Χημικός Μηχανικός

Ορισμός: Ο χημικός μηχανικός ασχολείται με το σχεδιασμό, τη λειτουργία, την παρακολούθηση χημικών εγκαταστάσεων και την παραγωγή των αντίστοιχων προϊόντων σε βιομηχανική βάση.

Περιγραφή: Ειδικότερα, ο χημικός μηχανικός επεξεργάζεται νέες βελτιωμένες τεχνικές για την παραγωγή χημικών προϊόντων και ερευνά για τον εντοπισμό χημικών συνθέσεων που θα δώσουν νέα βελτιωμένα προϊόντα, ελέγχει και παρακολουθεί την παραγωγή των χημικών προϊόντων σε όλα τα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας.

Εφαρμόζει χημικές και μηχανικές μεθόδους για τη βελτίωση της ποιότητας και της ποσότητας των παραγόμενων προϊόντων σύμφωνα με τις απαιτήσεις της σύγχρονης τεχνολογίας και επιστήμης, ασχολείται με το σχεδιασμό, τη μελέτη και την επίβλεψη των εργασιών της κατασκευής, συναρμολόγησης, τοποθέτησης και λειτουργίας των εγκαταστάσεων που χρησιμοποιούν οι βιομηχανίες παραγωγής χημικών προϊόντων και πραγματοποιεί μελέτες για την εγκατάσταση σύγχρονων συστημάτων αντιρρύπανσης σε διάφορες βιομηχανικές μονάδες.

Κατά την εκτέλεση της εργασίας του χρησιμοποιεί θερμόμετρα, μανόμετρα, βάνες, στρεπτό εξοπλισμό (αντλίες, συμπιεστές) και ηλεκτρονικούς υπολογιστές.

Ο χημικός μηχανικός συνεργάζεται με το χημικό και το μηχανολόγο μηχανικό στην έρευνα, το σχεδιασμό, την παραγωγή και τη διάθεση νέων προϊόντων και από την άποψη αυτή λειτουργεί και ως στέλεχος προώθησης πωλήσεων.

Προϋποθέσεις άσκησης: Για να εργαστεί ο χημικός μηχανικός πρέπει να λάβει άδεια άσκησης επαγγέλματος από το ΤΕΕ μετά από εξετάσεις. Τέσσερα χρόνια μετά την απόκτηση της άδειας, μπορεί να υποβάλει αίτηση στη Γενική Γραμματεία Δημόσιων Έργων, προκειμένου να αποκτήσει το πτυχίο μελετητή και έτσι να έχει το δικαίωμα να ασχοληθεί με χημικές και χημικοτεχνικές μελέτες.

Εάν θέλει να ασχοληθεί επιχειρηματικά με έργα καθαρισμού και επεξεργασίας του νερού ή άλλων υγρών, στερεών και αερίων αποβλήτων, πρέπει, τρία χρόνια μετά την άδεια άσκησης επαγγέλματος να υποβάλει τα χαρτιά του για την απόκτηση του πτυχίου εργολήπτη.

Ιδιαίτερα Προσωπικά Χαρακτηριστικά και Ικανότητες: Ο χημικός μηχανικός χρειάζεται να διαθέτει υψηλή επιστημονική κατάρτιση, ευρύ πεδίο γνώσεων, ανήσυχο και ερευνητικό πνεύμα για να ανταποκριθεί στην εργασία του αλλά και στις όλο και περισσότερο αυξανόμενες ανάγκες, που προκύπτουν από τη μόλυνση του περιβάλλοντος, αλλά και στις απαιτήσεις της οικονομίας για ολοένα και περισσότερο ανταγωνιστικά και ποιοτικά προϊόντα.

Εκτός από ακούραστος ερευνητής, ο χημικός μηχανικός πρέπει να είναι επίμονος, συνεπής και μεθοδικός για να έχει επιτυχημένη επαγγελματική σταδιοδρομία.

Σπουδές: Ο υποψήφιος χημικός μηχανικός μπορεί να φοιτήσει στα αντίστοιχα πολυτεχνικά τμήματα Χημικών Μηχανικών των Α.Ε.Ι. Διασύνδεση με το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα.

