακοχημεία – Φυσικά Προϊόντα
  • Φαρμακοποιός με ειδίκευση στο Φαρμακευτικό Μάρκετινγκ. 

Σχετικές  Επαγγελματικές  Οργανώσεις  :  

  • Πανελλήνιος  Φαρμακευτικός  Σύλλογος.  web site:  www.pfs.gr/
  • Πανελλήνια Ένωση Φαρμακοποιών.  web site:  http://www.pepharm.gr/.

.

Αντίστοιχα τμήματα άλλων Α.Ε.Ι. με βάση την Υ.Α.   αριθμ. 97719/Ζ1 (ΦΕΚ 2520 τ.Β΄/29.06.2018) :