Σπουδαιότητα: Η εργασία του χημικού μηχανικού απαιτεί οργάνωση, μέθοδο και υπευθυνότητα, ιδιαίτερα όταν αυτός ασκεί ποιοτικό έλεγχο σε προϊόντα ευρείας κατανάλωσης. Σημαντικά προσόντα επίσης, είναι η ομαδικότητα και οι διοικητικές ικανότητες, εφόσον συχνά αποτελεί μέλος ή ηγείται μιας ομάδας τεχνικών.

Ακόμη, χρήσιμες είναι η ικανότητα εκτέλεσης μικροσκοπικών ελέγχων, η δεξιοτεχνία στη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών, η μηχανική, υπολογιστική ικανότητα και οι καλές γνώσεις χημείας, φυσικής και μαθηματικών. Τέλος, αν ο χημικός μηχανικός εργάζεται στην προώθηση των πωλήσεων, χρειάζεται να διαθέτει ικανότητα συνεργασίας, επικοινωνίας και άνεση στην κοινωνική επαφή, σε συνδυασμό με γνώσεις οικονομίας, μάρκετινγκ και διαφήμισης.

Περιβάλλον ενασχόλησης: Ο χημικός μηχανικός μπορεί να εργαστεί στα Υπουργεία Δημοσίων Έργων, Γεωργίας, Βιομηχανίας Ενέργειας και Φυσικών Πόρων, στη ΔΕΗ, ΕΥΔΑΠ, στο Γενικό Χημείο του Κράτους, σε επιχειρήσεις επεξεργασίας και παραγωγής χημικών προϊόντων, σε εργοστάσια παρασκευής τροφίμων, ποτών, φαρμακευτικών προϊόντων, καλλυντικών, πλαστικών, λιπασμάτων, πετρελαίου, χάρτου. Μπορεί ακόμα να εργαστεί ως ελεύθερος επαγγελματίας για τη μελέτη και την κατασκευή βιομηχανικών εγκαταστάσεων. Τέλος, μπορεί να εργαστεί ως καθηγητής στην εκπαίδευση και κατάρτιση μετά από παιδαγωγικές σπουδές.

Επαγγελματικές συνθήκες: Ο χημικός μηχανικός έχει την ευθύνη για την ποιότητα, την ασφάλεια και την οικονομική διαχείριση της παραγωγής, γεγονός που δημιουργεί ένταση, άγχος και συχνά ακανόνιστο ρυθμό ζωής.

Κατά την εργασία του αντιμετωπίζει δύσκολες συνθήκες, όπως η σωματική κόπωση, ο θόρυβος, ο τεχνητός φωτισμός, ακόμη και διάφορους κινδύνους από αναθυμιάσεις και χημικά. Όμως, με την εφαρμογή προγραμμάτων πρόληψης ατυχημάτων και την τήρηση των κανόνων ασφαλείας, οι κίνδυνοι είναι δυνατόν να μειωθούν στο ελάχιστο.

Κατά την εργασία του χρειάζεται να ταξιδεύει για εκπαιδευτικούς και επαγγελματικούς λόγους και να μετακινείται συχνά στους χώρους εγκατάστασης και επιδιόρθωσης των εξοπλισμών. Εργάζεται συνήθως ομαδικά, σε συνεργασία με προσωπικό διαφόρων ειδικοτήτων, αλλά και ατομικά και σε βιομηχανικούς χώρους.

Γενικά σχόλια: Ο χημικός μηχανικός πρέπει να είναι ικανός να μελετά, να σχεδιάζει και να εποπτεύει την κατασκευή βιομηχανικών μονάδων, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται η καλή λειτουργία τους, να παράγονται ποιοτικά και ανταγωνιστικά προϊόντα και ταυτόχρονα, να εξοικονομείται ενέργεια και να μη ρυπαίνεται το περιβάλλον.

Ο χημικός μηχανικός δουλεύει με σύστημα και οργάνωση και διαθέτει δεξιοτεχνία στο χειρισμό ειδικών οργάνων για ελέγχους, καθώς και στη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών.

 (πηγή: τομέας ΣΕΠ τέως Παιδαγωγικού Ινστιτούτου)